Temmuz 2026 başı itibarıyla küresel AI sektörü, sermaye yatırımı düzeyinde birbirini
besleyen iki cephede aynı anda büyümektedir. Bir yanda ABD'nin dört büyük
hyperscaler'ı (Google, Microsoft, Amazon, Meta) tarihte görülmemiş ölçekte yatırım
harcaması gerçekleştirirken, diğer yanda Çin merkezli AI şirketleri Hong Kong ve Şangay
sermaye piyasalarından milyarlarca dolar toplayarak ABD şirketlerine karşı yerli alternatif
olma iddialarını güçlendirmektedir.
15-17 haziran 2026 tarihlerinde Fransa'nın Évian-les-Bains kasabasında düzenlenen G7 zirvesi, yapay zekânın küresel diplomasinin merkezine geçtiği ilk büyük zirve olarak tarihe geçti. Zirvenin AI gündemini şekillendiren tetikleyici olay, Washington'un 12 haziran tarihli Ticaret Bakanlığı kararıyla Anthropic'in Mythos 5 ve Fable 5 modellerine ABD vatandaşı olmayan kullanıcılar için erişimi kapatmasıydı.
12. İstanbul Güvenlik Konferansı’nın, TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından “İstanbul İttifakı; Çok Katmanlı Barış ve Güvenlik Vizyonu” ana teması altında küresel katılımla 19-20 Kasım 2026 tarihinde Wish More Hotel Istanbul’da gerçekleşecek. Sınırlı sayıda dış katılım kabul edilecek Konferans ve eş-etkinliklerine yurt içi ve dışından çok sayıda duayen ve uzman isimler yer alırken, katılımcılara sertifika ve konferans kitabı verilecek.
Yapay zeka ajanları iki ayrı uçtan aynı anda yaygınlaşıyor. Bir yanda üst düzey yöneticilerin kendi "dijital ikizlerini" oluşturduğu kişisel ve butik kullanım, diğer yanda Meta'nın yüz milyonlarca küçük ve orta ölçekli işletmeyi (KOBİ) hedefleyen kitlesel ajan girişimi. İkisi birlikte, ajan teknolojisinin hem tepe yönetimden hem de tabandan eşzamanlı olarak işyerine girdiğini gösteriyor.
Yapay zeka çağının fiziksel altyapısı üzerindeki küresel rekabet, son aylarda Tayvan ve Güney Kore eksenine üçüncü bir aktörü daha somut biçimde eklemiştir: Japonya.
Tokyo, otuz yıllık bir gerilemenin ardından yarıiletken sanayisini yeniden inşa etmek üzere hem doğrudan endüstriyel politika hem de SoftBank gibi özel sektör aktörleri üzerinden eş zamanlı bir hamle yürütmektedir.
18 mayıs 2026'da Oakland (California) federal mahkemesinde dokuz kişilik jüri, Elon Musk'ın OpenAI, Sam Altman, Greg Brockman ve Microsoft aleyhine açtığı davayı oybirliğiyle reddetti. Musk, kâr amacı gütmeyen kuruluş olarak 2015'te kurulan OpenAI'ın kişisel zenginleşme amacıyla kâr amaçlı bir yapıya dönüştürüldüğünü öne sürerek 150 milyar dolarlık tazminat talep etmişti.
Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM ile Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından İstanbul'da gerçekleştirilen 11. İstanbul Güvenlik Konferansı'nın (27 - 28 Kasım 2025) seçilmiş tebliğleri "Savunma, Güvenlik ve İstihbarat Devrimi | Doktrin, Yönetişim, Endüstri, Yeni Model ve Kurumlar" adıyla e-kitap olarak yayımlandı.
14-15 Mayıs 2026 tarihleri arasında Pekin'de gerçekleşen Trump-Xi zirvesi, ABD'nin 2017'den bu yana gerçekleştirdiği başkanlık düzeyindeki ilk Çin ziyareti niteliği taşımaktadır. Gündemin resmi odak noktasını ticaret, gümrük vergisi müzakereleri ve İran savaşının bölgesel yansımaları oluştursa da zirvenin stratejik arka planında çok daha yapısal bir rekabet yatmaktadır: yapay zeka hakimiyeti ve bu hakimiyetin fiziksel altyapısı olan yarıiletken üretim zinciri.
DeepSeek, kuruluşundan bu yana sürdürdüğü dış sermayeyi reddetme tutumunu terk ederek devlet bağlantılı fonların öncülüğünde 50 milyar dolar değerleme bandında ilk yatırım turunu açmıştır.
Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), Meta'nın Aralık 2025'te 2,5 milyar dolara devraldığı yapay zekâ ajanı girişimi Manus'a yönelik işlemi 27 Nisan 2026 tarihinde ulusal güvenlik gerekçesiyle yasakladı.
7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu; “Denizlerden Okyanuslara Türk Deniz Gücü” ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 27 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel Istanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir.
4. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu; “Yapay Zekâ, Kuantum Devrimi ve Siber-Türkiye“ ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 27 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel Istanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir.
9. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu; “Ticaret Koridorları Güvenliği ve Türkiye” ana temasıyla
TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından 28 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel
İstanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir.
8. Türkiye- Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu; “Afrika Güvenlik Mimarisi ve Türkiye” ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından 28 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel İstanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir.
2. Yeniden Asya Güvenlik Forumu; “Güvenlik ve İstihbarat Entegrasyon Modelleri” ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 27 ve 28 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel Istanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir.
Türkiye’de ilk kez 2015 yılında düzenlenen ve bu yıl onuncusu gerçekleştirilen İstanbul Güvenlik Konferansı, “Savunma, Güvenlik ve İstihbarat Devrimi: Doktrin, Yönetişim, Endüstri, Yeni Model ve Kurumlar“ ana teması ile TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 27 -28 Kasım 2025 tarihinde Wish More Hotel İstanbul’da icra edilmiştir.
2026 “hesap verebilir hızlanmadan” ölçekli performansa geçiş yılı olacak. Bütçeler ölçülebilir verimlilik/kârlılık hedeflerine bağlanıp, süreçler ajan/otonom iş akışları ışığında yeniden kurgulanacak. Bu not; Wharton Human-AI Research 2025 bulgularını temel alarak 2026’ya dönük öngörüleri “Yatırım getirisi görüldükçe yatırım hızlanır“ ana fikri etrafında özetlemektedir.
TASAM, küresel ve bölgesel düzeyde gelişen siyasi, ekonomik, güvenlik ve toplumsal dönüşümleri analiz eden, ulusal ve uluslararası alana katkı sağlayacak akademik makale, analiz yazısı ve politika notları için araştırmacılara kamu yararına açık bir çağrı yapmaktadır.
ABD’de YZ yönetişimi iki zıt yaklaşım arasında keskinleşiyor: piyasa öncelikli, düzenleme-karşıtı çizgi (Trump yönetimi/David Sacks) ile güvenlik-odaklı “guardrail“ çizgisi. Çatışma; kamu alımları (woke AI kısıtları), ihracat politikaları (çip ihracının gevşetilmesi), kamu sözleşmeleri ve ideolojik çerçeve üzerinden kurumsal risklere dönüşüyor.
ABD’li Çip Üreticisi NVIDIA’nıncÇin’de Yasaklanması ve Yatırım Hamlesi: ABD’nin, gelişmiş yarı iletkenlerin Çin’e ihracatına getirdiği lisans/kota kısıtları ile Pekin’in NVIDIA ürünlerine yönelik doğrudan ve örtük sınırlamaları (kurumsal alım rehberleri, sertifikasyon ve tedarik baskıları) birleşerek şirketi iki ülke arasındaki teknoloji merkezli ticaret savaşının odağına yerleştirdi.
