Giriş
Güneydoğu Asya’nın en büyük ekonomisi ve 280 milyonu aşan nüfusuyla dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesi olan Endonezya; küresel enerji dönüşümü, hammadde jeopolitiği ve yeniden haritalanan küresel tedarik zincirlerinin tam merkezinde yer almaktadır. 17.000’den fazla adaya yayılan benzersiz takımada coğrafyası, tarih boyunca baharat ticaretinin cazibe merkezi olmaktan başlayıp günümüzde elektrikli araç batarya teknolojilerinin ve yeşil sanayi dönüşümünün ana girdisi olan nikel rekorlarına uzanan özgün bir iktisadi yürüyüş sergilemektedir.
Bu çalışma; Endonezya'nın sömürge döneminden devraldığı ekstraktif kurumsal mirastan 1997 Asya Finansal Krizi'ne (Krismon), radikal aşağı akım sanayileşme (Hilirisasi) politikalarından çifte dengeye, ekolojik kentsel çöküş karşısında inşa edilen yeni başkent Nusantara (IKN) projesinden jeopolitik salınımlarına kadar uzanan çok katmanlı yapısını bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır.
İncelememizin temel yapı taşları şu şekildedir:
I. Bölüm: Coğrafi dağınıklık, VOC sömürge modeli, Sukarno’nun "Güdümlü Demokrasi" dönemi, Suharto’nun "Yeni Düzen"i ve 1997 Asya Krizinin (Krismon) kurumsal mirası.
II. Bölüm: Hilirisasi (Aşağı Akım Sanayileşme) stratejisi, nikel ihracat yasağı, Çin ergitme (smelter) yatırımları, EV batarya ekosistemi ve WTO davası.
III. Bölüm: Makroekonomik büyüme modeli, anayasal %3 bütçe açığı tavanı, Omnibus Law (İstihdam Yaratma Yasası) reformu ve demografik avantajlar.
IV. Bölüm: Altyapı hamlesi, Cakarta'nın ekolojik çöküşü ve Doğu Kalimantan'da yükselen yeni başkent Nusantara (IKN) projesi.
V. Bölüm: Kayıt dışı iş gücü piyasası, madencilikteki çevresel/sosyal maliyetler (ESG riskleri) ve oligarşik siyaset-sermaye ilişkileri.
VI. Bölüm: Bebas-Aktif (Bağımsız ve Aktif) dış politika çizgisi, ABD-Çin rekabetinde jeo-ekonomik denge ve ASEAN liderliği.
VII. Bölüm: Güncel makroekonomik tablo, göstergeler, Bank Indonesia mimarisi ve Endonezyalı İktisatçılar Ekolü (Berkeley Mafyası, Sri Mulyani).
VIII. Bölüm: Genel değerlendirme, riskler ve ülkenin kalkınma patikasının sentezi.
Tarihsel ve Kurumsal Miras (Sömürge Modelinden 1997 Asya Krizine)
1.Coğrafi Dağınıklık, Baharat Yolu ve VOC Sömürge Modeli
Archipelagic (Takımada) Coğrafyasının İktisadi Yapısı
Endonezya; 17.000’den fazla adaya yayılan coğrafyasıyla tarihsel olarak tek bir mülkiyet veya yönetim rejiminden ziyade, küresel ticaret yollarının kesişim noktasındaki denizsel ticaret devletçikleri (thalassocracy) biçiminde örgütlenmiştir. Malakka Boğazı, Sunda Boğazı ve Maluku (Baharat) Adaları; Çin, Hindistan ve Orta Doğu arasındaki baharat, seramik ve tekstil ticaretinin ana arterlerini oluşturmuştur.
Devamı için...
Devamı için...