Genel Bakış
Bu rapor, robotlar, yapay zeka (YZ) ve dijital platformlar gibi yeni teknolojilerin Doğu Asya ve Pasifik (DAP) bölgesindeki işgücü piyasaları üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Teknik fizibilite ve ekonomik uygulanabilirlik, bu teknolojilerin yayılımını belirleyecektir. İşler üzerindeki genel etkinin yanı sıra, çeşitli nüfus grupları farklı şekilde etkilenebilir. Ve bir sektördeki teknolojik seçimlerin diğer sektörlerdeki seçimleri etkilemesi muhtemeldir. Rapor ayrıca, teknolojik değişimi bir nimete dönüştürmeye yardımcı olabilecek politika reformları da önermektedir.
DAP işgücü piyasaları hakkında temel bilgiler
DAP bölgesindeki işgücü piyasalarında genel istihdam yüksek seviyede kalmaktadır. Ekonomik büyüme, işgücü verimliliğini aşan ücret artışlarını tetiklemektedir. Bununla birlikte, demografik değişimler işgücünün dinamiklerini yeniden şekillendirmektedir. Çin, Moğolistan, Tayland ve Vietnam'da nüfus yaşlanmakta ve bu da mevcut işgücünün azalmasına yol açmaktadır. İstihdam ve kazançlardaki eğilimler, sosyodemografik gruplar arasında önemli ölçüde farklılık göstermektedir. Bölgedeki kadın işgücüne katılım oranları diğer gelişmekte olan bölgelere göre daha yüksek olsa da, erkekler arasındaki oranların gerisinde kalmaya devam ediyor ve Endonezya, Malezya ve Filipinler hariç sınırlı bir ilerleme gösteriyor. Cinsiyetler arası ücret farkı daralıyor. Ancak kadınlar hala erkeklerden %10 ila %15 daha az kazanıyor. İşgücü artık yirmi yıl öncesine göre daha iyi eğitimli olsa da, eğitim kalitesi eşit değil ve çalışanların sadece üçte biri üniversite diplomasına veya daha yüksek bir eğitim seviyesine sahip. Genel olarak, genç işsizliği EAP bölgesinde diğer gelişmekte olan bölgelere göre daha düşük, ancak bölge içinde Çin, Endonezya, Malezya ve Moğolistan'da daha yüksek. Yaşlı işçiler daha düşük işsizlik oranları yaşarken, işgücüne katılımları daha az.
Demografik değişimlerin yanı sıra, sektörel istihdam kalıpları da önemli bir dönüşüme uğradı.Son on yılda, istihdam öncelikle düşük verimlilikli tarımdan düşük verimlilikli hizmetlere ve daha az ölçüde yüksek verimlilikli imalat ve hizmetlere kaydı. En güçlü ücret artışı profesyonel ve bilgi ve iletişim teknolojisi (BİT) hizmetlerinde yaşandı. Genel olarak kayıt dışı istihdam azalmış olsa da, özellikle düşük verimlilikli hizmetlerde ve Pasifik Adaları'nda yaygınlığını koruyor; burada istihdamın yarısından fazlasını oluşturuyor.1
Bu eğilimler, gelişmekte olan Doğu Asya ülkelerinde işgücü piyasalarını şekillendirmede teknolojinin rolü hakkında önemli soruları gündeme getiriyor. Yeni teknolojilerin işgücü talebini ve işgücü kazançlarını artırması muhtemel mi? Endüstriyel robotların ve yapay zekanın benimsenmesi, yaşlanan toplumlarda azalan işgücünün temsil ettiği zorluğu hafifletecek mi yoksa daha da mı kötüleştirecek? Dijital teknolojiler, istihdam ve ücretlerdeki mevcut uçurumları daraltmaya yardımcı olabilir mi yoksa tam tersine onları daha da mı büyütebilir? Doğu Asya ve Pasifik ülkeleri yeni teknolojileri benimsedikçe istihdam ve kazançlardaki yapısal değişimler nasıl görünecek? Bu rapor, yeni teknolojilerin yayılımının bölgedeki istihdam, ücretler ve beceri talebi üzerindeki etkisini ölçmek için bu ve diğer ilgili soruları inceliyor.
Doğu Asya-Pasifik bölgesinde teknoloji yayılımı:
Yeni teknolojiler işgücü piyasalarını ve işin doğasını etkiliyor. Teknolojideki gelişmeler, makinelerin gerçekleştirebileceği görevlerin kapsamını genişletiyor. Robotlar halihazırda rutin manuel işlerde çalışan sanayi işçilerinin yerini alıyor. Yapay zeka, hizmet sektöründeki çalışanların yerini sadece rutin işlerde değil, giderek artan bir şekilde rutin olmayan bilişsel işlerde de alma tehdidi oluşturuyor. Yapay zeka destekli robotlar, hem imalat hem de hizmet sektöründe rutin olmayan manuel işlerde çalışanların görevlerini de devralabilir. Bunun ne ölçüde gerçekleşeceği, her ülkedeki yeni teknolojilerin teknik fizibilitesine ve ekonomik uygulanabilirliğine bağlı olacaktır.
Teknik fizibiliteye dayanarak, çoğu Doğu Asya ve Pasifik ülkesindeki işler, gelişmiş ekonomilerdeki etkilerden farklı şekillerde olsa da, robotlar ve yapay zekâdan etkilenebilir. Doğu Asya ve Pasifik ülkeleri, gelişmiş ülkelere kıyasla rutin manuel işlerde daha fazla, bilişsel görevlerde ise daha az insan istihdam etmektedir (bkz. Şekil O.1). Bu meslek yapısı, Çin, Malezya, Tayland ve Vietnam gibi ülkelerdeki başarılı sanayileşmeyi ve bölgedeki hizmet sektörünün nispeten daha zayıf durumunu yansıtmaktadır. Gelişmiş ülkelerdeki işçilerle karşılaştırıldığında, Doğu Asya ve Pasifik ülkelerindeki işçiler, diğer gelişmekte olan piyasa ve gelişmekte olan ekonomilerdeki işçilere benzer şekilde, yapay zekâdan ziyade endüstriyel robotlar tarafından işlerinin kaybedilmesi riskiyle karşı karşıyadır. Bununla birlikte, yapay zekâya maruz kalma potansiyeli olan Doğu Asya ve Pasifik ülkelerindeki istihdam payı, robotlara maruz kalan paydan daha büyüktür. Çin ve Malezya, yapay zekâ ile tamamlayıcılıktan faydalanabilecek, rutin olmayan bilişsel görevlerde çalışan kişilerin nispeten yüksek bir payına sahip ülkeler olarak öne çıkmaktadır.