Jeouzamsal İstihbarat, Taktik Hedefleme ve Ölüm Zinciri
Ukrayna ve Gazze’de ne oldu ise İran’da da aynısı olacak. Hedefi daha doğrulukla tespit eden ve isabetle vuran yani Batının teknolojisi kazanacak çünkü karşısında daha iyisi yok. Yapay zekâ algoritmaları her coğrafyada herhangi bir yaşam, hareket, vücut ısısı, telsiz sinyal, arıyor ve sonra istendiğinde silahı hedefe yönlendiriyor. Ukrayna’da Rus Hava Kuvvetlerinin modern güdümlü mühimmat ile gerçek zamanlı istihbarat ve hedef tespit sistem, teknik ve taktiklerinde belirgin bir zafiyeti var. Moskova’nın stratejisi basit; Ukrayna’nın her santimini elinde tut ve Kiev’in mühimmatının ve arkasındaki siyasi desteğin bitmesini bekle. Ruslar, saha çözümü olarak elektronik karıştırma ve aldatma ile isabet güdümlü mühimmatı başarısız kılmaya çalışıyor. Batı, akıllı mühimmat kullanan Excalibur 155 mm. topçu mühimmatını tercih ederken, şimdi yapay zekânın da devreye girmesi ile “über topçu“ ortaya çıkıyor. Gazze’de durum çok farklı ve tek taraflı idi; hedefler belirlendi ve sıra Oppenheimer zamanına2 geldi; kimi vuralım? Ama hedeflerin belirleyen de kimin öleceğine karar veren de yapay zekâ oldu. İran ile savaşta da kurgu aynı; hedefler sürekli güncelleniyor ve seçiliyor. Hedefleme ve isabet uydu güdümüne tabi. Teknoloji ve kabiliyet fakiri İran ise hedef olarak kişileri değil bölge hedefleri seçiyor. İsabet olmadığı için kitlesel olarak atılan füzelerin bildiğimiz klasik topçudan farkı kalmıyor. Askerler iyi bilir; klasik topçu atışlarında her zaman mühimmatın bir sapması vardır, bu yüzden hedef dışında herhangi bir yer vurulabilir yani en emin yer hedeftir. NATO hep isabet güdümlüden yana oldu3. Küçük sayıda isabetin, büyük sayıda olan kitlesel ateşlerden daha iyi olduğu görüldü.
Size bu makalede anlatmak istediğim konunun özü, Gazze ve Ukrayna’da hedeflerin nasıl tespit edilip vurulduğu ve savaş anlayışının nasıl değiştiği. Hikâye uzun. Bir zamanlar kâğıt haritalar üzerinde çalışarak, çok uzun zaman önce işaretlendiği için hala yerinde olup- olmadığı belli olmayan hedefleri vurmaya çalışırdık. Şimdi her şey dijital oldu ve Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS), uydular, uzaktan algılama sistemleri (sensörler, radarlar vs.), insansız hava araçları ve diğer vasıtalar sürekli yeryüzünde ortam ve hedef bilgilerini güncellemekle kalmıyor, takip edilenlerin hikâyesini ve eğilimlerini de takip ediyor (jeouzamsal istihbarat), gelecekteki davranışını öngörüyor. Tıpkı sizin alış-veriş eğilimlerinizi koklayan algoritmalar ya da gideceğiniz yere kaç dakikada varacağınızı söyleyen arabanızdaki GPS gibi. Jeouzamsal istihbarat (GEOINT) ile artık isterseniz hedefi ailesi ile birlikte ya da ertesi güne saklayıp vuruyorsunuz. Bu teknolojiyi yakalayamayanların herhangi bir savaşı kazanması mümkün değil. Yeni savunma sistemleri artık uzay, uzaktan algılama, otonom araçlar ve yapay zeka kullanımına entegre olurken, savaş anlayışı bir kez daha kökten değişiyor. Tüm askeri operasyonların omurgasına yapay zekâ kullanan Coğrafi Bilgi Sistemlerini (CBS) yerleştirmenizi gerektiriyor. Tüm bunlar ülke savunması için ulusal güvenlik, askeri doktrinler, teşkilat yapıları, istihbarat anlayışı, teknoloji geliştirme gibi konularda radikal değişimler, hatta yeni bir güvenlik kültürü gerektiriyor.
