Haritalar, Hayaller ve Gerçekler
Birkaç gündür sosyal medyada Yaser Kobani adıyla yayınlanan bazı harita ve iddialar dolaşıyor. Artık neyin gerçek, neyin gerçek dışı olduğunu anlamakta zorlandığımız dünyada yapay zekâ ile çizilen haritaları önemsemezden önce bu tür haber veya yayınların hangi amaçla yapıldığını düşünmek gerek. Tabii Türkiye’nin coğrafi sınırları ve etnik milliyetçilikle ilgili hassasiyetlerinin bu yayınlarla tedirginlik yaratması normal. Bölgesel gelişmelerin bu tedirginliği arttırması da anlaşılabilir. Ama her an gözümüze takılan kışkırtıcı mesajları aklın süzgecinden geçirmek önemli. İsrail’in dış politika seçeneklerinin sadece Türkiye ile ilgili olması mümkün değil. Her yerde, her cephede bekasına karşı düşmanca emeller besleyen komşuları olduğu varsayımıyla hareket ederek bölgesel ittifaklarını buna göre şekillendiren İsrail için, İran, Lübnan, Suriye ve yakın bir zamana kadar tüm Arap komşularından gelen tehdit algılamaları olduğu malum. Bunlar herhalde Türkiye’yi tehdit olarak görmesinin ve Türkiye’ye karşı tehdit fırsatları yaratmasının çok daha fevkinde. Bu nedenle Yaser Kobani haritalarını, kışkırtmanın tuzağına düşmeden geniş bir bakış açısıyla değerlendirmek önemli. Haritayla birlikte yapılan açıklamaların da romantik yönü kadar gerçekçiliğini ve yaşama şansını tartmak da öyle.
Yeni bir Haritanın Çatal Dili
Yaser Kobani meğer Suriye asıllı Musevi bir Kürt’müş. Bu zattan 21 Aralık’ta gelen mesaj şöyle: “Kürt halkını tehdit eden ve Rojava'nın güvenliğini baltalamaya çalışanlar, Fırat'ın doğusuna bir santim bile ilerleyemeyecekler. Onlar Kürdistan topraklarında en güçlü ittifakla karşılaşacaklarını biliyorlar. Bu propaganda değil, bir gerçek: Kürdistan, İsrail ve ABD arasındaki ittifak, herkes tarafından görünmese bile mevcut. Bu David Koridoru olarak, Orta Doğu'daki en güçlü ittifakın başlangıcı olarak Kürdistan'ın mübarek topraklarını İsrail'in kutsal topraklarıyla birleştirecek koridor. Kürt ve İsrail halklarını birleştiren bir köprü. Kimliğimin toprağı olan Kürdistan ile inancımın toprağı olan İsrail'i birbirine bağlayan barış yolu“. Çeşitli uluslararası toplantılarda rastladığım din veya mezhepleri ne olursa olsun Irak ve Suriye Kürtlerinin etnik kimliklerine olan romantik bağlılıkları hep dikkatimi çekmiştir. Hem Irak Kürdistan’ı, hem de Rojeva denilen Kuzey Suriye’nin Kürt nüfusu yoğun bölgelerinde, bazı aşiretlerde farklı dinlere mensup bireylerin bulunması, aslında milli kimlik gibi, etnik kimlik açısından da laikliğin önemini gözler önüne seriyor. Öte yandan 20. yüzyılın ilk 30 yılından itibaren, özellikle İsrail devletinin kurulmasından sonra, Irak ve Suriye’den göç eden bazı Musevi Kürtlerin, Siyonist harekette aktif rol aldığı da biliniyor. Zaten Kuzey Irak ve Kuzey Suriye’de herhalde çok az sayıda Musevi Kürt kalmış olmalı. 1950 li yıllardan sonra bu iki bölgeden İsrail’e giden Kürt nüfusun son rakamlara göre 300 bin civarında olduğu sanılıyor. İsrail’deki “ İsrail Özgürlük Savaşçıları“ adlı grubun en ünlü üyelerinden birinin, Irak'tan göç edip Kudüs'e yerleşen Moshe Barzani olması ne kadar ilginçse Siyonist harekete Suriye kökenli Musevi Kürtlerin de katılması da o kadar ilginç. Ama bu, haritanın kışkırtıcılığına kapılmayı gerektirmiyor. Romantik bir dilekten öte gerçekliği olmayan kurgu ve ifadeleri tartarak, Türkiye-İsrail ve Türkiye-Suriye ilişkilerini değerlendirmek önemli.
Yeni bir Haritanın Çatal Dili
Yaser Kobani meğer Suriye asıllı Musevi bir Kürt’müş. Bu zattan 21 Aralık’ta gelen mesaj şöyle: “Kürt halkını tehdit eden ve Rojava'nın güvenliğini baltalamaya çalışanlar, Fırat'ın doğusuna bir santim bile ilerleyemeyecekler. Onlar Kürdistan topraklarında en güçlü ittifakla karşılaşacaklarını biliyorlar. Bu propaganda değil, bir gerçek: Kürdistan, İsrail ve ABD arasındaki ittifak, herkes tarafından görünmese bile mevcut. Bu David Koridoru olarak, Orta Doğu'daki en güçlü ittifakın başlangıcı olarak Kürdistan'ın mübarek topraklarını İsrail'in kutsal topraklarıyla birleştirecek koridor. Kürt ve İsrail halklarını birleştiren bir köprü. Kimliğimin toprağı olan Kürdistan ile inancımın toprağı olan İsrail'i birbirine bağlayan barış yolu“. Çeşitli uluslararası toplantılarda rastladığım din veya mezhepleri ne olursa olsun Irak ve Suriye Kürtlerinin etnik kimliklerine olan romantik bağlılıkları hep dikkatimi çekmiştir. Hem Irak Kürdistan’ı, hem de Rojeva denilen Kuzey Suriye’nin Kürt nüfusu yoğun bölgelerinde, bazı aşiretlerde farklı dinlere mensup bireylerin bulunması, aslında milli kimlik gibi, etnik kimlik açısından da laikliğin önemini gözler önüne seriyor. Öte yandan 20. yüzyılın ilk 30 yılından itibaren, özellikle İsrail devletinin kurulmasından sonra, Irak ve Suriye’den göç eden bazı Musevi Kürtlerin, Siyonist harekette aktif rol aldığı da biliniyor. Zaten Kuzey Irak ve Kuzey Suriye’de herhalde çok az sayıda Musevi Kürt kalmış olmalı. 1950 li yıllardan sonra bu iki bölgeden İsrail’e giden Kürt nüfusun son rakamlara göre 300 bin civarında olduğu sanılıyor. İsrail’deki “ İsrail Özgürlük Savaşçıları“ adlı grubun en ünlü üyelerinden birinin, Irak'tan göç edip Kudüs'e yerleşen Moshe Barzani olması ne kadar ilginçse Siyonist harekete Suriye kökenli Musevi Kürtlerin de katılması da o kadar ilginç. Ama bu, haritanın kışkırtıcılığına kapılmayı gerektirmiyor. Romantik bir dilekten öte gerçekliği olmayan kurgu ve ifadeleri tartarak, Türkiye-İsrail ve Türkiye-Suriye ilişkilerini değerlendirmek önemli.
