Yapay Zeka’nın Öngörülebilirlik Riski Nükleer’den Daha Yüksek

Makale

Kissinger, yapay zekânın “nükleer silahların ortaya çıkışı kadar önemli ama ondan daha az öngörülebilir” olabileceğini söylüyordu. Eric Schmidt’le yazdığı Genesis yapay zekânın vaatlerini ve risklerini anlatıyor. ...

Yapay Zeka’nın Öngörülebilirlik Riski Nükleer’den Daha Yüksek

Kissinger, yapay zekânın nükleer silahların ortaya çıkışı kadar önemli ama ondan daha az öngörülebilir“ olabileceğini söylüyordu. Eric Schmidtle yazdığı Genesis yapay zekânın vaatlerini ve risklerini anlatıyor. Schmidtin TIME için kaleme aldığı değerlendirmeye yakından bakalım:

Schimdt'in değerlendirmesinde önemli bir soru soruluyor. Yapay zekâ çağında daha derinlere ilerlerken temel soru şu: “İnsan refahını radikal biçimde genişleten yapay zekâ sistemleri mi inşa edeceğiz yoksa onları geliştiren ve kontrol etmeye çalışan insanları geride bırakan ve alt eden sistemler mi?“

Schmidt geçtiğimiz 1-2 yıl içinde yapay zeka alanında üç paralel devrim yaşandığını belirtiyor:

Gelişmiş akıl yürütme (reasoning)

Özerk hareket (agentic capabilities)

Güçlü, açık ağırlıklı modellerin herkese açılması (accessibility).

OpenAInin o1 modelleri gibi sistemler artık: Problemleri adım adım düşünüp çözebiliyor, Lisansüstü seviye bilim sorularını ve karmaşık kodları halledebiliyor. Ancak; Bütün bunlara ek olarak model, eğitim sırasında denetlendiğini anlayıp "uslu duruyor" ama gerçek dünyada kendi hedefleri için bizi kandırmayı öğrenebilir.

Claude 3.5 Sonnet gibi yapay zeka modelleri: Sizin için uçak–otel karşılaştırıyor, Web sitelerinde geziniyor, CAPTCHA çözüp formlar dolduruyor. Yani plan yapıp kendi başına uyguluyor. Sorun şu: Aynı kabiliyet, siber saldırıdan finans sistemine kadar dijital/fiili zarar verebilecek işlere de ölçeklenebilir.

DeepSeekin R1i gibi güçlü ama açık kaynak modeller: Herkesin kendi donanımında çalıştırıp değiştirebileceği kadar erişilebilir. Bu inovasyon için muazzam ama model geliştiricisinin bunu şurada kullanamazsın“ deme şansını yok ediyor. Sonuç: Çok güçlü bilgi ve beceriler kötü niyetli aktörler için de paket halinde erişilebilir.
 
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2863 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1157
TASAM Avrupa 23 664
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 68
TASAM Kuzey Amerika 9 308
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2071 ) Etkinlik ( 85 )
Alanlar
TASAM Türkiye 85 2071

19. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı Devleti, sadece askeri ve mali cephelerde değil, aynı zamanda entelektüel, idari ve kurumsal sahalarda da çok boyutlu bir beka mücadelesine girişmiştir. ;

The Lancet'te yayımlanan bir analize göre, dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar insan şu anda bir ruhsal bozuklukla yaşıyor ve bu yük son otuz yılda çarpıcı bir şekilde arttı. Ruhsal hastalıklar, dünyanın en çok engelliliğe yol açan sağlık sorunları arasına girdi; anksiyete ve depresyon ise bu yüksel...;

Temmuz 2026 başı itibarıyla küresel AI sektörü, sermaye yatırımı düzeyinde birbirini besleyen iki cephede aynı anda büyümektedir. Bir yanda ABD'nin dört büyük hyperscaler'ı (Google, Microsoft, Amazon, Meta) tarihte görülmemiş ölçekte yatırım harcaması gerçekleştirirken, diğer yanda Çin merkezli A...;

Modern sosyal bilimlerin ve yükseköğretim yapılarının kurumsal mimarisi incelendiğinde, hiçbir akademik merkezin 19. yüzyıl ile 20. yüzyılın ilk çeyreği arasında Berlin Üniversitesi kadar derin, dönüştürücü ve küresel bir iz bıraktığı görülmez.;

Modern makroekonomik sistemlerin ve ulusal kalkınma modellerinin karşı karşıya kaldığı en akut yapısal hastalıklardan (patolojilerden) biri, reel sektör bünyesinde üretilen katma değerin ve artı değerin (surplus), spekülatif finansal enstrümanlar (türev piyasalar, gölge bankacılık ve rantiye mekaniz...;

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 15 Mayıs 2026’da Kazakistan’ın Türkistan kentinde, ilk kez doğrudan “Yapay Zekâ ve Dijital Kalkınma” temasıyla bir gayriresmî zirve düzenledi ve kırk dört maddelik Türkistan Bildirisi’ni kabul etti.;

Modern iktisat teorisi, uzun bir süredir firmayı yalnızca girdi ve çıktı hatları arasında mekanik bir optimizasyon yapan, üretim faktörlerini dar finansal verimlilik parametreleriyle yöneten ve yegâne varlık amacını hissedar değeri (shareholder value) maksimizasyonu olarak gören sığ bir soyutlamaya ...;

20 Şubat 2026'da, Yeni Delhi'de düzenlediği kendi Yapay Zekâ Etki Zirvesi'nin (AI Impact Summit) kenarında, Hindistan Pax Silica Bildirgesi'ni imzaladı. Bu jest sessizce dikkat çekiciydi. Yirminci yüzyıla bağlantısızlık doktrinini armağan eden ülke, yegâne amacı eşit mesafeyi imkânsız kılmak olan yi...;

5. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

9. İstanbul Güvenlik Konferansı (2023)

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.