Teknolojinin Askerîleştirilmesi: İhracat Kontrolleri Yoluyla Sapmanın ve Kötüye Kullanımın Önlenmesi

Makale

Teknolojinin askerileştirilmesiyle ilgili süreçler, sivil teknolojiler ile askeri ve güvenlik ekipmanlarının geliştirilme ve üretilme biçimlerindeki ayrımların bulanıklaşmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, daha önce 'sivil' olarak sınıflandırılan teknolojiler ve sistemler, 'çift kullanımlı ürünler' olarak yeniden sınıflandırılması gerekebilir. ...

Teknolojinin Askerîleştirilmesi:
İhracat Kontrolleri Yoluyla Sapmanın ve Kötüye Kullanımın Önlenmesi

  Teknolojinin askerileştirilmesiyle ilgili süreçler, sivil teknolojiler ile askeri ve güvenlik ekipmanlarının geliştirilme ve üretilme biçimlerindeki ayrımların bulanıklaşmasına yol açmaktadır. Sonuç olarak, daha önce 'sivil' olarak sınıflandırılan teknolojiler ve sistemler, 'çift kullanımlı ürünler' olarak yeniden sınıflandırılması gerekebilir. Bu SIPRI Araştırma Politika Belgesi, bu gelişmelerin yarattığı bazı saptırma ve kötüye kullanım risklerini inceler ve yüz tanıma teknolojilerinin ve bunların askeri ve güvenlik ekipmanlarına entegrasyonunun analizi yoluyla potansiyel politika yanıtlarını değerlendirir. İhracat kontrolleri, yaratılan riskleri ele almak veya azaltmak için kullanılabilir, ancak insan hakları durum tespiti de dahil olmak üzere ek politika araçlarıyla desteklenmesi gerekir.
I. Giriş
'Teknolojinin militarizasyonu', sivil teknolojiler ile askeri ve güvenlik ekipmanlarının üretimi ve kullanımı arasındaki geleneksel ayrımları aşındıran bir dizi birbirine bağlı süreci ifade etmek için kullanılan geniş bir terimdir. Bu süreçler arasında 'askeri amaçlar için veri yoğun sistemlerin' konuşlandırılması, 'ticari ve sivil altyapı teknolojileri geliştiren' şirketlerin ve girişimlerin savunma sektörüne girmesi ve çatışma bölgelerinde kullanılmak üzere geliştirilen teknolojilerin ticari amaçlar için yeniden kullanılması ve uyarlanması yer almaktadır.

Bu ayrımların en açık şekilde ortadan kalktığı alanlardan biri, askeri ve güvenlik ekipmanlarının üretimidir; yani silahlı kuvvetler, kolluk kuvvetleri, istihbarat teşkilatları ve özel güvenlik şirketleri tarafından gerçekleştirilen askeri ve güvenlik amaçlı kullanımlar için geliştirilen ve konuşlandırılan ekipmanlardır ve bu alanda sivil teknolojilerin ve çift kullanımlı ürünlerin artan önemi söz konusudur. Devletler ve silah üreticileri, sivil teknolojilerin askeri ve güvenlik ekipmanlarının üretiminde kullanıldığı durumların kapsamını genişletmektedir. Sonuç olarak, daha önce ‘sivil’ olarak sınıflandırılan teknolojiler ve sistemler, ‘çift kullanımlı ürünler’ (yani hem sivil hem de askeri uygulamalar için kullanılabilen mallar, yazılımlar ve teknolojiler) olarak yeniden sınıflandırılmak zorunda kalabilir. Devletler ayrıca şirketleri ve araştırma ve akademik enstitüleri, ‘tasarım gereği’ çift kullanımlı olan ve askeri ve güvenlik ekipmanlarına entegre edilebilen veya askeri ve güvenlik ekipmanı olarak konuşlandırılabilen teknolojiler ve sistemler geliştirmeye teşvik etmektedir. Bu süreçler, yeni çift kullanımlı ürün kategorileri oluşturabilir. (SIPRI)
 
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2854 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1153
TASAM Avrupa 23 662
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 67
TASAM Kuzey Amerika 9 306
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2071 ) Etkinlik ( 84 )
Alanlar
TASAM Türkiye 84 2071

Bir kurul kurmakla barış gelir mi? Elbette hayır. Ancak ABD başkanı Trump, öyle varsayıyor olmalı ki. "Gazze Barış Kurulu“ nun kurulduğunu açıkladı. Yeni oluşum Birleşmiş Milletler(BM) Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla resmi kimlik kazandı. Seçmece davetliler güle oynaya çağrıya olumlu ceva...;

Merhaba ve 2026 Japonya Notu'nun ilk bölümüne hoş geldiniz. Japonya Notu, elbette, IISS Japonya Kürsüsü Programı podcast'idir. Ben Robert Ward, Japonya Kürsüsü Başkanı ve IISS'de Jeoekonomi ve Strateji Direktörüyüm. Bu seride, Japonya'nın günümüzün bölgesel ve küresel jeopolitik ortamında neden önem...;

Haritalar, yerlerin birbirine göre nerede bulunduğunun basit bir temsilinden çok daha fazlasıdır. Tim Marshall'ın çok yerinde bir şekilde ifade ettiği gibi, "Üzerinde yaşadığımız toprak her zaman bizi şekillendirmiştir. Dünyanın neredeyse her yerinde yaşayan halkların savaşlarını, gücünü, politikası...;

ZORLU STRATEJİK ORTAMDA SİVİL OGSP'Yİ GELECEĞE HAZIRLAMAK: TARTIŞMAYA AÇIK YEDİ SORU Özet Mükerrer çabalara rağmen, Avrupa Birliği'nin (AB) Sivil Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası'nın (sivil OGSP) stratejik etkisini artırmak için çok ihtiyaç duyulan iyileştirmeler gerçekleşememiştir. Aynı zam...;

ABD'nin kritik mineraller diplomasisi: Önce Amerika (America First) anlaşmalarından Pax Silica'ya Başkan Donald Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin kritik mineraller politikasını üç yönlü, devlet kapitalist bir stratejiye dönüştürdü: ülke içinde daha hızlı izin süreçleri, stratejik üreticiler iç...;

Elli altıncı Dünya Ekonomik Forumu 19-23 Ocak arasında “Bir Diyalog Ruhu"(A Spirit of Dialogue) temasıyla, yine İsviçre’nin 1560 rakımlı karlı tepesi Davos’ta toplandı. Ama uzlaşma ve barış ruhu geçen yıla göre bir hayli irtifa kaybetmişti. Buna rağmen katılımcılar yumuşak üslupla konuşup, kararlı ...;

7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu; “Denizlerden Okyanuslara Türk Deniz Gücü” ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 27 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel Istanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir. ;

Haziran 2025'te Ukrayna, Rusya Federasyonu'nun derinliklerinde benzeri görülmemiş bir saldırı başlattı. Örümcek Ağı gizli operasyonu, ülke genelindeki havaalanlarını hedef almak için 117 insansız hava aracı (İHA) kullanılmasını içeriyordu. Yapay zekâ (YZ) ile eğitilen ve her birinin en fazla birkaç ...;

9. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

4. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

8. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

2. Yeniden Asya Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Afrika 2063 Ağı | İstişare Toplantısı 3

  • 18 Haz 2025 - 18 Haz 2025
  • Çevrimiçi - 13.00

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 1

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Oca 2024 - 10 Şub 2024
  • İstanbul - Türkiye

11. İstanbul Güvenlik Konferansı (2025)

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Bu rapor, Türk savunma sanayiinin gelişme sürecinin sürdürülebilirliginin ve ihracat potansiyelinin arttırılmasında, şekillendirilecek geleceğe uygun; insan sermayesi, yapı, süreç ve stratejilerin tasarlanmasına ışık tutmak, bu kapsamda alınabilecek tedbirleri saptamak maksadıyla hazırlanmıştır.

Rusya'nın hem Avrasya bölgesine hâkim olmak hem de dünya politikalarında lider aktörlerden biri olmak amacıyla geliştirdiği Avrasyacılık tartışmaları, analitik olarak klasik ve modern olarak değerlendirilebilir.

Türk insanının, Osmanlı zamanında olsun, Cumhuriyet döneminde olsun, stratejik düşünceler üretebildiği ve bunları karar organları üzerinden uygulamaya geçirebildiği tarihi bir gerçektir.Bu özellik tarihte her ülke ve her toplum için geçerli olmamıştır.

Öncelikle, başta TASAM (Türkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi) ve yöneticileri olmak üzere, bu gezinin gerçekleşmesi için emek ve kaynak harcamış olan tüm tüzel kuruluşlara ve özel insanlara teşekkürle başlamalıyım.