İsrail-Gazze Savaşının 2. Yıldönümünde bir Değerlendirme

Yorum

Bundan tam 2 yıl önce bugün yani 7 Ekim 2023’te Türkiye’de hiç gösterime girmeyen ‘Golda’ filmini izleme fırsatı bulmuştum. Sinemadan çıktığımda Orta Doğu’da yeni bir cehennemin yaşanmaya başladığını üzülerek öğrendim. 6 Ekim 1973’te Yom Kippur Savaşı başladığında ABD’de yüksek lisans eğitimine başlamıştım. Savaşın etkisi Orta Doğu’yu aşmış, petrol üreticisi ülkelerin başlattığı ambargo Batı Avrupa ve ABD’yi pençesine almıştı. ...

İsrail-Gazze Savaşının 2. Yıldönümünde bir Değerlendirme

 Bundan tam 2 yıl önce bugün yani 7 Ekim 2023’te Türkiye’de hiç gösterime girmeyen ‘Golda’ filmini izleme fırsatı bulmuştum. Sinemadan çıktığımda Orta Doğu’da yeni bir cehennemin yaşanmaya başladığını üzülerek öğrendim. 6 Ekim 1973’te Yom Kippur Savaşı başladığında ABD’de yüksek lisans eğitimine başlamıştım. Savaşın etkisi Orta Doğu’yu aşmış, petrol üreticisi ülkelerin başlattığı ambargo Batı Avrupa ve ABD’yi pençesine almıştı. İzleyen yıllarda petrol krizleri dünya düzenini sarsmayı sürdürdü. Artan petrol fiyatlarıyla küresel servet el değiştirdi. Enflasyon ve işsizlik Batı’yı temelinden sarsarken, Arapların elinde biriken Petro-Dolarların tekrar nasıl Batı’ya kazandırılacağı tartışmaları, ilgiyi ekonomiye odaklandırdı. O sırada İsrail’de, üstlendiği sorumluluğu ‘kadın’ olarak değil liyakat ve sorumluk sahibi bir siyasi olarak yürüten Golda Meir vardı. Golda, 1969 yılında başbakan olduğunda İsrail, 1967 Savaşı’nın ekonomide yarattığı hasarı onarma çabasındaydı. Sendika ve siyasetin çeşitli kademelerinde deneyim kazanan Golda, Ulusal Birlik hükûmetinin başına Levi Eshkol’un ölümü üzerine geldiğinde, her an ayrışmaya eğilimli ülkesini bir arada tutarak siyasette fark yaratmıştı. Golda filmi, Golda’nın İsrail tarihinin kritik bir kavşağında oynadığı rolü çok iyi işlemişti. Filmdeki Golda doğal, anaç, sevgi ve şefkat dolu kimliği ile bugün İsrail siyasetinde başat rol oynayan Bibi’nin acımasız koltuk hırsını utandıracak kadar gerçekti. Filmde Helen Mirren’in oyunu ve sinematografinin kurgularından başka en etkileyici karelerde Golda Meir belgesellerinden bölümlere yer verilmişti.
 
Bir “Gafil Avlanma“ Karşılaştırması

 Tarih ve film o gün de iki yıl önceki o menhus gün gibi İsrail’in onca istihbarat üstünlüğüne rağmen nasıl gafil avlandığını işliyordu. Ama 6 Ekim 1973 Yom Kippur Savaşı’ndan önce istihbarat, sürekli olarak Golda’ya kuzeyden ve güneyden askerî hareketlilik olduğunu ve başbakanın iki cephede de birlikleri harekete geçirmesi gerektiğini bildirdiğini, oysa savaşa karşı olan Golda’nın, “Suriye ve Mısır’ın İsrail’e saldırma cesareti olmadığını" ısrarla tekrarlayarak yanıldığını anlatıyordu. Ama 7 Ekim 2023’te HAMAS’ın Gazze’ye komşu Kibutzlara karşı başlattığı saldırıya karşı İsrail ordusunun başlattığı karşı saldırılarda; iki yılda toplam 70 bin kişinin hayatını kaybettiği, bunların yüzde 60’ının kadın ve çocuk olduğu gerçeği tarihe kara sayfalarla geçecek. Önceleri hep üç soru vardı: 1. Dünyanın en iyi donanımlı istihbaratı olan Mossad ve Shin Beth 7 Ekim 2023’te neredeydi? 2. Netanyahu savaşa neden bu kadar hazır ve gönüllü oldu? 3. 1973’te Yom Kippur Savaşı başladığında İsrail ordusu (IDF) hazırdı. Ama hemen harekete geçirilemedi. İki yıl önce neden hazırlığı yoktu? Filmde ve gerçekte ağır kanser hastası olan Golda’nın gafil avlanılan savaşı, iki paket sigara ve sayısız kahve içerek gece gündüz, gözünü kırpmadan izlemesine karşılık Bibi’nin ağzı kulaklarına vararak baskınlardan ve can pazarından kendine kişisel zafer payı çıkarması, aradan geçen 52 yılda İsrail siyasetindeki kötüye değişimi gösteriyor. Golda, halkı bir arada tutmaya çalışan laik ama inançlı, savaştan nefret eden bir lider. Bibi ise ülkesini bölen, insanları kamplaştıran ve siyasi gücünü akan kandan alan bir başbakan. Yom Kippur Savaşı yaklaşık üç hafta sürmüştü. Oysa Gazze savaşı İsrail tarihinin en uzun savaşı. Önerilen anlaşma henüz devreye girmediği için daha ne kadar süreceği de belirsiz.
 
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2863 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1157
TASAM Avrupa 23 664
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 68
TASAM Kuzey Amerika 9 308
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2072 ) Etkinlik ( 85 )
Alanlar
TASAM Türkiye 85 2072

Sosyalist hareket neden bu kadar güçlüydü, sosyalist parti neden çöktü ve 2026'nın iki seçimi ne söylüyor? Bulgaristan'da güçlü olan, sosyalist partiden çok sosyalist bir toplumsal tabandı. Parti bu tabanı otuz beş yıl temsil etti; sonunda kaybetti.;

Kıbrıs Türkleri’nin siyasi temsil mücadelesi, değişen tarihsel ve siyasi koşullara bağlı olarak farklı araçlar ve kurumsal yapılar vasıtasıyla gelişmiştir. Dr. Fazıl Küçük’ün Halkın Sesi gazetesi aracılığıyla toplumsal talepleri dile getirmesi, Kıbrıs Türk Toplumu’nun haklarını savunan aktif bir poz...;

Mayıs ayının sonlarında, Avustralya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderilmekte olan F-35 hayalet savaş uçağı parçalarını taşıyan bir sevkiyat, yanlışlıkla Hong Kong'a yönlendirildi ve Çin'in eline geçti. Çin istihbarat görevlileri ve onlar adına hareket eden aracılar, 2007 yılından bu yana F-3...;

Küresel enerji etkisi, siyasi açıdan parçalanmış piyasalarda kaynakları, işleme tesislerini ve tüketicileri birbirine bağlayabilme kapasitesine giderek daha fazla dayanmaktadır. Hindistan bu dönüşümü açıkça örneklemektedir. İthal hidrokarbonlara büyük ölçüde bağımlı olmasına karşın Hindistan, faaliy...;

Amerika Birleşik Devletleri, dünyanın en zengin balıkçılık kaynaklarından bazılarına ve yeryüzünün en çok çalışan ticari balıkçılarına sahiptir. Buna rağmen bugün Amerika, deniz ürünleri arzının ezici çoğunluğunu ithal etmekte;;

İktisat dergisi bir yüzyıl içinde meslek içi bir tartışma forumundan, kurumların ödül kurallarına bağlanmış bir sertifika ürününe dönüştü. Bu makale, 1880'lerden 2026'ya uzanan bu dönüşümü Almanya, Britanya ve ABD üzerinden izler ve dönüşümün yarattığı rantın nasıl ortaya çıktığını biçimsel olarak m...;

21. yüzyılın güvenlik inşası, konvansiyonel savaş bölgesinin çok ötesinde bir konuma geçerek siber uzayın sınırsız ve soyut coğrafyasına yayılmıştır. Gelenekselleşmiş güvenlik yaklaşımları önemli bir oranda kritikleşmiş altyapıların, fiziki sınırların ve askeri kabiliyetin muhafaza edilmesine odakla...;

23 Eylül’de Andrews Üssü’nde Amerikan askerlerinin Şi Cinping için kırmızı halıyı düzeltirken çekilen görüntüleri, zirvenin belki de en fazla şey anlatan karesiydi. Trump misafirini uçağın merdiveninde karşıladı. Papalar hariç, altmış yılı aşkın süredir bir ABD başkanının Andrews'te bizzat karşıla...;

9. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

4. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

8. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

2. Yeniden Asya Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

11. İstanbul Güvenlik Konferansı (2025)

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

10. İstanbul Güvenlik Konferansı (2024)

  • 21 Kas 2024 - 22 Kas 2024
  • İstanbul - Türkiye

Doğu Akdeniz Programı 2023-2025

  • 17 Tem 2023 - 19 Tem 2023
  • Sheraton Istanbul City Center -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.