Türk Savunma Sanayi ve Deniz Yetki Alanları Jeopolitiği

Makale

Deniz yetki alanlarımız içerisinde önemli bir yer tutan Ege Denizi ve Akdeniz, jeopolitik konumları, içerdikleri enerji kaynakları, sahip oldukları limanlar ve Karadeniz’e de açılan bir kapı olmaları sebebiyle dünyanın geçmişten günümüze önemli su yollarının başında gelmektedirler. Mevcut bu konumları nedeniyle de tarihsel süreç içerisinde çıkar çatışmalarının ve savaşların odak noktası olmuşlardır....

TÜRK SAVUNMA SANAYİ GELİŞİMİNİN; DENİZCİLİK GÜCÜNE VE DENİZ YETKİ ALANLARI JEOPOLİTİĞİNE ETKİLERİ

ÖZET: Deniz yetki alanlarımız içerisinde önemli bir yer tutan Ege Denizi ve Akdeniz, jeopolitik konumları, içerdikleri enerji kaynakları, sahip oldukları limanlar ve Karadeniz’e de açılan bir kapı olmaları sebebiyle dünyanın geçmişten günümüze önemli su yollarının başında gelmektedirler. Mevcut bu konumları nedeniyle de tarihsel süreç içerisinde çıkar çatışmalarının ve savaşların odak noktası olmuşlardır.
Türkiye Ege ve Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları içerisindeki hak ve menfaatlerini korumaya yönelik girişimlerini sürdürmektedir. Gerek ulusal bakış açısıyla gerekse uluslararası platformlarda buna yönelik diplomatik girişimlerin devam etmesi, Savunma sanayinin gelişimiyle de doğru orantılıdır.
Türkiye, son dönemde savunma sanayiinde önemli başarılar elde etmiş ve yerli üretim kapasitesini artırmıştır. Bölgedeki konjonktürel gelişmeler milli savunma sanayiine yönelik stratejik bir odaklanmaya ve Türkiye'nin savunma sanayiindeki yerli üretim yetenekleri güçlenmesine neden olmuştur.
Türk savunma sanayiinin yabancı pazarlarda rekabet edebilirliğinin bölgesel anlamda gelişmiş olması sadece ekonomik bir başarı olarak değil, aynı zamanda siyasi, diplomatik, stratejik ve teknolojik anlamda da Türkiye için bölgesel bir güç olma yolunda, önemli bir avantaj sağlar. Türkiye, diğer ülkelerle gerçekleştirdiği savunma sanayi iş birlikleri aracılığıyla, deniz platformları, silah sistemleri, insansız araçlar ve mühimmat imalatı gibi alanlarda yeni teknolojiler ve inovasyonlar geliştirmektedir. Birlikte çalışabilirlik Türk deniz gücünün teknolojik kapasitesini artırarak, daha etkin ve ileri sistemlere sahip olmasına imkan sağlamaktadır.
Yerli ve milli savunma sanayi projeleri, Türkiye'nin teknolojik bağımsızlığını ve yenilik kapasitesini artırmakta ve Doğu Akdeniz ve Ege'deki jeopolitik meselelere yaklaşımında daha esnek ve bağımsız bir politika izlemesine olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Savunma Sanayi, Jeopolitik, Deniz Yetki Alanları, Denizcilik Gücü,Türk Dış Politikası

1. Giriş

Deniz yetki alanlarımız içerisinde önemli bir yer tutan Ege Denizi ve Akdeniz, jeopolitik konumları, içerdikleri enerji kaynakları, sahip oldukları limanlar ve Karadeniz’e de açılan bir kapı olmaları sebebiyle dünyanın geçmişten günümüze önemli su yollarının başında gelmektedirler. Mevcut bu konumları nedeniyle de tarihsel süreç içerisinde çıkar çatışmalarının ve savaşların odak noktası olmuşlardır.

Ege denizinin, hem Yunanistan’ın hem de Avrupa Birliği’nin sınır hatttını teşkil etmesi Türkiye ile ilişkilerde önemini ve ağırlığını arttırmaktadır. Bu alandaki sorun alanı daha çok kara suları, gayri askeri statüdeki adalar ve düzensiz göçmen hareketleri özelinde yoğunlaşmaktadır.

Doğu Akdeniz ise insanlık tarihinin başından itibaren gelişmiş medeniyetlere ev sahipliği yapmış, uygarlıkları zenginleştirmiş ve bugün dahi önemini fazlasıyla hissettiren bir deniz özelliği taşımaktadır. Doğu Akdeniz’in özellikle dünyanın tüm su yollarının bağlantı noktalarından biri olması, doğu ile batı arasında önemli bir geçit teşkil etmesi, enerji nakil hatlarının merkezinde olmasının yanı sıra son dönemde bir enerji kaynağı/yatağı olarak da önem kazanması ve uluslararası deniz ticaretinin güvenliği açısından büyük önem taşıması, jeopolitik konumunu güçlendirmiştir.

Türkiye, bölgesinde barış ve istikrar ortamı oluşturarak toplumsal refahını artırmak maksadıyla dış politika üretmeye çalışmakta aynı zamanda tarihinden, nüfusundan ve bölgede yarattığı kalıcı medeniyetten aldığı güçle bölgesel bir güç olma yolunda hızla ilerlemektedir. Son dönemde özellikle Doğu Akdeniz’de yaşanan enerji transferi konusundaki alternatif arayışları, Türkiye olmadan maliyet etkin bir sonuç çıkarılamayacağını göstermektedir. Türkiye, bölge ülkeleriyle ikili ilişkilerini geliştirmek için gayret sarf ederek barış odaklı yaklaşımıyla enerji gibi hayati bir kaynağın transferinde kritik bir unsur olmayı öncelemektedir.
 
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2854 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1153
TASAM Avrupa 23 662
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 67
TASAM Kuzey Amerika 9 306
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2071 ) Etkinlik ( 84 )
Alanlar
TASAM Türkiye 84 2071

Haritalar, yerlerin birbirine göre nerede bulunduğunun basit bir temsilinden çok daha fazlasıdır. Tim Marshall'ın çok yerinde bir şekilde ifade ettiği gibi, "Üzerinde yaşadığımız toprak her zaman bizi şekillendirmiştir. Dünyanın neredeyse her yerinde yaşayan halkların savaşlarını, gücünü, politikası...;

ZORLU STRATEJİK ORTAMDA SİVİL OGSP'Yİ GELECEĞE HAZIRLAMAK: TARTIŞMAYA AÇIK YEDİ SORU Özet Mükerrer çabalara rağmen, Avrupa Birliği'nin (AB) Sivil Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası'nın (sivil OGSP) stratejik etkisini artırmak için çok ihtiyaç duyulan iyileştirmeler gerçekleşememiştir. Aynı zam...;

ABD'nin kritik mineraller diplomasisi: Önce Amerika (America First) anlaşmalarından Pax Silica'ya Başkan Donald Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin kritik mineraller politikasını üç yönlü, devlet kapitalist bir stratejiye dönüştürdü: ülke içinde daha hızlı izin süreçleri, stratejik üreticiler iç...;

Elli altıncı Dünya Ekonomik Forumu 19-23 Ocak arasında “Bir Diyalog Ruhu"(A Spirit of Dialogue) temasıyla, yine İsviçre’nin 1560 rakımlı karlı tepesi Davos’ta toplandı. Ama uzlaşma ve barış ruhu geçen yıla göre bir hayli irtifa kaybetmişti. Buna rağmen katılımcılar yumuşak üslupla konuşup, kararlı ...;

Pentagon tarafından yayınlanan yeni Ulusal Savunma Strateji Belgesi, Washington’un küresel güç dengesindeki önceliklerini yeniden tanımlıyor. Çin ile makul bir barış dönemi hedeflenirken tüm sorumluluk müttefiklere yıkılıyor. Öne çıkan başlıklara yakından bakalım: Belge, Kore Yarımadası'ndaki denge...;

Trump’ın Grönland’a “el koyma” hırsı, ABD için yeni olmasa da bugün farklı bir anlam taşıyor. İklim değişikliğini reddeden Trump, Kuzey Kutbu (Arktik) bölgesindeki ısınma sonunda Grönland çevresindeki denizlerin ulaşıma uygun hale gelmesi nedeniyle adayı bugün daha da çok istiyor. ;

7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu; “Denizlerden Okyanuslara Türk Deniz Gücü” ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından, 27 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel Istanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir. ;

Haziran 2025'te Ukrayna, Rusya Federasyonu'nun derinliklerinde benzeri görülmemiş bir saldırı başlattı. Örümcek Ağı gizli operasyonu, ülke genelindeki havaalanlarını hedef almak için 117 insansız hava aracı (İHA) kullanılmasını içeriyordu. Yapay zekâ (YZ) ile eğitilen ve her birinin en fazla birkaç ...;

4. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Doğu Akdeniz Programı 2023-2025

  • 17 Tem 2023 - 19 Tem 2023
  • Sheraton Istanbul City Center -
  • İstanbul - Türkiye

2. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

7. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2

  • 20 Eki 2022 - 20 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 1

  • 06 Eki 2022 - 06 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

6. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar ve başarıyı...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.