Günümüzün giderek çok kutuplu hale gelen küresel düzeninde, blokların (çoğunlukla Batılı ve Batı dışı) ve ideolojik gruplaşmaların yeni isimler altında ortaya çıktığı bir ortamda, Hindistan çok kutuplu bir dış politika izleme konusundaki bilinçli tutumuyla öne çıkıyor. Bu durum, Hindistan'ın görünüşte birbirinden farklı iki platformla aktif olarak etkileşimde bulunmasında en belirgin şekilde görülmektedir: Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (QUAD) ve BRICS… ABD, Japonya, Avustralya ve Hindistan'dan oluşan QUAD, Çin'in Hint-Pasifik'teki iddialı duruşuna bir yanıt olarak görülürken, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika'nın baş harflerinden ismini alan ve sonradan eklenen Endonezya, Etiyopya, İran, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri ile toplam 10 ülkeden oluşun BRICS (Not: Suudi Arabistan'ın belirsiz statüsü, grubun 10'lu grup olarak adlandırılmasının sebebidir) Küresel Güney'in küresel yönetişimi yeniden şekillendirme özlemlerini sembolize etmektedir. Hindistan'ın her ikisine de aktif olarak katılmayı seçmesi stratejik bir özerkliği yansıtıyor.
Hindistan, 2000'lerin ortalarında "BRIC" olarak kurulduğu günden bu yana BRICS'in bir direği olmuştur. Dünyanın en kalabalık ülkesi ve hızla büyüyen, 2025 yılı sonuna kadar muhtemelen dünyanın 4. büyük ekonomisi haline gelecek olan Hindistan (www.cnbc.com/2025/05/29/cnbc-inside-india-newsletter-india-set-to-be-the-worlds-fourth-largest-economy.html), özellikle iklim değişikliği finansmanı, teknoloji transferi ve kurumsal reform gibi konularda gelişmekte olan dünyanın sesini duyurmak için BRICS'i kullanmaktadır.
Özellikle Güney Çin Denizi, Doğu Çin Denizi ve Himalayalar'da artan Çin nüfuzu ve varlığı, Hindistan'ı diğer Hint-Pasifik demokrasileriyle daha derin bir iş birliği arayışına itmiştir. The Diplomat'ta Temmuz 2025'te yayınlanan bir makalede (www.thediplomat.com/2025/07/india-the-quad-and-chinas-shadow-building-a-coherent-indo-pacific-strategy/) belirtildiği gibi, Hindistan, QUAD aracılığıyla tutarlı bir Hint-Pasifik stratejisi oluşturmak için aktif olarak çalışmaktadır.
Hintli siyaset belirleyiciler de QUAD'ın olumlu gündemini vurguladılar - Kritik Mineraller Girişimi'nden (Japan Times www.japantimes.co.jp/news/2025/07/02/japan/politics/quad-nations-critical-minerals-initiative) ortak insani yardım misyonlarına kadar. Dahası, QUAD dışişleri bakanları yakın zamanda Doğu ve Güney Çin Denizi durumuyla ilgili endişelerini dile getirdiler (Business Standard www.business-standard.com/world-news/quad-foreign-ministers-concerned-about-east-and-south-china-sea-situation-125070200130_1.html). Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar, Japon mevkidaşıyla yaptığı ikili görüşmede Hindistan'ın "özgür ve açık bir Hint-Pasifik" politikasına olan bağlılığını vurguladı (Mid-Day www.mid-day.com/news/world-news/article/quad-engagement-for-free-open-indo-pacific-jaishankar-and-japans-foreign-minister-exchange-views-23582732).
Son olarak, CNKY makalesinde (www.cnky.in/the-quad-terrorism-and-indias-assertive-role) tartışıldığı üzere, Hindistan'ın QUAD içinde terörle mücadele konusundaki iddialı sesi, bu ülkenin, platformun odağını deniz güvenliğinin ötesine, sert güvenlik ve istihbarat alanlarına nasıl genişlettiğini göstermektedir.
Neden Hem BRICS Hem de QUAD? Hindistan'ın Hesaplanmış Çoklu Uyumlaşması
Hindistan'ın QUAD ve BRICS'e ikili katılımı, Soğuk Savaş dönemi ikiliklerinden bilinçli bir sapmayı yansıtıyor. Bu pragmatik çoklu uyum, Batı ve Küresel Güney arasında stratejik korunma gibi çeşitli ulusal hedeflere hizmet ediyor ve bu da konu/sorun odaklı diplomasiye olanak tanıyacak ve Hindistan'ın stratejik özerklik politikasını güçlendirecektir. Hindistan'ın stratejik özerklik hedefi, bölgesel ve küresel liderlik hedefleri için gereklidir.
Stratejik Korunma: Çalkantılı bir uluslararası ortamda Hindistan, herhangi bir bloka aşırı bağımlılık risklerine karşı korunma sağlıyor. QUAD caydırıcılık ve altyapı desteği sunarken, BRICS, Hindistan'ın küresel yönetişimde reformlara öncülük etme hedefini destekliyor.
Konu Odaklı Diplomasi: Hindistan, farklı konularda farklı ülkelerle ortaklık kuruyor. Teknoloji ve savunma alanında ABD ve Japonya ile, enerji ve güvenlik alanında Rusya ile, iklim ve BRICS bankacılığı alanında ise Çin
Stratejik Özerklik: Hindistan, resmi bir ABD müttefiki etiketini hiçbir zaman kabul etmedi. Rusya'dan petrol ithalatına devam etmesi, Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru'na (INSTC) katılımı ve savunma çeşitliliğinde de görüldüğü gibi, egemenlik odaklı diplomasiyi tercih ediyor.
Küresel Liderlik Hedefleri: Hindistan yalnızca Güney Asya'da değil, aynı zamanda daha geniş Hint-Pasifik bölgesinde ve Küresel Güney'de de liderlik etmek istiyor. QUAD ve BRICS, bu hedefleri gerçekleştirmek için tamamlayıcı platformlar sunuyor.
C. Raja Mohan'ın da belirttiği gibi (www.carnegieendowment.org/posts/2019/01/raja-mandala-alliances-and-strategic-autonomy?lang=en), Hindistan, Hint-Pasifik'te ideolojik değil işlevsel bir uyum arayışındadır ve bağlayıcı ittifaklar yerine konu/sorun odaklı koalisyonları tercih etmektedir. Bu arada, Tanvi Madan'ın “Fateful Triangle“ (Kader Üçgeni) adlı eseri, Çin faktörünün Hindistan'ın ABD ve bölgesel güçlere karşı konumunu tarihsel olarak nasıl etkilediğini hatırlatmaktadır.
Ancak, çok yönlü dış politika içeren bu angajmanlar söylendiği kadar kolay değil. İkili angajmanın önemli zorlukları var ve BRICS ile QUAD'ı dengelemek çelişkilerden uzak değil. Bir yandan Hindistan, QUAD aracılığıyla Çin'in iddialılığını ve bölgesel hakimiyetini kontrol altına almaya çalışırken, diğer yandan da Çin'in BRICS'teki varlığını yönetmek zorunda. Hindistan, BRICS'in Çin-Rusya'nın Batı karşıtı söylemleri tarafından ele geçirilmesini önlemek için BRICS grubu içinde kalmasının gerekli olduğunu düşünüyor. BRICS içindeki genel eğilimler, Hindistan'ın ticaret ve teknoloji alanında Batı ile iş birliği yapma isteğini her zaman yansıtmayabilir.
Hindistan, QUAD kapsamında özellikle Çin'i dengelemeye çalışsa da stratejik özerkliğini tehlikeye atabilecek veya Çin ile gerginliği tırmandırabilecek her türlü eylemden kaçınmaya özen gösterecektir. Hindistan, BRICS ve QUAD platformlarını ulusal önceliklerini yansıtacak şekilde şekillendirmek için diplomasiyi kullanmaya çalışacaktır.
Sonuç
Hindistan'ın hem BRICS hem de QUAD ile aktif etkileşimi, Batı ve Küresel Güney arasında dengeli bir dış politika örneğidir. Bu yaklaşım, Yeni Delhi'nin ayrılıkları aşma, çıkarları uzlaştırma ve stratejik alanını genişletme becerisini vurgulamaktadır. Hindistan'ın çok yönlü diplomasisi, pragmatik devlet yönetimi için ikna edici bir model sunmaktadır.
Hindistan, ister BRICS aracılığıyla Afrika'da kalkınma finansmanını savunsun, ister QUAD aracılığıyla Hint-Pasifik direncini artırsın, çok taraflı ve çok kutuplu bir uluslararası düzeni aktif olarak şekillendirmektedir.
BRICS ve Hindistan: Küresel Güney'in SesiHindistan, 2000'lerin ortalarında "BRIC" olarak kurulduğu günden bu yana BRICS'in bir direği olmuştur. Dünyanın en kalabalık ülkesi ve hızla büyüyen, 2025 yılı sonuna kadar muhtemelen dünyanın 4. büyük ekonomisi haline gelecek olan Hindistan (www.cnbc.com/2025/05/29/cnbc-inside-india-newsletter-india-set-to-be-the-worlds-fourth-largest-economy.html), özellikle iklim değişikliği finansmanı, teknoloji transferi ve kurumsal reform gibi konularda gelişmekte olan dünyanın sesini duyurmak için BRICS'i kullanmaktadır.
Yeni Kalkınma Bankası'nın (NDB) kurulması, BRICS ülkelerinin Batı'nın egemenliğindeki IMF ve Dünya Bankası'na alternatifler sunmasına olanak sağladı (NDB’nin IMF ve Dünya Bankası'na kıyasla küçük olmasına rağmen). Hindistan, bu girişimler aracılığıyla finansal çok kutupluluğu ve Bretton Woods kurumlarına daha az bağımlılığı teşvik ediyor. BRICS grubu, artan jeopolitik farklılıklara rağmen Hindistan'ın hem Rusya hem de Çin ile diplomatik ilişkilerini sürdürmesinin bir yolu haline geldi.
Hindistan, zaman zaman Çin'in BRICS içindeki hakimiyetinden duyduğu rahatsızlığı dile getirse de, forumu Batı dışı çok taraflılık ve Afrika, Latin Amerika ve Küresel Güney'in diğer bölgelerinde nüfuzunu göstermek için stratejik bir platform olarak görüyor. Ancak Hindistan, Brezilya ve Güney Afrika, BRICS grubunu Batı karşıtı bir platform olarak görmüyor. İşte bu nedenle QUAD adlı bir başka platform Hindistan'ın Batılı güçlerle etkileşime girmesine ve böylece Asya'da ve daha geniş Hint-Pasifik'te stratejik bir denge unsuru oluşturmasına olanak sağlıyor.
QUAD ve Hint-Pasifik
Hindistan'ın QUAD'a olan bağlılığı önemlidir. Diyaloğun gündemi siber güvenlik, altyapı, terörle mücadele, tedarik zinciri güvenliği, deniz iş birliği ve alan farkındalığı gibi kritik alanları kapsamaktadır. QUAD bir ittifak değil, esnek bir stratejik platformdur. QUAD, Hindistan'ın önemli bir Hint-Pasifik aktörü olarak profilini güçlendiren bir diyalog mekanizmasıdır.
Hintli siyaset belirleyiciler de QUAD'ın olumlu gündemini vurguladılar - Kritik Mineraller Girişimi'nden (Japan Times www.japantimes.co.jp/news/2025/07/02/japan/politics/quad-nations-critical-minerals-initiative) ortak insani yardım misyonlarına kadar. Dahası, QUAD dışişleri bakanları yakın zamanda Doğu ve Güney Çin Denizi durumuyla ilgili endişelerini dile getirdiler (Business Standard www.business-standard.com/world-news/quad-foreign-ministers-concerned-about-east-and-south-china-sea-situation-125070200130_1.html). Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar, Japon mevkidaşıyla yaptığı ikili görüşmede Hindistan'ın "özgür ve açık bir Hint-Pasifik" politikasına olan bağlılığını vurguladı (Mid-Day www.mid-day.com/news/world-news/article/quad-engagement-for-free-open-indo-pacific-jaishankar-and-japans-foreign-minister-exchange-views-23582732).
Son olarak, CNKY makalesinde (www.cnky.in/the-quad-terrorism-and-indias-assertive-role) tartışıldığı üzere, Hindistan'ın QUAD içinde terörle mücadele konusundaki iddialı sesi, bu ülkenin, platformun odağını deniz güvenliğinin ötesine, sert güvenlik ve istihbarat alanlarına nasıl genişlettiğini göstermektedir.
Neden Hem BRICS Hem de QUAD? Hindistan'ın Hesaplanmış Çoklu Uyumlaşması
Hindistan'ın QUAD ve BRICS'e ikili katılımı, Soğuk Savaş dönemi ikiliklerinden bilinçli bir sapmayı yansıtıyor. Bu pragmatik çoklu uyum, Batı ve Küresel Güney arasında stratejik korunma gibi çeşitli ulusal hedeflere hizmet ediyor ve bu da konu/sorun odaklı diplomasiye olanak tanıyacak ve Hindistan'ın stratejik özerklik politikasını güçlendirecektir. Hindistan'ın stratejik özerklik hedefi, bölgesel ve küresel liderlik hedefleri için gereklidir.
Stratejik Korunma: Çalkantılı bir uluslararası ortamda Hindistan, herhangi bir bloka aşırı bağımlılık risklerine karşı korunma sağlıyor. QUAD caydırıcılık ve altyapı desteği sunarken, BRICS, Hindistan'ın küresel yönetişimde reformlara öncülük etme hedefini destekliyor.
Konu Odaklı Diplomasi: Hindistan, farklı konularda farklı ülkelerle ortaklık kuruyor. Teknoloji ve savunma alanında ABD ve Japonya ile, enerji ve güvenlik alanında Rusya ile, iklim ve BRICS bankacılığı alanında ise Çin
Stratejik Özerklik: Hindistan, resmi bir ABD müttefiki etiketini hiçbir zaman kabul etmedi. Rusya'dan petrol ithalatına devam etmesi, Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru'na (INSTC) katılımı ve savunma çeşitliliğinde de görüldüğü gibi, egemenlik odaklı diplomasiyi tercih ediyor.
Küresel Liderlik Hedefleri: Hindistan yalnızca Güney Asya'da değil, aynı zamanda daha geniş Hint-Pasifik bölgesinde ve Küresel Güney'de de liderlik etmek istiyor. QUAD ve BRICS, bu hedefleri gerçekleştirmek için tamamlayıcı platformlar sunuyor.
C. Raja Mohan'ın da belirttiği gibi (www.carnegieendowment.org/posts/2019/01/raja-mandala-alliances-and-strategic-autonomy?lang=en), Hindistan, Hint-Pasifik'te ideolojik değil işlevsel bir uyum arayışındadır ve bağlayıcı ittifaklar yerine konu/sorun odaklı koalisyonları tercih etmektedir. Bu arada, Tanvi Madan'ın “Fateful Triangle“ (Kader Üçgeni) adlı eseri, Çin faktörünün Hindistan'ın ABD ve bölgesel güçlere karşı konumunu tarihsel olarak nasıl etkilediğini hatırlatmaktadır.
Ancak, çok yönlü dış politika içeren bu angajmanlar söylendiği kadar kolay değil. İkili angajmanın önemli zorlukları var ve BRICS ile QUAD'ı dengelemek çelişkilerden uzak değil. Bir yandan Hindistan, QUAD aracılığıyla Çin'in iddialılığını ve bölgesel hakimiyetini kontrol altına almaya çalışırken, diğer yandan da Çin'in BRICS'teki varlığını yönetmek zorunda. Hindistan, BRICS'in Çin-Rusya'nın Batı karşıtı söylemleri tarafından ele geçirilmesini önlemek için BRICS grubu içinde kalmasının gerekli olduğunu düşünüyor. BRICS içindeki genel eğilimler, Hindistan'ın ticaret ve teknoloji alanında Batı ile iş birliği yapma isteğini her zaman yansıtmayabilir.
Hindistan, QUAD kapsamında özellikle Çin'i dengelemeye çalışsa da stratejik özerkliğini tehlikeye atabilecek veya Çin ile gerginliği tırmandırabilecek her türlü eylemden kaçınmaya özen gösterecektir. Hindistan, BRICS ve QUAD platformlarını ulusal önceliklerini yansıtacak şekilde şekillendirmek için diplomasiyi kullanmaya çalışacaktır.
Sonuç
Hindistan'ın hem BRICS hem de QUAD ile aktif etkileşimi, Batı ve Küresel Güney arasında dengeli bir dış politika örneğidir. Bu yaklaşım, Yeni Delhi'nin ayrılıkları aşma, çıkarları uzlaştırma ve stratejik alanını genişletme becerisini vurgulamaktadır. Hindistan'ın çok yönlü diplomasisi, pragmatik devlet yönetimi için ikna edici bir model sunmaktadır.
Hindistan, ister BRICS aracılığıyla Afrika'da kalkınma finansmanını savunsun, ister QUAD aracılığıyla Hint-Pasifik direncini artırsın, çok taraflı ve çok kutuplu bir uluslararası düzeni aktif olarak şekillendirmektedir.
