Çin’in 'Kararlı Direniş' Stratejisi

Yorum

Çin dışişleri bakanı Wang Yi’nin son basın toplantısı, Çin dış politikasında devam eden süreklilikler ve kopuşları anlamlandırmak için önemli bir fırsat sunuyor. Çin’de gerçekleştirilen iki oturum kapsamında yapılan basın toplantısına Wang’ın "Eğer ABD Çin'i çevrelemeye devam ederse, biz de kararlılıkla karşı koyacağız." sözleri damga vurdu....

Çin dışişleri bakanı Wang Yi’nin son basın toplantısı, Çin dış politikasında devam eden süreklilikler ve kopuşları anlamlandırmak için önemli bir fırsat sunuyor. Çin’de gerçekleştirilen iki oturum kapsamında yapılan basın toplantısına Wang’ın "Eğer ABD Çin'i çevrelemeye devam ederse, biz de kararlılıkla karşı koyacağız." sözleri damga vurdu.

ABD ve Çin arasında özellikle son dönemde derinleşen ticaret savaşının etkisine binaen yapılan “sonuna kadar savaşacağız“ şeklindeki açıklamalar Çin’in dış politikasında yeni bir kurt savaşçı pratiğine dönüşe işaret ederken ardından gelen durumu tevil etmeye yönelik çabalar Çin’in hala temkinli bir yaklaşıma sahip olduğunu gösteriyor.

‘Çatışma tercih değil ama geri adım yok’
Wang Yi'nin açıklamalarını detaylı biçimde tetkik ettiğimizde, üç önemli husus öne çıkıyor. Birincisi Çin, ABD ile ortaya çıkabilecek tüm sorunları aynı agresiflik ile karşılayacağının ön kabulü ile hareket ediyor. Burada “çatışma tercih değil“ denilerek aslında açık kapı da bırakılırken özellikle Tayvan ve ticaret savaşları gibi konularda kesinlikle geri adım atılmayacağı vurgulanıyor. ABD iki yüzlü olmakla suçlanırken aynı anda hem baskı hem de iş birliğinin imkânsız olduğu ifade ediliyor.

İkinci olarak toplantıya damga vuran bir diğer husus ise Rusya ile devam eden ortaklığın sarsılmaz oluşuna yönelik retorik. Wang, dışarda koşullar ne olursa olsun bu sınırsız dostluğun etkilenmeyeceğini üzerine basa basa belirtiyor. Son dönemde Trump-Putin yakınlaşmasının Çin’i izole edebileceği yönündeki düşünce de stratejik bir girişimden çok tarihsel bir analoji olarak kaldı.

Üçüncü ve belki de en önemli husus ise Wang’ın çok kutupluluğa doğrudan ve dolaylı şekilde yaptığı vurgular oldu. “Uluslararası ilişkilerin birkaç ülkenin tekelinde olmasına karşıyız. Dünya orman kanununa dönmemeli, egemen eşitlik ve adalet ilkesi korunmalı“ yönündeki retorik Çin’in Batı merkezli hegemonik işleyişten duyduğu rahatsızlığı yansıtıyor. Burada özellikle BM’nin otoritesine yapılan vurgu önemli.

‘Kurt savaşçı’ değil daha özgüvenli bir Çin
Mevcut konjonktür itibariyle Çin’in dış politikasının yeni bir kurt savaşçı diplomasiye döndüğünü söylemek mümkün değil ancak uzlaşmacı pozisyondan daha özgüvenli olduğu yeni bir mevziye geçiş yaptığını söyleyebiliriz. Trump’un yeniden başkan olması ve ilişkileri germesine Çin’in verdiği stratejik bir yanıt olarak mülahaza etmek de mümkün. Bu minvalde Çin’in küresel stratejisi için de bazı çıkarımlar yapabiliriz. ABD ile yoğun bir büyük güç rekabetine tutuşan Çin uzun zamandır yaptığı gibi çok kutuplu dünya düzenini teşvik etmeye devam ediyor. BM’nin otoritesinin yeniden tesis edildiği ve güçlendirildiği reforme edilmiş çok kutuplu küresel bir düzen Çin’in öncelikli talepleri arasında.

Burada altı çizilmesi gereken bir diğer çok önemli husus şu ki Çin, müesses nizamın alaşağı edilmesini ya da alternatif bir öteki ile değiştirilmesini değil tam aksine faydalandığı ve sayesinde ticari yükselişini tamamladığı mevcut düzenin reforme edilmesini savunuyor. Bir diğer çıkarım ise Çin’in Rusya ile olan kapsamlı stratejik ortaklığının aslında Çin’in küresel stratejisinin tam ortasında olduğunu görmek olacaktır. Çin açısından bu stratejik bir tercih ve çevrelenmeye dönük çok önemli bir enstrüman olarak öne çıkıyor.

Bunların yanında Çin’in bir diğer önceliği ise ABD’nin ekonomik ve teknolojik baskılarına karşılık olarak kendi iç pazarını ve teknoloji yatırımlarını (özellikle yapay zekâ) güçlendiren ve bağımsızlaştıran bir momentumu yakalamak olduğu görülüyor.

Çin’in küresel stratejisi: Çok kutupluluğu inşa etmek
Son olarak Çin'in Küresel Güney ile kurduğu çok katmanlı ilişkiler ve özellikle Afrika ile Latin Amerika örneklerinde gözlemlenen yoğun diplomatik ve ekonomik faaliyetleri, ABD ile süregelen jeopolitik rekabette yaşanabilecek olası kayıplara karşı bir denge arayışını yansıtıyor. Bu bağlamda Çin, "diğerlerini" organize etme ve BRICS ile Şanghay İşbirliği Örgütü benzeri uluslararası mekanizmalar aracılığıyla küresel ölçekte "tamamlayıcı" nitelikte işbirliği yapıları ihdas etme çabası içerisinde.

Bu çıkarımlara ek olarak Avrupa ile stratejik diyaloğun ve karşılıklı güvenin artırılması gerektiğini belirten Wang’ın “Avrupa'nın güvenilir bir ortak olabileceğine inanıyoruz." şeklindeki açıklaması son dönemde yaşanan transatlantik parçalanmaya önemli bir gönderme yapıyor. Buna Ursula Von der Leyen’in "Çin'le ticari bağları geliştirmek ve anlaşmalar yapmak için alan var." sözlerini eklediğimiz zaman aslında resim tamamlanıyor.

Çin ve Rusya’nın arasını açmaya çalışan ABD menşeli stratejik tercihlerin Avrupa’yı izole eden ya da çaresizliğe iten bir yaklaşım ile hareket etmesi total bir başarısızlığa neden olabilir. Çin’in bu boşluğu doldurması zor olmayacaktır. Ayrıca Avrupa burada stratejik özerkliğe dair umut vaat eden bazı işaretler de arıyor olabilir.

Sonuç olarak Çin kendisini “istikrar sağlayıcı“ ya da en azından bunu talep eden ve çatışmadan imtina eden bir güç olarak öne çıkarırken “karşılıklı saygıya“ yapılan vurgu da çok kutuplu bir küresel düzenin kaçınılmaz bir gerçeklik olduğuna dair inançtan ileri geliyor. Dolayısı ile Pekin'in mesajı aslında net: Çok kutuplu dünya kaçınılmaz ve Çin, bu yeni düzenin mimarlarından biri olmakta kararlı.

X: @drhkorkmaz
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2863 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1157
TASAM Avrupa 23 664
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 68
TASAM Kuzey Amerika 9 308
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2072 ) Etkinlik ( 85 )
Alanlar
TASAM Türkiye 85 2072

Keynes 1930’da yayımladığı “Torunlarımızın İktisadi Olanakları” denemesinde iki öngörüde bulunmuştu. Birincisi, yüz yıl içinde “ilerlemiş ülkelerde” yaşam standardının dört ile sekiz kat artacağıydı. ;

William Nordhaus 30 Ekim 2026’da, 85 yaşında öldü. Kamuoyu onu iklim iktisadı ve 2018 Nobel ödülüyle hatırlıyor. Oysa 1975’te yazdığı kısa bir makale, siyaset ile iktisat arasındaki ilişkiye bakışımızı yarım yüzyıl boyunca biçimlendirdi: “The Political Business Cycle”. Vefatından dört gün sonra, 3 ...;

Suçlu yalnızca Çin değil.Michael Froman, “Bir Sonraki Küresel Ekonomik Kriz Çin’de Başlayabilir” (Eylül/Ekim 2026) başlıklı yazısında, Çin’in ekonomik büyüme için ihracata dayalı modelinin artık sınırlarına ulaştığı uyarısında bulunuyor.;

Mayıs ayının sonlarında, Avustralya'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderilmekte olan F-35 hayalet savaş uçağı parçalarını taşıyan bir sevkiyat, yanlışlıkla Hong Kong'a yönlendirildi ve Çin'in eline geçti. Çin istihbarat görevlileri ve onlar adına hareket eden aracılar, 2007 yılından bu yana F-3...;

Finlandiya ve Baltık ülkelerinin Rusya sınırları boyunca gerçekleştirebilecekleri ortak devriye faaliyetleri, savaş sonrası Avrupa güvenlik mimarisinin kalıcı bir unsuru hâline gelebilir.;

Trump yönetiminin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatma ihtimali göz ardı edilemez. Bu adımın ara seçimlerin ardından atılması olası görünse de gelişmelerin seyrine bağlı olarak operasyonlar seçimlerden önce de başlayabilir. ;

Siyasetçiler eskiden stratejik darboğazları görmezden gelirdi. Şimdi başka bir şey görmekte zorlanıyorlar. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi müttefiklerini Çin’e bağımlı olmamaları konusunda uyarırken onların ABD’ye, yani Amerikan pazarına, teknolojilerine, finans sistemine ve güvenlik şemsiyesine b...;

Siyasetçiler eskiden stratejik darboğazları görmezden gelirdi. Şimdi başka bir şey görmekte zorlanıyorlar. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi müttefiklerini Çin’e bağımlı olmamaları konusunda uyarırken onların ABD’ye, yani Amerikan pazarına, teknolojilerine, finans sistemine ve güvenlik şemsiyesine b...;

Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu

TASAM Güvenlik ve Strateji Merkezi yürütücülüğünde hayata geçirilen "TASAM Yıllık Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu", yıllık periyotlarla yayımlanması planlanan stratejik bir çalışma projesidir. Proje; küresel ve bölgesel ölçekteki asimetrik tehditlerin derinlemesine analizine odaklanarak, değişen güvenlik mimarisi karşısında proaktif stratejik öngörüler ve karara esas yol haritaları sunmayı amaçlamaktadır.

  • 19 Kas 2026 - 20 Kas 2026
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2

  • 20 Eki 2022 - 20 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 1

  • 06 Eki 2022 - 06 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.

Orta Doğu coğrafyası, 2010 yılının aralık ayından bu yana Tunus ile başlayan, günümüzde de tüm şiddetiyle Suriye’de devam eden devrim süreçlerinin etkisiyle hızlı bir değişim ve dönüşüm iklimine girmiştir.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) bünyesinde yaptığımız bilimsel çalışmalar ile Dünya ve Türkiye’deki gelişmeleri kavrama ve analiz etmeye yönelik çabalarımızın ortaya koyduğu açık bir gerçek var: Aktörleri, kuralları, vizyonu eskisinden çok farklı olan yeni bir uluslararası sistem il...

Türk insanının, Osmanlı zamanında olsun, Cumhuriyet döneminde olsun, stratejik düşünceler üretebildiği ve bunları karar organları üzerinden uygulamaya geçirebildiği tarihi bir gerçektir.Bu özellik tarihte her ülke ve her toplum için geçerli olmamıştır.

21. yüzyılın kuşkusuz en önemli paradigma değişimlerinden birini küreselleşme süreci oluşturuyor. Bu süreçle beraber siyasal, sosyal, ekonomik pek çok alanda köklü değişimler yaşandı, yeni yol ve yöntemler keşfedildi, eski yöntemler yeniden inşa edildi; sonuçta yepyeni bir anlayışla karşı karşıya ka...