Karmaşık Güvenlik Tehditleri: Uluslararası İş Birliği İçin Yeni Yaklaşımlar

Yorum

Türkiye, yükselen bir güç olarak Afrika ile ilişkiler kurma yolunda çalışıyor. Uluslararası düzeyde bu, özellikle Somali ile dikkat çekici hale geldi. Turkish Airlinesin Somali ile tarifeli uçuşları bu bağlantının bir sembolü oldu ve hem cesur bir adım hem de sorunlu bir Afrika ülkesiyle bağlantıya geçme taahhüdü olarak algılandı. ...

 
 
Türkiye ve Afrika İlişkileri:
  • Türkiye, yükselen bir güç olarak Afrika ile ilişkiler kurma yolunda çalışıyor. Uluslararası düzeyde bu, özellikle Somali ile dikkat çekici hale geldi. Turkish Airlinesin Somali ile tarifeli uçuşları bu bağlantının bir sembolü oldu ve hem cesur bir adım hem de sorunlu bir Afrika ülkesiyle bağlantıya geçme taahhüdü olarak algılandı.
  • Bununla birlikte, Türkiye Afrika’da sadece İslami bir ülke olarak hareket edemez. Bu, Batı'nın sıkça yaptığı bir yanlış anlamadır. Çünkü hem kültürel farklılıklar hem de İslam içindeki dini çeşitlilik, ayrıca diğer 'İslami' devletlerin dayattığı dış faktörler bu durumu etkiler. Bunun yerine, Türkiye sempatik, anlayışlı ve karmaşık faktörlerin farkında olarak yaklaşmalıdır. Titiz bir hassasiyet diplomasisi gereklidir.
Afrika’nın Diplomatik Konumu:
  • Afrika, Ukrayna’nın aksine, AB'den diplomatik angajman ve destek eksikliği yaşıyor.
  • Ukrayna, Afrika'da yedi büyükelçiliğe sahip ancak bu kıta üzerinde önemli bir etkisi yok, çünkün Afrika sıklıkla aşırı siyasi çeşitlilik ve düşük siyasi etki ağırlığı ile özdeştiriliyor. Türkiye bunun gerçek olmadığını biliyor ve daha fazla büyükelçiliğe sahip, ancak onlar da "standartlarını yükseltmeli."
Afrika’nın Potansiyeli ve Zorlukları:
  • Afrika, her biri benzersiz sorunlara sahip 54 ülkeden oluşuyor. Ancak, Afrikalı insanlar kendilerine fırsat ve yetki verildiğinde her şeyi başarabilirler. Türkiye’nin dış politikası tam da bu fırsatlara vurgu yapmalı, ancak asla aşağılayıcı bir tavırla değil.
  • Bağımsız bir devletin, yardımla bile olsa, kendi yolunu kendi bildiği gibi çizmesi doğal bir durumdur.
  • Afrika’nın en çok ihtiyaç duyduğu şey sempati ve anlayış, daha fazla Afrika dışı mal, değer, dayatma ve yabancı talepler değil.
Askeri ve Stratejik Dinamikler:
Afrika’da askeri işbirliği, bazı temel prensiplere dayanmalı:
  • Eritre’nin ordusu, Stalinist Etiyopya’yı Clausewitz’in düşmanın en zayıf noktasına kuvvetleri yoğunlaştırma doktrinini uygulayarak yendi. Bu nedenle, isyancı kuvvetlerin komutanlığı çok yüksek seviyede olabilir.
  • Kaddafi’nin Toyota pickup kamyonetlerini kullanması, Taliban’ın Kabil’i ilk kez ele geçirmesine yardımcı oldu ve NATO’ya karşı Libya’da altı ay direnmesini sağladı. Bağışlanan askeri ekipmanlar türler ve uçaklar yerine hafif, hızlı, manevra kabiliyeti olan araçlar, insansız hava aracı ve daha az cephe kaybına yol açacak şeylere odaklanmalı.
  • Tanklar bir “ordu“ göstermek için güzel olabilir, ancak savaşta çoğu zaman sadece yavaş hareket eden topçu olarak kullanılır. Hız, isyancı kuvvetlerin zafer anahtarıdır.
Afrika’da Terörizm ve Şiddet:
  • Afrika’daki şiddet çoğu zaman İslami nitelikte gibi görünse de, çoğu zaman isyanların ve ayaklanmaların arkasında karmaşık nedenlerin bir karışımı vardır.
  • Boko Haram tarafından ele geçirilen Nijerya’daki bölgelerde bazı liderler, Batı'nın eşitlik gibi değerlerine hızlı bir geçişin, Boko Haram karşısında kayba neden olacağını dile getirmiştir. Bu durum, bazen yavaş ama istikrarlı ilerlemenin problematiğine yol açar.
  • Boko Haram ve IŞİD gibi teröristlere karşı savaş verirken maddi doğrulardan öte, inancın sınırları gibi alanları tartışmak gerekir. Bu da Washington'daki Connecticut Avenue'deki düşünce kuruluları tarafından analiz edilen ticaretlerden çok daha karmaşıktır.
Dış Müdahaleler ve Yerel Tepkiler:
  • IŞİD’in Mali’ye saldırısı, yerel güçlerin Batı ekipmanı olmadan direnemediğini gösterdi, örneğin Fransa’nın sağladığı hafif ve hızlı ekipmanlar gibi.
  • Afrika’nın tarihsel dayanıklılığı, bir zamanlar dünyanın en büyük kütüphanelerinden birine ve şu an üniversite olarak adlandırılabilecek bir yapıya ev sahipliği yapan Timbuktu gibi yerlerde görülmektedir. Büyük bir öğrenme merkeziydi. Bu kültürün korunması, çatışma altındaki bir Afrika için temel hedeftir. Türkiye, Batı devletlerinden daha iyi hazırlıklıdır, ancak yine de henüz başlamadan her şeyi bildiğine inanma tuzağından kaçınmalıdır.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2863 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1157
TASAM Avrupa 23 664
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 68
TASAM Kuzey Amerika 9 308
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2072 ) Etkinlik ( 86 )
Alanlar
TASAM Türkiye 86 2072

BRICS’in geleceğine ilişkin belirsizlikler, 2026 yılının başlarında zaten belirgin biçimde artmıştı. Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapanmış olması, İran’ın Birleşik Arap Emirlikleri’ne yönelik saldırılarına rağmen İran ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin aynı oluşum içerisinde yer almaya devam etmesi ...;

Eylül 2026'nın ikinci yarısında, yapay zekanın "kontrolden çıkabileceği" tartışması bir anda sektörün merkezine oturdu. Bu not, WSJ takibimize dayanarak tartışmanın yaklaşık iki haftalık seyrini kronolojik olarak diziyor, ardından kısa bir değerlendirmeyle çerçeveliyor. Temel argümanımız şu: tartışm...;

Özellikle Sahra Altı Afrika'da, 460 milyondan fazla insan derin yoksullukla mücadele ediyor ve bir günden ötekine sağ çıkabilmenin endişesiyle yaşıyor. Her türlü zenginliğin üzerinde çekilen derin yoksulluğun günden güne en derinleştiği ülkeler Burundi, Güney Sudan ve Orta Afrika Cumhuriyeti.;

Yapay zeka patlamasının fiziksel darboğazı belleğe kaydı. Yapay zeka şirketlerinin veri merkezleri için agresif biçimde bellek yongası toplaması küresel arzı sıkıştırdı, fiyatları yukarı itti ve bu kıtlık üreticiler için bir vurguna dönüştü.;

Dünyanın en nüfuzlu girişim sermayesi Andreessen Horowitz (a16z), 28 Ağustos 2026'da ilk kez yalnızca donanıma odaklanan 1,1 milyar dolarlık Machine Age fonunu kurduğunu duyurdu. Fon çip, bellek, ağ ekipmanı, depolama, veri merkezi ve robotik alanlarına yatırım yapacak.;

Orta Doğu jeopolitiği, son yıllarda uzun süredir devam eden kamplaşma ve çatışma odaklı dinamiklerin yerini diyalog, uzlaşı ve pragmatik çıkar ortaklıklarına bıraktığı kapsamlı bir dönüşüm sürecine sahne olmaktadır. 2010’lu yılların başında patlak veren Arap Baharı, 2013’te Mısır’da yaşanan askerî m...;

Rusya Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal ettiğinde dünyadan gelen tepkiler tahmin edilebilirdi. En sert tepki, kendisini eski sistemin koruyucusu ve muhtemelen Ukrayna'nın olası bir NATO üyeliğinin garantörü olarak gören Amerika Birleşik Devletleri'nden geldi. Avrupa'nın tepkisi ise genel olarak Soğuk S...;

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarafından 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmanın ülkeler arası ilişkiler açısından önemi oldukça büyüktür. Karşılıklı savunma anlaşması olarak imzalanan belge, diplomatik ilişkileri yeni bir düzeye taşımaktadır. Anlaş...;

Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu

TASAM Güvenlik ve Strateji Merkezi yürütücülüğünde hayata geçirilen "TASAM Yıllık Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu", yıllık periyotlarla yayımlanması planlanan stratejik bir çalışma projesidir. Proje; küresel ve bölgesel ölçekteki asimetrik tehditlerin derinlemesine analizine odaklanarak, değişen güvenlik mimarisi karşısında proaktif stratejik öngörüler ve karara esas yol haritaları sunmayı amaçlamaktadır.

  • 19 Kas 2026 - 20 Kas 2026
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Afrika 2063 Ağı | İstişare Toplantısı 3

  • 18 Haz 2025 - 18 Haz 2025
  • Çevrimiçi - 13.00

Türkiye - AB İlişkilerinin 60. Yılı ve Geleceği Konferansı

  • 24 Eki 2023 - 24 Eki 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2

  • 20 Eki 2022 - 20 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 1

  • 06 Eki 2022 - 06 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.

1982 Anayasası'nın defalarca değişikliğe uğramasına rağmen iskeletinin değiştirilememesi nedeniyle Türkiye'nin yeni bir anayasaya gereksinimi olduğu konusunda kamuoyunda genel bir konsensüs bulunmaktadır.

Orta Doğu coğrafyası, 2010 yılının aralık ayından bu yana Tunus ile başlayan, günümüzde de tüm şiddetiyle Suriye’de devam eden devrim süreçlerinin etkisiyle hızlı bir değişim ve dönüşüm iklimine girmiştir.

Yemen, Coğrafi konumu itibarıyla kızıl denizin Hint Okyanusu’na açıldığı kapıdır. Afrika boynuzu ile birlikte Bab’ül Mendeb boğazının doğu kıyısında yer almaktadır. Yeryüzünde denizler üzerinde seyreden malların p gibi büyük bir oranı Süveyş kanalı, Kızıl Deniz ve Aden körfezinden geçtiği düşünülürs...

Somali Cumhuriyeti; Afrika’nın doğusunda yer almakta olup Afrika Boynuzu olarak adlandırılan ve dünya gündemine açlığın, kıtlığın ve bulaşıcı hastalıkların yol açtığı felaketler nedeniyle sık sık gelen bir bölgede konumlanmış durumdadır.