ÖZ:
Birinci Dünya Savaşı sonrasında ikinci bir dünya savaşının gerçekleşmesi ile idealizmin ürettiği teorilerin pratikteki yetersizliği uluslararası ilişkiler alanında adeta bir teori krizi oluşturmuş, ardından realizm ve neorealizm gibi güç ekseninde şekillenen yeni teoriler uluslararası sistemde etkin hale gelmiştir. Neorealizm, dış politikanın hem iç hem de dış faktörlerden etkilenmesiyle yeni bir teori olarak oluşmuştur. İran İslam Devrimi (1979) ile oluşan yeni konjonktürü ve İran'ın dış politika hamlelerini analiz etmekte özellikle güvenlik kavramı çerçevesinde neorealist perspektifin sunduğu teoriler ve kavramlar en uygun analiz sonucunu oluşturmaktadır. Neorealizmin oluşturduğu güvenlik ve hayatta kalma önceliği, güç dengesini koruma, bölgesel hegemonya arayışı ve uluslararası ittifaklar ile diplomasi gibi ilkelerin oluşturduğu kavramsal çerçeve ile İran'ın dış politika stratejileri açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada ilk olarak realizm ve neorealizmin kavramsal çerçevesi çizilmiş, daha sonra İran dış politikasından ve bunu belirleyen faktörlerden bahsedilerek İran İslam Cumhuriyeti’nin dış politika hamlelerindeki tutum ve tavrı, neorealist perspektifin oluşturduğu kavramlar ışığında analiz edilmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra yapılan literatür taraması ile İran dış politikasıyla neorealist teorinin kapsamı ve sınırları net bir şekilde ortaya koyulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Uluslararası İlişkiler Teorileri, Uluslararası Sistem, Realizm, Neorealizm, İran Dış Politikası, Dış Politika Analizi, İran İslam Cumhuriyeti
