Güvensizlik Çağı I Askeri Denge 2024 Raporu

Makale

İsrail ve Hamas arasında yeniden başlayan çatışmalar, yeniden yüz yüze gelinen Husi füze tehdidi, Hint Pasifik ve Kuzey Kutbu'nda yükselen tansiyon, Sahra Altı Afrika'daki çalkantılar ve Rusya'nın üçüncü yılına doğru ilerleyen Ukrayna savaşı geçtiğimiz yıl oldukça değişken bir güvenlik ortamı yarattı....

İsrail ve Hamas arasında yeniden başlayan çatışmalar, yeniden yüz yüze gelinen Husi füze tehdidi, Hint Pasifik ve Kuzey Kutbu'nda yükselen tansiyon, Sahra Altı Afrika'daki çalkantılar ve Rusya'nın üçüncü yılına doğru ilerleyen Ukrayna savaşı geçtiğimiz yıl oldukça değişken bir güvenlik ortamı yarattı.
 
Mevcut askeri-güvenlik durumu, bazılarının iddialarını sürdürmek için askeri gücü küstahça kullanması- 'kudret haklıdır' yaklaşımını çağrıştırıyor- ve benzer düşünen demokrasilerin buna karşılık olarak daha güçlü ikili ve çok taraflı savunma bağları kurma arzusu ile karakterize edilen daha tehlikeli bir on yılın habercisi. Aynı zamanda hükümetler, gelişmiş silahlara duyulan iştah ile endüstriyel ölçekte mühimmat üretim kapasitesini yeniden inşa etme ihtiyacını dengelemeye çalışmaktadır. Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması'nın sona ermesi silahların kontrolüne yönelik ilginin azaldığını göstermiştir.

Moskova'nın askeri eylemleri, dünyanın diğer bölgelerinde, özellikle de Hint-Pasifik'te, askeri açıdan güçlü bir komşunun diğerleri üzerinde irade kurmaya çalışabileceği yönündeki endişeleri arttırdı. Asya'da bu durum Japonya ve Güney Kore'yi daha yakın savunma bağları kurmaya, Filipinler'i askeri iş birliği konusunda ABD ile yeniden temasa geçmeye, Tayvan'ı savunmasını güçlendirmeye ve Avustralya'yı da merkezinde nükleer enerjiyle çalışan denizaltıların yer aldığı Avustralya-Birleşik Krallık-ABD AUKUS ortaklığı aracılığıyla deniz kapasitesini eşi benzeri görülmemiş bir şekilde genişletmeye itti.

Çin sadece yakın çevresinde değil, her geçen gün daha da iddialı hale geliyor. Ülke, ABD üzerinde yüksek irtifada bir gözetleme balonu uçurdu ve Amerikan kıyılarına yakın gemiler konuşlandırırken, deniz varlıkları Kanada ve Filipin gemileriyle gergin karşılaşmalar yaşadı. Pekin bir yandan savunma modernizasyonunu sürdürürken bir yandan da İran ve Suudi Arabistan arasında bir yumuşama çabasına aracılık ederek diplomatik angajmanını arttırdı.

Hamas'ın 7 Ekim'de İsrail'e kara savaşçıları, roket ateşi ve diğer taktiklerle düzenlediği ve yaklaşık 1.200 sivilin ölümüne yol açan sürpriz saldırı ve ardından Tel Aviv'in Gazze'ye düzenlediği ve kitlesel sivil kayıplara neden olan saldırı küresel güvenlik ortamını daha da altüst etti. Yaşanan birtakım çatışmalar, İsrail ile bazı Arap devletleri arasındaki ilişkileri iyileştirme çabalarını dondurdu ve diplomatik çatlakların daha da derinleşmesine neden oldu. Çatışmalar ayrıca İsrail'in Hamas'ı izlemek için teknolojiye aşırı güvenme potansiyelini de ortaya çıkardı ki bu da Tel Aviv'in saldırıyı öngörememesine katkıda bulunmuş olabilir.

Bölgesel istikrarsızlık dünyanın diğer bölgelerini de etkiledi. Afrika'da Nijer ve Gabon'da darbeler yaşandı ve askeri rejimler Sahel boyunca uzanan bir kuşağı kontrol eder hale geldi. Birleşmiş Milletler, yeni rejimin siyasi baskısı nedeniyle Mali'deki operasyonlarını sonlandırdı, ancak ülkedeki şiddet devam etti.

Tüm bunlar, Rusya'nın yanlış kararlarla yürüttüğü savaşın maliyetinin, çatışmaların ikinci yılında belirginleşmesiyle yaşandı. Wagner Grubu'nun isyan girişimi Rusya’daki çatlakları su yüzüne çıkardı; Ukrayna, kendisinin ve destekçilerinin umduğu kadar olmasa da yavaş yavaş da olsa topraklarını geri aldı. Aynı zamanda Rusyanın Karadeniz Filosu ağır darbe aldı ve Moskova yakın vadeli mücadeleye odaklanmak için teçhizat planlarını değiştirmek zorunda kaldı.

Rusya'nın bölgesel hırsları da Avrupa'daki bazı hükümetleri güvenlik düşüncelerini yenilemeye teşvik etti. Almanya ilk ulusal güvenlik stratejisini yayınladı ve Birleşik Krallık Savunma Komuta Belgesinde bir güncelleme yaptı. Hepsi de ulusal güvenliğin artık sonradan düşünülen bir konu olmadığını ve yaklaşan zorlukların ciddi bir dikkat gerektirdiğini açıkça ortaya koydu. Ayrıca, farklı düzeylerde de olsa, Çin'in giderek daha büyük bir güvenlik endişesi haline geldiğinin altını çizerek, en azından bir dereceye kadar Washington'un tonuna uymuş oldular. Çin'deki askeri gelişmeler Avustralya'nın Savunma Stratejik İncelemesinin de odak noktasını oluşturmuştur.

Bunun sonucunda savunma harcamalarında bir artış oldu. Canberra'dan Washington'a ve Oslo'ya kadar hükümetler de mühimmat stoklarının çok azaldığını ve yeniden stoklama kabiliyetinin düzeltilmesi gerektiğini fark ettiler. Neredeyse otuz yıldır devam eden tam zamanında zihniyeti yerini tam zamanında yaklaşımına bırakıyor, ancak bu hedeflere ulaşmak zor.

Bu arada Avrupa ülkeleri de hava ve füze savunma kabiliyetlerinin peşine düşüyor. İnsansız hava araçları (İHA'lar) büyük talep görüyor ve savunma kuruluşları dünya, girişimci start-up'ların gelişme hızından faydalanmaya çalışıyor.

Çeviren: Taylan TUNAY, Beyza BEYENAL



Devamı için...
 
 
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2763 ) Etkinlik ( 223 )
Alanlar
TASAM Afrika 77 647
TASAM Asya 98 1106
TASAM Avrupa 23 649
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 67
TASAM Kuzey Amerika 9 294
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1406 ) Etkinlik ( 54 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 23 623
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 189
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1304 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 518
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2053 ) Etkinlik ( 83 )
Alanlar
TASAM Türkiye 83 2053

Avrupa konvansiyonel güvenlik mimarisinin köşe taşı olarak görülen; Avrupa’da Konvansiyonel Silahlı Kuvvetler Antlaşması (CFE-AKKA), NATO ve Varşova Paktı ülkeleri arasında 1990 yılında imzalanmış ve 1992 yılı Temmuz ayında yürürlüğe girmiştir.;

Güçlü tarihsel ve kültürel arka plana rağmen stratejik nitelikli diyaloğun henüz gelişmekte olduğu Türkiye - Orta Doğu veya daha dar kapsamda Türkiye - Körfez Ülkeleri ilişkilerinin kırılgan eksenden yeni dengeler, yeni roller ve yeni ittifaklara uyum sağlayacak bir işbirliği eksenine dönüşmesi seçe...;

Afrika kapsamlı uluslararası askerî stratejilerin Kıta’daki bölgesel güvenlik krizlerini beslediğine dair kaygılar dikkate alınmalıdır. Afrika‘nın gerek genel olarak endüstrideki gerekse dar kapsamda savunma sanayiindeki mevcut sorunlar nedeniyle askerî kapasitesini gereği gibi güçlendirememesinin; ...;

Yeni ve gelişmekte olan teknolojilerin, siber ortam üzerinde beklenen etkilerinin; geleceğin çok boyutlu güvenlik ortamını şekillendireceği, yapay zekâ ve makine öğrenimi, otonom cihazlar ve sistemler, telekomünikasyon ve bilgi işlem teknolojileri, uydular ve uzay varlıkları, insan-makine ara yüzler...;

İnsanlık yeryüzünün %72’sini oluşturan su kürenin ortasında çeşitli yeryüzü dinamikleriyle yükselen veya alçalan kara parçaları (litosfer) üzerinde yaşamaktadır. İnsanlığın doğal yaşam alanını vücuda getiren kara parçaları ise dünya yüzeyinin oldukça küçük bir parçasını oluşturmaktadır. Tüm bu kara ...;

Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından başlatılan Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı ““Geleceğin Güvenliği & Savunması, Yapay Zeka ve Stratejik Dönüşüm““ başlıklı 2024 ikinci dönemi 20 Nisan 2024 ve 11 Mayıs 2024 tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleştirilec...;

Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından başlatılan Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı ““Geleceğin Güvenliği & Savunması, Yapay Zeka ve Stratejik Dönüşüm““ başlıklı 2024 ikinci dönemi 20 Nisan 2024 ve 11 Mayıs 2024 tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleştirilec...;

Tarih boyunca düşman tarafından açlıkla ölüme mahkûm edilen insan sayısı dudak uçuklatacak kadar yüksek . 1958 ve 1962 yılları arasında 36 milyon insanın ölümü ile sonuçlanan “Büyük Çin Kıtlığı” dışında çoğu unutulmuş veya hatırlanmak için yeterince önemli görülmemiş. ;

10. İstanbul Güvenlik Konferansı (2024)

  • 21 Kas 2024 - 22 Kas 2024
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 2

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Nis 2024 - 11 May 2024
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 1

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Oca 2024 - 10 Şub 2024
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2023 Dönem 1

21. yüzyıl güvenlik sorunlarının dönüşümünü takip edebildiğimiz bir dönem olarak dikkat çekmektedir.

  • 11 Kas 2023 - 02 Ara 2023
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Doğu Akdeniz Programı 2023-2025

  • 17 Tem 2023 - 19 Tem 2023
  • Sheraton Istanbul City Center -
  • İstanbul - Türkiye

5. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

2. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

7. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Uzun yıllar boyunca Liberya meselesi, dünya gündemini meşgul eden bir konu olmuştur. Yaşanan İç Savaş boyunca sıklıkla çatışmalar ve ölümlerle anılan ülkenin günümüzde yeniden dirilme mücadelesi vermesi, diğer aktörler tarafından dikkatle izlenmektedir.

21. yüzyılın kuşkusuz en önemli paradigma değişimlerinden birini küreselleşme süreci oluşturuyor. Bu süreçle beraber siyasal, sosyal, ekonomik pek çok alanda köklü değişimler yaşandı, yeni yol ve yöntemler keşfedildi, eski yöntemler yeniden inşa edildi; sonuçta yepyeni bir anlayışla karşı karşıya ka...