Uluslararası siyasi bir oyun alanı olarak görülen bu bölgede önemli bir aktör olmak için çabalayan Rusya, Orta Doğu ülkelerinde yaşanan krizler ve meseleler karşısında kazan-kazan politikası ile hareket etmiştir. Diğer bir yandan Orta Doğu bölgesinde yer alan İsrail devleti ile diplomatik ilişkilerine devam etmek isteyen Rusya, ekonomik kaygılarla karşılaşmamak için güçlü bir denge siyaseti izlemeye çabalamıştır. Bu çalışmada Rusya’nın Orta Doğu bölgesindeki dış politika stratejileri ve bölge devletleriyle olan diplomatik ilişkileri, bu coğrafya üzerinde yaşanan olaylar, krizler ve hamleler üzerinden ilişkilendirilerek anlatılacaktır.
1.Giriş
Rusya’nın Orta Doğu coğrafyasındaki politikalarında Sovyetler Birliği’nin çöküşünden sonra değişiklikler meydana gelmiştir. 1990’lı yıllarda Boris Yeltsin tarafından yönetilen Rusya, Orta Doğu ile olan diplomatik ilişkilerini azaltmış hatta zayıflatmıştır. 1991 yılında Putin’in hükümetin başına geçmesiyle yeniden diplomatik ilişkiler kurulmaya başlanmıştır. Rusya’nın Orta Doğu politikası, bölge istikrarı ve Rusya’nın jeopolitik çıkarları üzerine odaklanmaktadır.
1992 yılında Rusya, Orta Doğu’nun jeopolitik öneminin bilincindeydi ve Orta Doğu’ya yönelik yeni bir politika oluşturmaya başladı. 1990’larda Rusya, İsrail ve Arap ülkeleriyle olan ilişkilerinde denge politikası izlemeye çalışmış diğer yandan da Arap ülkeleri ile petrol ve silah ticareti yaparak iş birliği yapmaya odaklanmıştır. Aynı zamanda İsrail ile ekonomik iş birliği geliştirmiş ancak yaşanan olaylardan dolayı bu ilişkiler zayıflamıştır. 2000’li yıllarda Rusya, Orta Doğu’daki ABD etkisini azaltmak için çabalamış ve İran, Suriye ve Hizbullah ile yakınlaşarak bu ülkelerle iş birliği yapmaya başlamıştır. Rusya, İran’a nükleer enerji teknolojisi sağlamış ve Suriye’ye askeri yardım yaparak Suriye hükümeti ile yakın ilişkiler kurmuştur.
Rusya, Orta Doğu’da iç savaşların ve terörizmin artmasıyla birlikte bölge istikrarının sağlanmasında da önemli bir rol oynamıştır. 2010’larda Rusya, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Mısır gibi Arap ülkeleriyle diplomatik ilişkilerini geliştirmiştir. Rusya, Orta Doğu’da İran ile iş birliği yaparken aynı zamanda Suudi Arabistan ve Mısır ile ekonomik, askeri ve siyasi alanda ortaklıklar sağlamıştır.
2020 yılında Rusya, Orta Doğu politikasında ağırlığını artırmaya devam etmiştir. Rusya, Libya, Suriye ve Yemen gibi ülkelerde çeşitli taraflarla diplomatik çözümler ararken aynı zamanda İran, Türkiye ve Suudi Arabistan ile olan diyaloğunu devam ettirmeye çalışmıştır.
Bu çalışmada, sıcak gelişmelerin yaşandığı Orta Doğu bölgesinde, Soğuk Savaş döneminde süper güç konumunda olan Rusya’nın bu bölgede ekonomik, siyasi, askeri, ticari ve jeostratejik açılardan oluşturduğu dış politika stratejilerini nasıl uyguladığı ve uyguladığı bu hamleler neticesinde Orta Doğu coğrafyasında nasıl bir nüfuz elde ettiği, Irak, Suriye, Suudi Arabistan ve İsrail ile olan ilişkileri ve politikaları üzerinden, başlıklar altında incelenecektir.
_jpeg_674fc3b2-f844-4a45-ba8b-dd7980a15fce.jpeg "Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2")
