KGAÖ faaliyetleri son yıllarda gözle görülür derecede artış göstermiştir. Kuruluşumuzun arz ettiği önem, üye ülke devlet başkanları ve üst düzey yöneticileri tarafından defalarca dile getirilmiştir. Örgütün temel amacı, üye ülkelerin bağımsızlığı ve toprak bütünlüğü konusunda ortaya çıkabilecek olası askeri tehditleri önlemek, gerektiği durumlarda ise bunları ortak çabalarla ortadan kaldırmaktır.
7 Ekim 2002 yılında altı ülke Devlet Başkanı, örgüt çerçevesinde işbirliğine ve uluslar arası- bölgesel bir örgüt statüsüyle yeniden yapılanmaya duyulan ihtiyaçları göz önünde bulundurarak, Tüzük’ü onaylamış ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü’nün hukuki statüsünü belirleyen Anlaşmayı imzalamışlardır.
Bu belgeler 18 Eylül 2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. KGAÖ, 16 Aralık 2003 tarihinde BM Sekretaryasında tescil edilmiş olup, 2 Aralık 2004’te ise BM Genel Kurulu Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütüne daimi gözlemci üye statüsü verilmesine ilişkin kararı kabul etmiştir. 23 Haziran 2006 tarihinde düzenlenen Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü Minsk toplantısında Özbekistan’ın örgüte yeniden katılımına ve tam üyeliğine ilişkin yasal düzenlemeler onaylanmıştır.
İçeriği bakımından her şeyden önce bir askeri ve siyasi caydırma aracı olan örgüt tüzüğünün 2. maddesinde aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:
“Bir veya birkaç üye ülkenin güvenlik, toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı veya dünya barışı ile güvenliği herhangi bir tehdide maruz kaldığı durumlarda kendi pozisyonlarını ve ortaya çıkan tehdidin ortadan kaldırılması için gerekli tedbirleri koordine etme amacıyla ortak danışma mekanizması acil surette faaliyete geçireceklerdir“.
Aynı zamanda 4. maddede şunlar öngörülmektedir: “Üye ülkelerden herhangi birine karşı yapılacak askeri saldırı durumunda, diğer üye ülkelerin hepsi başta askeri olmak üzere söz konusu ülkeye gereken yardımı sağlayacaktır, Ayrıca BM Tüzüğünün 51. maddesine uygun olarak, kolektif savunma hakkının sağlanması için denetimlerinde bulunan araçlardan yararlanarak destek vereceklerdir“.
Bu şekilde, Kolektif Güvenliği Anlaşması, doktrinel bağlamda askeri çatışmayı önleme ve ortadan kaldırmada uyguladıkları siyasi araçlarında üye ülkelerin askeri politika esaslarının önceliğinin tamamen savunmaya yönelik olduğunu ifade etmektedir.
Kolektif Güvenlik Antlaşmasının uluslararası çaptaki bölgesel bir örgüte dönüştürülmesi, bölgesel ve uluslararası güvenliğin dinamiğine adapte olmaya, yeni endişe ve tehditlere karşı koymayı güçlendirmeye duyulan ihtiyaçlar
sonucunda meydana gelmiştir.
Kurulan örgütün temel amaçları ise şunlardır: askeri-siyasi karşılıklı işbirliğini koordine etmek ve derinleştirmek, üye devletlerin ulusal güvenliğini kolektif temelde sağlama amaçlı çok yönlü işbirliği yapı ve mekanizmalarını kalkındırmak, saldırıya maruz kalan üye devlete başta askeri yardım olmak üzere, her türlü destek vermektir.
Örgüt, kendi amaç ve ilkelerini kabul eden diğer devletlerin katılımına açıktır.
Günümüzde Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü, Postsovyet bölgesinde çok yönlü kolektif güvenliğini sağlamada üye devletler arasında güvenilir bir yapı sıfatıyla yerini pekiştirmiştir. Bu olayda üye -devletlerin en geniş anlamıyla
güvenlik gibi hassas alanı ortak hedef belirlemeleri, esas faktör olmuştur.
KGAÖ, gerçekleştirdiği faaliyetleriyle geniş çaplı uluslararası işbirliği konularını kapsayan çok fonksiyonlu yapıya sahip modern bir kuruluştur. Yapı bünyesinde ulusal çıkarların temel alındığı kolektif çıkarları oluşmakta olup, üye -devletler ise bunları uygulamada fiilen mutabakat sağlama yoluyla ortak iş yapmaktadırlar.
İlgili e-kitap için tıklayın > 4. Uluslararası Türk - Asya Kongresi: Asya'da Bölgesel Örgütler, Kurumsallaşma ve İş Birliği
