Muharebeyi Hızla Dönüşüme Uğratan Yapay Zekâya Yönelik Acilen Yeni Düzenlemelere İhtiyaç Var

Yorum

Yapay zekânın muharebenin gelişiminde kullanılması süreci hızla ilerliyor. Ukrayna, Azerbaycan, Suriye ve Etiyopya'da son dönemde yaşanan çatışmaların da işaret ettiği gibi otonom ve yarı otonom insansız hava araçlarının konvansiyonel hedefleri vurmak üzere giderek maliyetleri azalıyor ve kolay (edinilmesi ve kullanılması bağlamında) bir gereç hâline geliyor....

Yapay zekânın muharebenin gelişiminde kullanılması süreci hızla ilerliyor. Ukrayna, Azerbaycan, Suriye ve Etiyopya'da son dönemde yaşanan çatışmaların da işaret ettiği gibi otonom ve yarı otonom insansız hava araçlarının konvansiyonel hedefleri vurmak üzere giderek maliyetleri azalıyor ve kolay (edinilmesi ve kullanılması bağlamında) bir gereç hâline geliyor. Bu kapsamda, kritik altyapıya yönelik siber saldırılar eşliğinde Kanada askerî tesislerine baskın yapacak insansız hava aracı sürüleriyle karşı karşıya kalma ihtimali giderek güçlenen bir ihtimaldir.

Bilimkurguda sıkça görülen abartıları bir kenara bırakırsak, yapay zekânın muharebeye sürülmesinin beraberinde getireceği tehlikeleri anlamak önem arz ediyor. Ölümcül otonom silah sistemlerinin askerî insansız hava araçları biçiminde giderek yaygınlaşması yanında Çin'in büyük bir dünya gücü olarak yükselişi küresel düzeni yeniden şekillendirmeye başladı. Gerek Kanada gerekse diğer NATO ülkelerinin askerî yapay zekâyı düzenlemeye tabi tutma konusundaki tartışmalara aktif katılımı, bu değişen jeopolitik panoramayı yönetmenin anahtarı olabilir.

İki çağ arası (ABD'nin baskın olduğu sanayi devri ile çok kutuplu bir dünya düzeninin ortaya çıkışıyla vasıflanan dijital çağ) bir dönemden geçtiğimiz açıktır. İkinci Dünya Savaşı sonrası itibarıyla, küresel düzen, uluslararası hukuka dayanan bir konvansiyonlar, antlaşmalar, patentler ve sözleşmeler ağı tarafından bir arada tutulmuştur. Fakat bu "kurallara dayalı düzen" artık son buluyor gibi görünüyor.

Askerî yapay zekâ geliştirimine ilişkin sınır hatlarını belirlemek, bu yeni olguyu yönetme konusunda kritik öneme sahiptir. Tıpkı buharlı motor ve içten yanmalı motor gibi, yapay zekâ da savaşın seyir hızını ve kapsamını değiştirme kapasitesine sahip genel amaçlı bir teknolojidir. Bununla birlikte, yapay zekâ kullanımını düzenlemeye bağlayan –yapay zekânın hem muharebe başlatmaya (jus ad bellum) hem de muharebeyi yürütmeye (jus in bello) ilişkin davranışı bağlamında– bir savaş hukuku henüz belirlenmemiştir.

Yapay zekâyı, bir savaş gereci olarak, hukuki düzenlemeye tabi tutma ihtiyacı açıktır: Askerî insansız hava araçları ve otonom gereçlerin ucuzlaması ve yaygınlaşması, çeşitli devletler ve devlet dışı aktörlerin ölümcül otonom silah sistemlerine erişmesini beraberinde getirecektir. Aslında, bugün birçok devlet, ölümcül otonom silah sistemleri konuşlandırmada şimdiden epeyce ilerleme kaydetmiş durumdadır. Gerek Kanada gerekse önemli sayıda başka ülke otonom silahların geliştirilmesini ve kullanılmasını yasaklayacak hukuki bağlayıcılığı olan anlaşmaları desteklemekle birlikte, çoğu büyük çaplı askerî güç yapay zekâyı silahla donatmayı veya silah hâline getirmeyi önemli bir kazanım olarak görmektedir.

Çin, Rusya ve ABD gibi ülkeler için söz konusu olan karşılıklı güven eksikliği, kolektif silah denetim anlaşmaları gerçekleştirmede önemli bir engel teşkil etmeye devam ediyor. Bununla birlikte, askerî yapay zekânın denetimsiz yaygınlaşmasına ilişkin tehlikeler açıktır. Nitekim çocuk oyuncakları, sosyal medya, müzik-paylaşım platformları ve Otonom Sevk Ağı (ADN) gibi alelade endüstrilere yön veren algoritmalar da ölümcül otonom silah sistemlerinin gelişimini destekliyor.

Yapay zekâ, ne yazık ki, hâlen müteharrik bir hedeftir. Nükleer silahların artışı veya genetiği değiştirilmiş patojenlerin (yıkıma yol açma potansiyeli kolayca –nispeten- kontrol altına alınabilen gelişmeler) aksine, yapay zekâ esas itibarıyla bir yazılımdır. Mesela, "katil robot", belirli bir inovasyon türünün ürünü olmaktan ziyade sürekli gelişen algoritmalarla örülmüş teknolojiler yumağının ürünüdür.

Neyse ki, ülkeler dünya çapında güvenliği etkileyen yeni teknolojilerle ilk kez karşılaşıyor değiller. Gerek bizzat yapay zekâ olgusuna gerekse yapay zekânın silah hâline getirilmesine ilişkin birçok farklı görüş bulunmakla birlikte, kitle imha silahları üzerine geçmişte yapılmış müzakereler, bilhassa muharebe hukukunun belirlenmesinde gelecekteki anlaşmalar için bir temel oluşturabilir. NATO'nun henüz tasarı aşamasındaki ve yıkıcı potansiyeli yüksek teknolojilere ilişkin danışma kurulunun tespit ettiği gibi, Kanada ve müttefikleri, yapay zekânın hem geliştirim hem de yönetim aşamalarına yönelik kapsamlı bir mimari üzerinde çok taraflı diyaloğu teşvik etmelidir.

Soğuk Savaş boyunca, düzenli diyalog, bilimsel işbirliği ve bilgi-paylaşımı dâhil olmak üzere güven artırıcı önlemler, jeopolitik gerilimleri yönetmede kritik öneme sahipti. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından, ABD, İngiltere, Sovyetler Birliği, Çin, Fransa, Almanya ve Japonya gibi güçlü ülkeler dünya çapında nükleer silahlar, kimyasal maddeler ve biyolojik muharebenin sevk ve idaresini üstlendiler.

Dünya ülkeleri son derece gelişmiş yeni nesil kitle imha silahlarının sevk ve idaresini üstlenmek üzere şimdi de birlikte hareket etmelidir.

Daniel Araya, Centre for International Governance Innovation (CIGI)
.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2763 ) Etkinlik ( 223 )
Alanlar
TASAM Afrika 77 647
TASAM Asya 98 1106
TASAM Avrupa 23 649
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 67
TASAM Kuzey Amerika 9 294
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1406 ) Etkinlik ( 54 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 23 623
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 189
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1304 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 518
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2053 ) Etkinlik ( 83 )
Alanlar
TASAM Türkiye 83 2053

Dijital teknolojilerdeki yenilikler, hayatımızın her alanını dönüştürmekte ve değiştirmektedir. Bireyler, işletmeler ve cihazlar arasında büyük miktarda veri ve bilginin hızlı ve ucuz şekilde sağlanması, dijital ekonominin ve dijital platformların yükselişinin temellerini atmıştır. Dijital platforml...;

Küresel hegemonya mücadelesi giderek sertleşirken jeopolitik saiklerin daha akışkan olduğu yeni bir döneme giriliyor. Bu yeni dönemde jeopolitik dinamikleri yeniden şekillendirmeyi planlayan iddialı projeler, stratejik pozisyon almak için uygun bir konjonktür yaratmayı hedefliyor. Bu projeler arasın...;

Çin ve Rusya’ya uygulanan Batı merkezli yaptırımlar küresel jeopolitikte köklü değişimlerin önünü açarken söz konusu iki ülkeyi de ilan edilmemiş stratejik bir ittifaka doğru sürüklüyor. Rusya ekonomisi üzerinde oluşan baskı ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD)-Çin rekabetinin derinleşmesi, Çin ve R...;

Dünya hemen her konuda sınırın “ölçüsüzce“ zorlandığı “kritik“ bir dönemden geçmektedir. Başta zihin ve beden itibarıyla bizzat insan olmak üzere aile, toplum ve devlet gibi hemen her toplumsal ve siyasal yapı bu durumun bir yansıması olarak derin bir “güvenlik krizi“yle karşı karşıyadır. Uluslarara...;

Tüm eş-etkinlikleri ile birlikte, bu yıl onuncusu gerçekleştirilecek İstanbul Güvenlik Konferansı, TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından “Teknopolitik Yeni Dünya: Güvenliğin Güvenliği - Akıl, Nesil, Aile, İnanç ve Devlet Güvenliği““ ana teması altında küresel ölçekte katılımla ...;

Tüm eş-etkinlikleri ile birlikte, bu yıl onuncusu gerçekleştirilecek İstanbul Güvenlik Konferansı, TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından “Teknopolitik Yeni Dünya: Güvenliğin Güvenliği - Akıl, Nesil, Aile, İnanç ve Devlet Güvenliği““ ana teması altında küresel ölçekte katılımla ...;

İsrail ve Hamas arasında yeniden başlayan çatışmalar, yeniden yüz yüze gelinen Husi füze tehdidi, Hint Pasifik ve Kuzey Kutbu'nda yükselen tansiyon, Sahra Altı Afrika'daki çalkantılar ve Rusya'nın üçüncü yılına doğru ilerleyen Ukrayna savaşı geçtiğimiz yıl oldukça değişken bir güvenlik ortamı yaratt...;

Hint-Pasifik bölgesinde savaşın patlak vermesi gerçek bir olasılık. Artan rekabet, küresel ve bölgesel güçler arasındaki güven eksikliğinin büyümesi ve potansiyel yanılgılar riski artırmaktadır. Çatışmaların tırmanma riskleri ve bunların nasıl yönetilebileceği konusunda daha etkili bir Avustralya od...;

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 1

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Oca 2024 - 10 Şub 2024
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2023 Dönem 1

21. yüzyıl güvenlik sorunlarının dönüşümünü takip edebildiğimiz bir dönem olarak dikkat çekmektedir.

  • 11 Kas 2023 - 02 Ara 2023
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

2. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

9. İstanbul Güvenlik Konferansı (2023)

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2

  • 20 Eki 2022 - 20 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 1

  • 06 Eki 2022 - 06 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar ve başarıyı...