Göç ve Tersine Göç Kavramı

Makale

İnsanlar tarih boyunca yaşadıkları yerden bir şekilde ayrılmak durumunda kalmışlardır. Homo Sapiens’in doğuşu aynı zamanda insanoğlunun göçlerinin başlangıcı olarak kabul edilir. Savaşlar, çatışmalar, ekonomik ve siyasî iktidarsızlıklar, güvenlik kaygısı, salgın hastalıklar, gıda ve su yetersizliği bunun gibi birçok göçe neden olan durum vardır....

İnsanlar tarih boyunca yaşadıkları yerden bir şekilde ayrılmak durumunda kalmışlardır. Homo Sapiens’in doğuşu aynı zamanda insanoğlunun göçlerinin başlangıcı olarak kabul edilir. Savaşlar, çatışmalar, ekonomik ve siyasî iktidarsızlıklar, güvenlik kaygısı, salgın hastalıklar, gıda ve su yetersizliği bunun gibi birçok göçe neden olan durum vardır. Sadece zorunlu durumlarda değil, hayat standartlarını iyileştirebilmek, iyi bir eğitim alabilmek ve böylece entelektüel seviyeyi yukarıya taşımak gibi nedenler ile de insanoğlu göç etmiştir ve etmeye devam edecektir. Göç bireylerin yaşam, kural, inanç ve düşünce yapılarının da değişmesine zemin hazırlamaktadır. Göç sosyolojik bir olgu olduğu kadar ekonomik, kültürel, psikolojik ve hukuki boyutları da olan bir olgudur. Hem göç edenler hem de göç edilen yer olarak iki farklı boyutta etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Bu süreç içerisinde bir sonuca varabilmek için göçün oluşumu ve nedenleri, göç süreci, göç edilen yerin özellikleri ve göç edilen yerde karşılaşılan yeni durumların detaylı bir şekilde analiz edilmesi gerekir. Göç kavramı birçok farklı konuyu içinde barındırır. Göç kimileri için bir kurtuluş yolu kimileri için zorlu bir süreç kimileri içinse içinde büyük hayalleri barındıran bir durumdur. Bizim ülkemiz de konumu itibariyle hem göç alan bir ülke hem de Avrupa’ya, hayallere uzanan bir transit yani geçiş ülkesidir. Kırk bin yıl önce insanoğlu Güneydoğu’dan Avrupa’ya girmiştir. Bu göç hareketi bizi de çok yakından ilgilendiriyor. Çünkü bu göç dalgasıyla birlikte bugünkü anavatanımız olan Anadolu ilk defa insanoğlu tarafından keşfedildi ve ilk göçlerini almaya başladı.

Türkiye Cumhuriyeti, kurulduktan sonra da büyük insan kitlelerine ev sahipliği yapmış, Türkiye ile tarihsel ve kültürel bağları bulunan gruplar Anadolu coğrafyasına göç etmişlerdir. Bugün de Türkiye’de insan hareketliliği konusunda geçtiğimiz yıllara göre düşüş olsa da azımsanmayacak bir seviyededir. Türkiye’nin 1950’li yıllarda tanıştığı iç göç, 1980 sonrasında daha da hızlanarak göç alan ve veren merkezlerde ekonomik, sosyal, kültürel, siyasal değişimlere ve sorunlara yol açmıştır. 1950’li yıllardan itibaren sanayileşme ve kentleşmenin artması, kapitalistleşme sürecine girerek, dünya sistemi ile entegrasyonu hızlanan Türkiye’de tarımın modernleşmesi ve makineleşmesi toplumsal bir dönüşüm ile birlikte kırsal nüfusun kentsel alanlara hareketini başlatmıştır. Sanayi toplumu olma konusunda hızlı bir gelişme sağlayamayan Türkiye’de, kentleşme de paralel bir hızda gelişememiştir. Kırsal alandan hızlı bir şekilde kente göç eden nüfus olduğundan dolayı gecekondulaşma yaygın bir şekilde ortaya çıkmıştır. Ülke sınırlarımız içerisinde göçü incelediğimiz zaman 2000’li yıllara kadar hep bir kırsal alandan kente doğru göç olduğunu yoğun bir şekilde gözlemleyebiliriz. Ülkenin geri kalmış bölge ve kentlerinden, ülkenin daha gelişmiş bölge ve kentlerine doğru seyreden bir göç hareketi olmuştur. Bu göç durumu birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Kentsel bölgelerde ekonomik ve sosyal sorunlara neden olmuştur. Özellikle İstanbul, İzmir, Ankara gibi büyük şehirlerde bu sorun daha çok boy göstermiştir. Şehir hayatı ile köy hayatının ayrımı uzun süre yapılamamış, köyden kente göç eden insanlar kent yaşamına adapte olmak için ciddi sıkıntılar yaşamışlardır. Bu göç hareketleriyle beraber illegal birçok sektör ortaya çıkmış karaborsacılık, dolmuşçuluk gibi sektörler büyük şehirlerde günden güne yaygınlaşmıştır. Bununla birlikte kırsalda köylülük, şehirde hemşericilik adını almış ve bu kavram günden güne yaygınlaşmıştır. Aynı memleketten veya köyden gelen insanlar birbirlerini hemşericilik adı altında istihdam etmeye çalışmışlardır. Ama göç etmek bir yana göç ettiğin şehirde istediğin amaca ulaşmak gibi bir durum söz konusudur. Nitekim bu çoğu göçmen için çok zorlu bir adaptasyon sürecini içinde barındırıyordu.

Uzun yıllar “taşı toprağı altın şehir“ olarak göç alan İstanbul, artık yavaş yavaş göç veren bir şehir durumuna getirilmek istenmiştir. Küçük şehirlerde ve köylerde yeterli seviyede iş gücü olması insanları İstanbul gibi büyük şehirlere itmiştir. Nüfusu 15 milyonu aşan kayıt dışı birçok insanın da yaşamını sürdürdüğü şehir olan İstanbul bir yandan sınır dışından gelen göçmenlere ev sahipliği yaparken aynı zamanda istediği iş ve kaliteli bir yaşam imkânı bulamayan ülke içindeki insanların da yoğun bir şekilde yaşamlarını sürdürmeye çalıştığı bir şehirdir.

Köyden kente göçün gözle görülür şekilde arttığı bir süreç yaşayan Türkiye’de, son yıllarda artan işsizlik, göçmen hareketlerinin fazlalaşması ve suç oranlarının artması nedeniyle ters anlamda bir göç durumu ortaya çıkmıştır. Öncelikli neden büyük şehirlerin git gide kalabalıklaşması durumudur. Yoğunluktan bunalan insanlar, nefes alacak dahi yeri kalmayan İstanbul’dan uzaklaşmak için bu göç durumunu tercih etmektedir. Hepimizin çevresinde İstanbul’un kalabalığından ve karmaşasından sıkılmış bunalmış kendini doğaya ve küçük şehirlere atma isteği olan, memleketlerine dönmek isteyen insanları görebiliriz. Özellikle orta yaş ve üzeri nüfusun daha çok istediği bir durumdur. Kentlere doğru yapılan göçün yıldan yıla artışı, kentlerin mekânsal ve sosyo-ekonomik açıdan kaldıramayacağı bir nüfus yoğunluğuna yol açmıştır. Ekonomik olarak beklentilerini karşılayamayan göçmenler kültürel uyumsuzluk, madde bağımlılığı, dışlanma ve aileden sevdiklerinden uzak kalma durumu büyük sorunlar oluşturmuştur. Türkiye’de en çok göç alan illerin başında olan İstanbul, sorunları en ağır şekliyle yaşamakta ve çözüm bulmak amacıyla tersine göçü teşvik edip desteklemektedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü ‘“İstanbul’dan Tersine Göç Projesi“ bunun bir örneğini oluşturmaktadır. İstanbul’a çeşitli nedenlerle gelmiş ancak ekonomik şartlardan dolayı İstanbul’da geçim sıkıntısına düşüp memleketine dönmek isteyen kişilerin otobüs biletleri satın alınmakta, taşınma masraflarını karşılayamayan vatandaşların masrafları karşılanmakta, eşyalı göç eden insanların eşyalarını taşımak için nakliye aracı tahsis edip eşyaların gideceği yere güvenli bir şekilde ulaştırılması sağlanmaktadır (www.ibb.gov.tr,2012). Tersine göç için bir büro oluşturulmuş ve işlemler bu büroda gerçekleştirilmektedir. Geçmiş dönemlerde tarım ve hayvancılıktaki üretimi ile bilinen tanınan bir ülke olan Türkiye artık insanların bu işi yapmak istemeyip kentlerde yaşama hayallerinden dolayı terk ettikleri memleketlerinden dolayı tarım ve hayvancılıkta gözle görülür bir düşüş söz konusu olmuştu. Nitekim devlette tersine göçü desteklemiş hatta hayvancılık yapmak isteyen insanlara maddi destek sağlama yoluna yönelmiştir. Hem büyük şehirlerin insan trafiğini azaltmak hem de tarım ve hayvancılığı kalkındırmak adına hamleler yapılmıştır. Tersine göç eden insanlar için çekici faktörler oluşturulması veya oluşturulan çekici faktörlerin daha da artması gerekmektedir. Büyük şehirlerde aradığını bulamayan bulduğunu tutamayan insanlar için memleketlerinde sadece tarım ve hayvancılık değil; eğitim, sağlık ve büyük sanayi yatırımları gibi çekici faktörler oluşturmak gerekmektedir. Geçmişte yapılan GAP projesi gibi büyük projeler oluşturulmalı insanlara istihdam sağlanmalıdır.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2763 ) Etkinlik ( 223 )
Alanlar
TASAM Afrika 77 647
TASAM Asya 98 1106
TASAM Avrupa 23 649
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 67
TASAM Kuzey Amerika 9 294
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1406 ) Etkinlik ( 54 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 23 623
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 189
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1304 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 518
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2053 ) Etkinlik ( 83 )
Alanlar
TASAM Türkiye 83 2053

Gürcistan, yumuşak kıvrımlı ulu dağların ve bu dağlar arasındaki vadilerde gürül gürül akan nehirlerin ülkesi. İnsanın diline Kafkasların İsviçre’si demek geliyor. Ama hiçbir zaman İsviçre kadar huzurlu olmadığını hatırlayınca vaz geçmekten başka çare kalmıyor. Onlarca dil veya lehçenin onlarca fark...;

İsrail'in devletinin kurulduğu 1948 yılından günümüze uzanan Siyonist ideolojinin militarist bir devlete dönüşmesi, orta doğu coğrafyasında katliama varan insan hakları ihlallerinin sona ermeyeceğinin göstergesidir. İsrail devletinin 7 aydır süren bombardımanlarının Gazze'de yarattığı yıkım ve sonuc...;

Chang lae'nin Yenilebilir Ekonomi (2022) adlı kitabı, yıllar boyunca popüler kitapları aracılığıyla geliştirdiği anlatıyı netleştiriyor. Kendisi bu kitapta anlatımını güçlendirmek için yemek imgelerini kullanırken, ben de ECON 101 öğrencilerim ile paylaşabileceğim dersleri ortaya çıkarmak amacıyla ö...;

Ertuğrul’un 1889 Japonya ziyareti, sıradan bir nezaket ve diplomatik ziyaret değildir. Bu ziyaret, kıta Avrupası, Orta Asya, Uzakdoğu, Pasifik ve Ortadoğu’daki güç mücadelesinin zorunlu kıldığı bir ziyarettir. Ertuğrul gemisi, geri dönemese de bu seyahat, günümüze kadar devam eden, son derece kalıcı...;

Küresel hegemonya mücadelesi giderek sertleşirken jeopolitik saiklerin daha akışkan olduğu yeni bir döneme giriliyor. Bu yeni dönemde jeopolitik dinamikleri yeniden şekillendirmeyi planlayan iddialı projeler, stratejik pozisyon almak için uygun bir konjonktür yaratmayı hedefliyor. Bu projeler arasın...;

Avrupa konvansiyonel güvenlik mimarisinin köşe taşı olarak görülen; Avrupa’da Konvansiyonel Silahlı Kuvvetler Antlaşması (CFE-AKKA), NATO ve Varşova Paktı ülkeleri arasında 1990 yılında imzalanmış ve 1992 yılı Temmuz ayında yürürlüğe girmiştir.;

Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından başlatılan Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı ““Geleceğin Güvenliği & Savunması, Yapay Zeka ve Stratejik Dönüşüm““ başlıklı 2024 ikinci dönemi 20 Nisan 2024 ve 11 Mayıs 2024 tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleştirilec...;

Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından başlatılan Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı ““Geleceğin Güvenliği & Savunması, Yapay Zeka ve Stratejik Dönüşüm““ başlıklı 2024 ikinci dönemi 20 Nisan 2024 ve 11 Mayıs 2024 tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleştirilec...;

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 2

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Nis 2024 - 11 May 2024
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Doğu Akdeniz Programı 2023-2025

  • 17 Tem 2023 - 19 Tem 2023
  • Sheraton Istanbul City Center -
  • İstanbul - Türkiye

5. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

2. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

7. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

9. İstanbul Güvenlik Konferansı (2023)

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.