Terörizmle Mücadele’de Yeni Teknolojilerin Kullanılması

Makale

Yaşadığımız yüzyılda bilgi teknolojisinin bir devrim niteliğinde gelişmesiyle birlikte, robot teknolojisi, uzay teknolojisi, nano teknoloji, biyo teknoloji ile sinir bilim alanında da ileri düzeyde teknolojilerin1 de gelişmesine imkân sağladı. Bu alanlardaki teknolojik yenilikler, ülkelerin ordularının silahlarında, güvenlik ve savunma sistemlerinde yer alarak savaşların niteliğinin de değişmesine de neden olmuştur. ...

Yaşadığımız yüzyılda bilgi teknolojisinin bir devrim niteliğinde gelişmesiyle birlikte, robot teknolojisi, uzay teknolojisi, nano teknoloji, biyo teknoloji ile sinir bilim alanında da ileri düzeyde teknolojilerin1 de gelişmesine imkân sağladı. Bu alanlardaki teknolojik yenilikler, ülkelerin ordularının silahlarında, güvenlik ve savunma sistemlerinde yer alarak savaşların niteliğinin de değişmesine de neden olmuştur. Modern savaş biçimleri, insan gücüne dayanan askeri birlikleri mümkün olduğu kadar daha az, akıllı silahları ise daha çok kullanmaya dayanmaktadır. Dünyanın birçok ordusunda bilim insanları (fizik, kimya, biyoloji, bilgisayar, sinir bilim, genetik vb.) ve mühendisler, üniversite ordu işbirliği, özel ve devlet şirketleri aracılığıyla askerler ile birlikte, silahlı çatışma, terörle mücadele, savaş ile ilgili konularda çözümler üretmektedirler.2

Dijital militarizm 3olarak adlandırılan bilgisayara bağlı askeri silah sistemleri, insansız silah araçları ve sistemleri (insansız hava/kara/deniz araçları örneğin insansız tank, insansız silahlı hava araçları (drone teknolojisi); modüler robotlar, cyborg (sibernetik organizma) adı verilen insan ve makine (biyonik ya da robotik) karışımı askerlerin geliştirilmesi; terör gruplarının eylemlerinin izlenmesi, uzaktan kontrol edilen insansız hava araçları, GPS yol noktaları verileri için uzaydaki uydulardan Mekânsal İstihbarat ( Geospatial Intelligence- GEOINT) ve orta ile uzun menzilli füzelerin uydulardan gelen sinyal ile yönlendirilmesi; üstün insan yaratma projesinden yola çıkarak üstün askerler yaratma amaçlı biyo teknoloji; sinir bilim alanında zihin okuma, yönlendirme, telepati kurma, telekineziden faydalanarak, özel savaş kaskları geliştirme, askerlerin zihin sağlığını yakından takip etmek ve düşüncelerini öğrenmek amacıyla geliştirilen SUBNET (Systems based Neuro technology for Emerging Theraples) çip sistemi (bu sistem aynı zamanda teröristler içinde kullanılabilir ); simülasyonlu eğitim programları sayılabilir. Dijital militarizmin öncüsü Amerikan Silahlı Kuvvetleri olmuştur.

Geliştirilen tüm bu teknolojiler uluslararası güvenlik, bölgesel güvenlik ve bir devletin ulusal güvenliğine en büyük tehdit oluşturan terörizmle mücadele içinde kullanılabilmektedir. Dördüncü jenerasyon savaş ve insanlık suçu olarak nitelendirilen terörizm, günümüzde kendi ülkemizde karşılaştığımız terör saldırılarını da dikkate alarak, terörist gruplarından çok yoğunlukla intihar eylemciliği şeklinde bireysel teröristlerce ( yalnız kurt/lone wolf) ve şehirlerde yoğunlaşan terör eylemleri olarak gerçekleşmektedir. Bireysel teröristlerde teröristi önceden belirleme ve eylemini önleme zorlaşırken, şehirlerde terör hücrelerini etkisizleştirme, sivil halka zarar verebilme nedeniyle daha dikkatli bir mücadeleyi gerektirmektedir. Nükleer, biyolojik, kimyasal ve radyolojik silahları bir terör grubuna karşı kullanmak mümkün değilken, mini nükleer silahları, kimyasal, biyolojik ya da radyolojik silahları terör grupları sivil halk üzerinde kullanabilme imkânına sahip olabilmektedir.4 İlaveten tekno teröristler kavramı adı altında, dünya düzenini değiştirme isteği çıkabilecek, bileşim uzmanları hacker olarak, biyolog, kimyager, genetik mühendisi, nükleer uzmanların yer alabileceği bir terörizm biçiminin günümüzde tartışıldığıdır. Genetik mühendisleri ve biyologlar silah haline getirilmiş mikroplar yaratabilmektedirler. Biyologlar 2005 yılında, I. Dünya Savaşı’ndan daha fazla insan öldüren 1918 İspanyol Gribi virüsünü yeniden yaratmayı başarmışlardır. İnternet ortamında virüsün genomu yayınlayarak, herkesin ulaşımına imkân sağlamışlardır.5 Terör örgütlerinin de faydalanabileceği bu bilgi, kitlesel bir saldırı tehdidinin de ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bilim ve teknoloji çözüme ulaştırdığı alanlarda, yeni tehditleri de beraberinde getirmektedir.

Bu yazıda Türkiye’nin terörle mücadelesinde, operasyon alanında kırsal ve özellikle şehirlerde, dünyada mevcut gelişmiş teknolojilere ve ülkemizin geliştirebileceği bileşim - IT, robot, uzay, nano, biyo teknolojiler ve teröristle mücadele kısmında biyo teknoloji ve sinir bilim alanlarından faydalanabileceğimiz bilimsel gelişmelere yer verilecektir. Gelişmiş teknolojiden faydalanılarak, asker kayıplarını azaltma, güçlü bir savunma kurma, terörü önleme ve sivil vatandaşların güvenliğinin sağlanmasına, ülkenin istikrarına fayda sağlayacağı düşünülmektedir.


1.Terörizmle Mücadele’de Değerlendirilebilecek Teknolojiler

Savaş alanında insani unsurları minimum seviyeye düşüren, uzaktan kontrol edilebilen silah sistemleri günümüz ordularında önem kazanmıştır. Bilgi teknolojisiyle bağlantılı yapay zekâ, robot teknolojisi, uzay teknolojileri, insansız savaşların gelişmesine katkıda bulunan teknolojilerdir. Terörle mücadele alanında lojistik alanda kullanılan insansız askeri araçlar, silahlı insansız uçaklar, savaş alanında asker ölümlerini ortadan kaldırabilecek kıyafet ve donanımlar, insan askerler yerine makine-insan asker dizaynı robot askerlerin savaş alanında kullanılması projesi, modüler robotlar öne çıkan askeri teknolojilerdir. Amerikan ordusunun ülke dışı operasyonlarda karşılaştığı sorunlar neticesinde geliştirilen birçok teknoloji terörle mücadele içinde önem kazanmıştır.

İlk olarak insansız askeri silah ve araçlar (hava/kara) asker kayıplarını önleme, azaltma açısından kritik teknolojilerdir. II. Dünya savaşı sırasında Almanların Goliath uzaktan kontrollü yok etme araçları ve Sovyetlerin radyo frekansıyla uzaktan kontrol edilebilen TT-26 Teletank sistemleri, günümüz bilgi işlem, uydu ve robot teknolojilerinin ortak çalışmaları sonucu yeniden önem kazanmışlardır.6 Amerikan Savunma İleri Araştırmaları merkezi (DARPA)7 tarafından olası bir nükleer savaş sonrası iletişimin devamı için tasarladığı internet ve küresel konumlama sistemi GPS, sürücüsüz robot araçların tasarlanmasını mümkün kılmıştır. Google tarafından tanıtımı yapılan sürücüsüz arabalar8 konseptine dayalı, askeri robot araçlar, mayınla patlamaya, Rus yapımı tanksavar silahı RPG 7 ya da lav silahına maruz kalan zırhlı araçlar ve tanklar içerisindeki terörle mücadele eden güvenlik personelinin ölümünü ortadan kaldırma amaçlı tasarlanmıştır. Bu amaçla Amerikan ordusunun insansız askeri kamyon ve RIPSAW drone tankı üretilmiştir.9 Rusya’da, Rosoboron export firması, özel operasyonlarda ateş gücü desteği sağlama ve askerlerin ulaşamayacağı alanlarda keşif amaçlı kullanılmak üzere Uran-9 Robotank geliştirmiştir.10 Fransızların “Topçuların savunma fetheder, piyade işgal eder“ taktiği ile kırsal alanda robot tanklar arazide önden ilerlerken, gerideki terörle mücadele timlerini mayın ve diğer füze saldırılarına karşı bir koruyucu kalkan görevini üstlenebileceklerdir. Teröristin hedefini saptama amaçlı keşif robo tankı yerini tespit ettikten sonra etkisiz hale getirilmesi daha kolaylaşacaktır.

Irak ve Afganistan’da Amerikan ordusuna ait yere inmekte olan helikopterler, tanklar ve hareket halindeki zırhlı araç konvoyları, teröristlerin kullandığı RPG-7 tanksavar roketlerin saldırılarına maruz kalmıştır. Bu silaha uyumlu yeni savaş başlıkları ile TBG -7V,PG-7 VR ve OG-7V (şehir savaşlarında duvarı delmek amaçlı kullanılan) üst modelleri geliştirilmiştir. Bu kayıpları ortadan kaldırmak, roket ve füze saldırılarını iki radarı ile tespit ederek havada imha eden Amerikan Full Spektrum Close in Layered Shield (FCLAS) Active Protection sistemi savunma amaçlı yaratılmıştır.11 FCLAS ile aynı işleve sahip, sadece Altay tankı için Aktif Koruma Sistemi (AKKOR) ASELSAN12 tarafından uygulamaya geçirilmiştir. Yüksek risk bölgelerindeki arazi ve şehirlerde görev yapan zırhlı araçlarda ve askeri hava araçlarında (özellikle helikopterlerde) da modüler yapıya sahip Aktif Koruma sistemlerinin kullanılması önemlidir.

Bilgisayar tabanlı kendi karar verme yeteneğine sahip yapay zekâ ve bunla bağlantılı robot teknolojisi askeri alanda robot askerlerin tasarlanmasına imkân sağlamaktadır.13 Modern savaşları otomatik hale getirecek, korkuduymadan savaşacak, insanüstü yeteneklere sahip (kurşun işlemez, nişan alma becerisi kusursuz, aşırı sıcak ve soğuk koşullarda görevler başarabilen) hedefleri algılayıp silahsızlandırabilen askeri robotlar, insanlar yerine gönderilerek savaş zayiatını ve genel hasarı azaltacakları düşünülmektedir.14 İlk savunma hattında ya da ateş altındaki bir bölgede ilerlemede askeri robot ordusunun yer alması, bina içinde pozisyon almış aralarında intihar bombacıların olduğu teröristleri etkisiz hale getiren robot askerler, kimyasal-biyolojik ya da nükleer bir saldırı sonrası arama ve keşiflerde modüler robotların etkinliği tartışılamaz. Uzaktan asker yardımı ile hatta askeri liderin düşüncesi ile yönlendirilebilecek askeri robotlar metal görünümlü olabildikleri (Boston Dynamics tarafından araştırma ve kurtarma amaçlı geliştirilen Atlas robot15 ya da NASA tarafından uzay çalışmalarında kullanılmak için tasarlanmış Robonaut16 )gibi insana benzeyen Çin’de üretilmiş insansı robotlar17 şeklinde önümüzdeki yıllarda tasarlanacaklardır. Rupert Sanders yönetmenliğinde çekilen 2017’de vizyona girecek Ghost in the Shell filminde, insansı robotlardan oluşan özel bir timin şehir güvenliğini sağladığı görülmektedir.18 Amerikan film endüstrisi Hollywood tarafından çekilmiş aralarında Yıldız Savaşları (Star Wars), Matrix, I Robot, Uzay Yolu (Star Trek), Terminator, Suretler (Surrogates), Evrenin Askerleri, Cyborg, Cyber Tracker I, II, Robo Cop, Avatar gibi filmlerdeki teknolojilerin yavaş yavaş hayata geçirildiği düşünülürse, yakın zamanda şehir güvenlikleri yapay zekâya sahip insan gibi hareket eden robotlar tarafından gerçekleştirilecektir. Türkiye’de terör eylemlerinin yoğun yaşandığı ve soğuk iklim koşullarında rakımı yüksek dağlarda ve sınır karakollarında görev yapacak robot askerlerin devletin kesintisiz güvenliğini sağlamada önemli roller üstlenebilirler. 2015 yılı içerisinde Diyarbakır ilçelerinden Sur’da terörle mücadele operasyonları sırasında, PKK terör örgütü mensubu teröristlerin, barikata koydukları PKK görünümlü cansız manken, çatışmalarda ve terörle mücadele de sadece robotları devletin değil bomba düzeneği yerleştirilerek teröristlerin de kullanabileceği fikrine örnek gösterilebilir.19

TASAM Yayınlarının "Devlet Doğasının Değişimi: Güvenliğin Sınırları" isimli kitabından alınmıştır.
“Devlet Doğasının Değişimi: Güvenliğin Sınırları“ e-kitabı için Tıklayınız
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2863 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1157
TASAM Avrupa 23 664
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 68
TASAM Kuzey Amerika 9 308
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2071 ) Etkinlik ( 85 )
Alanlar
TASAM Türkiye 85 2071

Doğu Asya’nın kendine has tarihsel tecrübesi, iktisadi düşünce tarihi ve metodolojisi çalışan akademisyenler için ana akım (neoklasik) teorilerin sınırlarını test eden muazzam bir laboratuvardır. ;

19. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren Osmanlı Devleti, sadece askeri ve mali cephelerde değil, aynı zamanda entelektüel, idari ve kurumsal sahalarda da çok boyutlu bir beka mücadelesine girişmiştir. ;

NATO zirveleri genellikle savunma harcamaları, askeri yetenekler ve Rusya'ya karşı caydırıcılık üzerine yapılan tartışmalarla domine edilir. Ancak İttifak'ın resmi belgelerinde daha sessiz bir dönüşüm yaşanıyor. ;

İktisat biliminin tarihsel gelişimi, ekseriyetle soyut kuramların doğrusal bir çizgide birbirini takip ettiği saf bir düşünce silsilesi olarak tasvir edilir. Ancak iktisadi düşüncenin ve bu düşünceyi üreten akademik paradigmaların evrimi, göründüğünden çok daha ampirik, kurumsal ve coğrafi yer değiş...;

The Lancet'te yayımlanan bir analize göre, dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar insan şu anda bir ruhsal bozuklukla yaşıyor ve bu yük son otuz yılda çarpıcı bir şekilde arttı. Ruhsal hastalıklar, dünyanın en çok engelliliğe yol açan sağlık sorunları arasına girdi; anksiyete ve depresyon ise bu yüksel...;

Washington’ın ittifakları muazzam bir baskı altında. Birçok müttefik ve ortak, büyük güç niteliğindeki rakiplerden gelen artan tehditlere maruz kalıyor ve Birleşik Devletler’e güvenip güvenemeyecekleri konusunda şüpheye düşüyor. Bu baskılara verilen yanıt ise yeniden silahlanmak oluyor. ;

Washington’ın ittifakları muazzam bir baskı altında. Birçok müttefik ve ortak, büyük güç niteliğindeki rakiplerden gelen artan tehditlere maruz kalıyor ve Birleşik Devletler’e güvenip güvenemeyecekleri konusunda şüpheye düşüyor. Bu baskılara verilen yanıt ise yeniden silahlanmak oluyor. ;

İktisadi düşünce tarihi yazımı, coğrafi ve siyasi sınırların çizgisel takibine indirgendiğinde, ekollerin arkasındaki entelektüel geçişkenlikleri ve can alıcı dip akıntılarını gözden kaçırma riskiyle maluldür. Bu durumun en somut tezahürlerinden biri, Orta Avrupa iktisadi mirasının neredeyse tamamen...;

12. İstanbul Güvenlik Konferansı (2026)

  • 19 Kas 2026 - 20 Kas 2026
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul - Türkiye

9. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

4. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

8. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

2. Yeniden Asya Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Afrika 2063 Ağı | İstişare Toplantısı 3

  • 18 Haz 2025 - 18 Haz 2025
  • Çevrimiçi - 13.00

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 1

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Oca 2024 - 10 Şub 2024
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar ve başarıyı...