Küreselleşme Sürecinde Türk Cumhuriyetleri ve Topluluklarının 2012 Yılı Vizyonuna Dair Bir Değerlendirme

Makale
 
XX. yüzyılın sonları ve XXI. yüzyılın başlarında dünyamızı çok yönlü olarak kuşatmış olan “Küreselleşme” sürecinde uzak-yakın, büyük-küçük hemenher ülke söz konusu süreçten ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel manadaetkilenmektedirler. Bilim insanlarının zihinlerini, hemen her cins, yaş vemeslek mensuplarının da iş ve günlük hayatlarını meşgul etmektedir.1990 yılı öncesinde genelde “Rusya Müslüman Türkleri” adıyla bilinenbinlerce yıllık bir tarih-kültür birikiminin temsilcisi olan Türk halkları anılantarihin sonrasında Avrasya coğrafyasında meydana gelmiş olan değişimlerebağlı olarak Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları-Diasporaları “Türk Dünyası”adıyla insanlık tarihindeki yerlerini almışlardır.TASAM’IN düzenlemiş olduğu 2. Dünya Türk Forumu’nda; Küreselleşme çağının yani insanlığı ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel manada ciddi boyutlarda etkilemekte olan ve her geçen gün etki oranını ve alanını genişletmekteolan bu değişim- gelişim sürecinin “Türk dünyasının 2023 Vizyonu” üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmanın ve çağdaş bir yapılanma sürecinin başlatılabilmesine dair bir değerlendirmemizi siz saygıdeğer gönül insanları ile paylaşma düşüncesiyle böyle bir konu tercih edilmiştir. İnsanlık tarihindeki yeri M.Ö devirlere kadar çıkmasına, yani kökü tarihin derinliklerinde olmasına rağmen “Türk Dünyası” kavram olarak 1990 yılından 120 Türk Diasporası ve Türk Dünyası Vizyon 2023 sonra uzak-yakın dünyaların gündemindeki yerini almıştır. Türk Dünyasını temsil etmekte olan ülkeler arasında başta evrensel değerler olmak üzere hemen her konuda Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin farklılığı gözden kaçmamaktadır. Türk Dünyası ve Türk Diasporasının 2023 Vizyonu için söz konusu dünyanın temsilcisi olan kardeş ülkeler ve toplulukların öncelikle Türkiye ile ve daha sonra da kendi aralarındaki ilişkileri 20 yılık bir süre içinde yani 1992-2012 yılları arasını mercek altına koymamız gerekmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti ile Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları arasındaki İlişkileri;
 
1-Sosyal Bilimler,
2-Eğitim-Öğretim,
3-Sağlık Bilimleri,
4-Fen-Mühendislik,
5-Bilim-Teknoloji,
6-Tarım-Hayvancılık,
7-Sosyal ve Kültürel İlişkiler,
8-Ekonomik İlişkiler,
9-Siyasal İlişkiler,
10-Medya Kaynakları olarak sıralanabilir.
 
Tasnif edilmiş olan bu konuların uzmanlarca disiplinleri hatta araştırma alanları öncelikli olarak tespit edilmesi, disiplinler bakımından tasniflerinin yapılması ve yapılacak olan bilimsel veya teknik temele dayalı toplantılardakonuların değerlendirilmesine acilen ihtiyaç olduğunu ifade etmek istiyoruz. Hiç şüphesiz bu tür çalışmalara bağlı olarak bir araya gelebilme fırsatı bulacak olan bilim-düşünce ve bilhassa uzmanların geleceğe dair perspektifleri de gündeme taşımış olacaktır. Zira bu çalıştaylar sadece tespit ve tasnif yapmanın da ötesinde çalıştaylarda sunulacak olan tebliğlerle bilimsel manada birer kritik yapıldığı gibi Türkiye ile ilgili olarak kardeş ülkelerde aynı konularda yapılmış olan çalışmalarla bir mukayesenin yapılması, bundan sonraki süreçte yapılacak olan çalışmaları kalite, verimlilik ve paylaşımla ilgili rasyonel adımların atılması için geciktirilmiş bir hizmet olduğunu düşünüyoruz. 121 Yukarıda genel çizgilerle ortaya koymak istediğimiz çalışmaların her birisinin Türkiye ile her bir Türk Cumhuriyeti (Bağımsız-Özerk) ve Topluluklarla ilgili olarak yapılması, söz konusu cumhuriyetler arasında ayrı ayrı veya bütün halinde gündeme taşınması da mümkündür. Mensubu olduğumuz Erciyes Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Merkezi’nin Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumuna bağlı Türk Tarih Kurumu ile işbirliği yapmak suretiyle sadece Sosyal Bilimler alanındaki hemen bütün disiplinleri kapsayacak biçimde bir çalışmayı başlatmış olduğumuzu sizlerle paylaşmak istiyoruz. Henüz sunum aşamasındaki söz konusu proje çerçevesinde; 2013-2015 yılları arasında altı çalıştay planlanmıştır. Çalıştaylardan ilki “Birinci Uluslar arası Türkiye-Kazakistan Sosyal Bilimler Çalıştayı (1992-2012) adıyla 26-29Eylül 2013 tarihleri arasında yapılacaktır.
 
Söz konusu Çalıştay da, Sosyal Bilimler konusu ile ilgili olarak;
 
1-Tarih,
2-Dil,
3- Edebiyat,
4-Halk Edebiyatı,
5-Halk Bilimi,
6-Din Bilimleri,
7-Felsefe-Mantık,
8-Arkeoloji,
9-Sosyoloji-Antropoloji,
10-Uluslar arası İlişkiler,
11-Kamu yönetimi ve Siyaset Bilimi,
12-İktisat-Maliye,
13-Eğitim bilimleri,
14-Kültür-Sanat,
15-İşletme,
16-Turizm,
122 Türk Diasporası ve Türk Dünyası Vizyon 2023
17-İletişim,
18- Halkla İlişkiler,
19-Hukuk,
20-Doğrudan Türk Dünyası ile ilgili Ortak Konular şeklinde tasnif edilmiştir.

Hazırlanacak olan Çalıştay da her disiplinle ilgili olarak Türkiye’de Kazakistan Cumhuriyeti’ni doğrudan veya dolaylı olarak ilgilendiren;
 
a)Hazırlanmış olan Tezler (Yüksek Lisans-Doktora),
b)Basılmış olan Kitaplar,
c)Kaleme alınmış olan ulusal veya uluslar arası periyodiklerde yayımlanmış
olan Makaleler,
d) ulusal veya Uluslararası düzeydeki kongre, sempozyum, seminer vb. sunulmuş olan Tebliğler,
e) ulusal ve Yerel Radyo TV Konuşmaları,
f) Video kayıtları,
g) Diğer Faaliyetler adı altında yapılmış olan ürünlerin bibliyografik manada tespitleri, tasnifleri yapılacak, bilim uzmanlarında gerekli bilimsel kritikler, yorumlar yapılacaktır.

Sunumlar sırasında ve çalıştayların son oturumunda ele alınmış olan konularda geleceğe yönelik perspektifler ortaya konacak ve bu sunumlarla birlikte geleceğe yönelik öngörülerin de yayın hayatına kazandırılması yoluna gidilecektir.Söz konusu proje gereğince birincisi Türkiye-Kazakistan ilişkilerini konu ettiği gibi aynı proje çerçevesinde 2014 yılı ilkbaharında Azerbaycan, Çalıştayı (Azerbaycan’da) sonbaharında da Kırgızistan Çalıştayı da (Kırgızistan’da) yapılması düşünülmektedir. Aynı şekilde, 2015 yılı ilkbaharında Türkiye-Türkmenistan ve Özbekistan Çalıştayları, aynı yılın Sonbaharında da Özerk Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları Çalıştayları aynı yöntemle hayata geçirilmiş olacaktır. Hazırlanacak olan bu çalıştaylar Türkiye merkezli olarak yani Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları arasında, Sosyal Bilimler alanında ve yaklaşık olarak yirmi ayrı disiplinin “Araştırma Alanları” esas alınmak suretiyle tamamlanmış olacaktır. Yapılacak olan çalıştayların bilhassa tespitle ilgili birikimlerinden hareketle proje gereği olarak Türk Tarih Kurumu Merkezinde olmak üzere Türkiye ile Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları arasında Sosyal Bilimler alanında (Bilimsel Araştırmalar) yirmi yıllık bir süreyi kapsayan bir “Veri Tabanı” da hazırlanmış olacaktır. Başlatmış olduğumuz bu çalışma “Türk Diasporası ve Türk Dünyası Vizyon 2023”e giden yolda öncelikli hizmetlerden biri olduğunu düşünüyoruz. Bu konuda Türk Dünyası ve Toplulukları ile ilgili olarak hizmet üretmekte olan bütün kurum ve kuruluşlarla birlikte çalışmak suretiyle çizilmiş olan hedefe ulaşacağımızı ümit ediyoruz. Söz konusu Çalıştayların her birisinde ilgili kardeş ülkelerin Türkiye’deki Büyükelçilikleri ile Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin ilgili ülkelerdeki Büyükelçilikleri ile işbirliği içinde olmayı planlamış bulunuyoruz. Aynı şekilde bu çalışmalardan birincisini Türkiye’de Erciyes Üniversitesi’nde, Azerbaycan ve Kırgızistan çalıştaylarını kardeş ülkelerde, diğerlerini de aynı şekilde Erciyes Üniversitesi’nde yapılması yönünde gerekli hazırlıkları başlatmış bulunuyoruz. Türk Tarih Kurumu ile Erciyes Üniversitesi’nin işbirliği ile hayata geçirilecek olan “Çalıştaylar” ve “Veri Tabanı” çalışması sadece “Sosyal Bilimler” alanında ve “Bilimsel Çalışmalar” merkezli olacaktır. Yukarıda sıralamış olduğumuz diğer dokuz ayrı alanda yapılması gereken çalışmaların gönül insanlarının özverileri ile (Üniversiteler, Kurum-Kuruluşlar) hayata geçirileceğine inanıyorum. Zira bu ve benzeri çalışmalar, anılan ülkeler arasındaki işbirliğinin tespiti, tasnifi ve geleceğine dair öngörülerini gündeme taşımış olacaktır. TASAM’IN organize etmiş olduğu “2023 Vizyon” konusundaki bu faaliyet vesilesiyle siz saygıdeğer gönül, bilim insanları ve saygın kuruluşların bilgilerine sunma fırsatını bulmuş olduk. Bu faaliyeti düşünce aşamasından hayata geçirilmesi sürecinde emeği geçen herkese ve özellikle de TASAM Başkanı Sayın Süleyman ŞENSOY’a teşekkür ediyoruz.
 

Prof. Dr. Abdulkadir YUVALI
Erciyes Üniversitesi, Türk Dünyası Araştırmaları Merkezi Müdürü

( Bu makale ''Türk Diasporası ve Türk Dünyası Vizyonu 2023'' adlı kitaptan alınmıştır. )
 
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2552 ) Etkinlik ( 173 )
Alanlar
Afrika 65 605
Asya 76 990
Avrupa 13 613
Latin Amerika ve Karayipler 12 64
Kuzey Amerika 7 280
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1321 ) Etkinlik ( 44 )
Alanlar
Balkanlar 22 274
Orta Doğu 18 581
Karadeniz Kafkas 2 293
Akdeniz 2 173
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1276 ) Etkinlik ( 69 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 771
Türk Dünyası 16 505
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1903 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
Türkiye 77 1903

Son Eklenenler