Himalayalar’da Esen Sıcak Rüzgârlar; Korona Virüs Gölgesinde Kalan Çin-Hint Sınır Gerilimi

Makale

Dünyanın korona virüs ile mücadele ettiği 2020 yılının başlarında küresel sorunların ikinci planda kaldığı düşünülürken Çin Halk Cumhuriyeti - Hindistan sınır rekabetinin hız kesmediği Mayıs 2020 ayında yaşanan gelişmeler ile ortaya çıkmıştır. ...

Dünyanın korona virüs ile mücadele ettiği 2020 yılının başlarında küresel sorunların ikinci planda kaldığı düşünülürken Çin Halk Cumhuriyeti - Hindistan sınır rekabetinin hız kesmediği Mayıs 2020 ayında yaşanan gelişmeler ile ortaya çıkmıştır. İki ülke askerlerinin sınırlarda karşı karşıya geldiğine dair görüntüler, Mayıs 2020 ayı içerisinde sosyal medyaya yansıyınca Himalayalar’da sıcak rüzgârların estiği anlaşılmıştır. Bu görüntüler, önce Ladak’taki Pangong Tso Gölü civarında, 05 Mayıs 2020 tarihinde, iki ülke askerlerinden yaklaşık 250 kişinin; taş, sopa ve demir çubuklarla kavga ederek birbirlerini yaraladığını ifşa etmiştir. Müteakiben 09 Mayıs 2020’de, Sikkim kuzeyindeki Naku La Geçidi civarında, her iki taraftan yaklaşık 150 askerin benzer bir kavgaya tutuştuğu yine sosyal medya görüntüleri ile ortaya çıkmıştır. Bu arada Hindistan Savunma Bakanı Ranjat Singh 08 Mayıs 2020’de, Nepal ile Hindistan arasında tartışma konusu olan Kalapani Bölgesi’ni Tibet’e bağlayan, 80 km uzunluğundaki Lipulek Geçidi’nin açılışını yapmış; bu gelişme Nepal tarafından tepki ile karşılanarak, Nepal’in de sınır tartışmalarına dâhil olmasına neden olmuştur.[1]
 
ÇHC ile Hindistan arasında yaşanan sınır krizinin alt yapısı Hindistan Ulaştırma Bakanı Nitin Godkari’nin 15 Mayıs 2020’de basın ile yaptığı mülakat sonrasında ortaya çıkmaya başlamıştır. Hindistan Ulaştırma Bakanı Godkari bu mülakatta; Hindistan’ın 2022 yılında bitirmeyi planladığı ve bütün ÇHC-Hindistan sınırını kapsayan bir yol inşa projesinin detaylarını vermenin yanı sıra projeyi korona virüs engeline rağmen yürütmekte kararlı olduklarını açıklamıştır. Bakan Godkari ayrıca, ÇHC’nin engelleme çabalarına rağmen projeye devam edeceklerini, ÇHC’nin korona virüsün çıkışındaki rolü nedeniyle zor durumda olduğunu ve dünyanın Hindistan’ın yanında olacağını ifade etmiştir.[2] Nitekim 21 Mayıs 2020’de, ABD Dışişleri Bakanlığı Orta Asya ve Güney Asya Masası Şefi Alice G. Wells tarafından yapılan açıklamada; “Çin tarafının sadece Hint sınırında değil, Güney ve Güneydoğu Asya’da saldırgan politikalarını sürdürdüğü” vurgulanarak, Hindistan’ın beklediği destek verilmiştir. [3]
 
 
Devamında Hindistan Dışişleri Bakanlığı Sözcülüğü tarafından krize yönelik olarak yapılan açıklamada; Hint askerlerinin Ladak ve Sikkim bölgelerindeki normal devriye faaliyetlerinin Çin birlikleri tarafından engellendiği ve bu bölgelere Çin askeri birlik takviyesi yapıldığı beyan edilmiştir.[4] Bu açıklamaya cevap ÇHC tarafından değil, Nepal tarafından gelmiştir. Nepal resmi açıklamasında; Hindistan’ın Kalapani Bölgesi’nde açtığı Lipulek Geçidi’nin hukuksuz olduğu iddiasının yanı sıra Hindistan’ın gerekli önlemleri almayarak Nepal’in korona virüs mücadelesine zarar verdiği ifade edilmiştir.[5] Bu açıklama Hindistan tarafından olumsuz karşılanırken, Nepal’in bu çıkışının ardında ÇHC’nin olduğuna dair yorumlar yapılmıştır.[6]
 
Müteakip günlerde basına yansıyan haberler, krizin Ladak Bölgesi (Batı Sektörü)’nde yoğunlaştığını göstermiştir. Her iki taraf basınında çıkan haber ve görüntülerden; Hindistan’ın Leh-Karakurum bağlantısındaki yol inşa çalışmalarına karşı çıkan Çin birliklerinin Devlet Beg Oldie ve Demchok bölgesindeki tartışmalı alana girerek konuşlandığı, Hint birliklerinin de Galwan Vadisi ve Pangong Tso Gölü civarındaki tartışmalı alanda konuşlanarak cevap verdiği anlaşılmıştır.[7] Bölgeye kaydırılan Çin birliklerinin personel mevcudunun binlerle ifade edilmesi Hint kamuoyunda, gerilimin çapının büyüdüğü ve krizin kontrolden çıkma ihtimalinin arttığı şeklinde yorumlanırken, yeni bir çatışma ihtimali de kaygıları artırmıştır.[8]
 
Hint kamuoyunda krizin artmasına yönelik kaygılar yükselirken iktidardaki BJP Genel Sekreteri Ram Madhav ve Ulaştırma Bakanı Nitin Godkari’nin konuya yönelik olarak yaptıkları kararlık vurgusu ve (ABD başta olmak üzere) dünyanın yanlarında olduğu açıklamaları Hint halkının özgüvenini yükseltmeye katkı yapmıştır.[9] Müteakiben 22 Mayıs 2020’de, Hindistan Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Manoj Mukund Naravane’nin  Ladak Bölgesi’ndeki Leh’de konuşlu kolorduyu ziyaret etmesinin görüntüleri haber bültenlerine yansıtılmıştır. Bu arada Nepal Yönetimi’nin, kendi haritalarını yaparak tartışmalı bölgeleri kendi sınırlarına dâhil edeceklerine yönelik açıklamaları da Nepal haber bültenlerinde yer almıştır.
 
Bu dönemde dünya basınında krizin bir çatışmaya dönme ihtimaline yönelik değerlendirmeler yapılırken[10] Hint basınında, geçmiş krizlerde görev almış emekli diplomat ve generallere ait görüşlere sıkça başvurulmuş, düşünce kuruluşları da krize yönelik rapor ve etütler yayınlayarak halkı bilgilendirmeye gayret etmiştir. Basında çıkan değerlendirmelerde genellikle; ÇHC’nin korona virüs yayılmasındaki rolü nedeniyle zor durumda kaldığı, Dünya Sağlık Örgütü soruşturma komisyonu dönem başkanlığı sırasının Hint temsilciliğinde olması nedeniyle pandemide ÇHC sorumluluğunun tespitine yönelik olarak yapılması muhtemel soruşturma öncesinde ÇHC’nin Hindistan’ı baskı altına almak istediği, ÇHC’nin iç siyaset ve ekonomi alanında yaşadığı problemlerin üstünü örtmek için sınır krizini ön plana çıkardığı gibi görüşler paylaşılmıştır. Düşünce Kuruluşları etütlerinde ise; “ÇHC’nin Güney Çin Denizi’ndeki saldırgan politikası” nedeniyle bu bölgedeki dostlarını kaybettiği, Tayvan politikası ve Hong Kong’da uzun süredir yaşanan gösteriler nedeniyle zor durumda olduğu, mevcut durumda dünya kamuoyunun Hindistan’dan yana olduğu, ÇHC’nin kendi kararlılıklarını test etmek için krizi tırmandırdığı, bu krizde ABD ve diğer müttefiklerle işbirliğine devam ederek, sağlam durmaları ve sınır hattındaki yol projesi ile birlik takviyelerinden vazgeçmemeleri gerektiği yönünde görüşler vurgulanmıştır.[11]
 
Hint tarafında bu gelişmeler yaşanırken Çin Komünist Partisi Kongresi yıllık toplantısında, 26 Mayıs 2020’de bir konuşma yapan Çin Devlet Başkanı Xi Jingping, ülkenin topraklarını korumak için orduya her türlü şarta hazır olma ve tatbikatlara başlama emri vermiştir.[12] Daha sonra ÇHC Dışişleri Bakanlığı Sözcülüğü tarafından yapılan açıklamada ise ülkelerinin toprak bütünlüğünü sağlamaya kararlı oldukları gibi sınır krizinde barışı sağlama hedefine de bağlı kaldıkları ifade edilmiştir. Gerilimi tırmandıran bu açıklamalardan sonra ABD Başkanı Trump’ın sorunun çözümünde aracı olma talebi sosyal medya aracılığıyla gündeme gelmiştir. Çin tarafından gelen savaş imaları sonrasında, Hint Silahlı Kuvvetleri’nde icra edilen üst düzey komutan toplantılarının devamında Başbakan Narendra Modi Ulusal Güvenlik Konseyi’ni toplamış ve sınırda alarm seviyesi de yükseltilmiştir.[13] Bu gelişmeler sonrası Hint tarafındaki kaygının arttığı dikkat çekerken, Çin Ordusu’nun sınır hattındaki hazırlıklarına dair haberler ve uydu görüntüleri basında yer almaya başlamıştır.
 
Müteakip günlerde her iki tarafın basın yayın organlarında, ÇHC Dışişleri Bakanlığı açıklamasındaki çözüm mekanizmalarının açık olduğuna yönelik bölümlere atıf yapılırken,[14] Hint Dışişleri Bakanlığı da 28 Mayıs 2020’de benzer bir açıklama yaparak; toprak bütünlüğünü sağlama ve barışa bağlı kalma yönünde hareket edeceklerini beyan etmiştir.[15] Bu gelişmeler yaşanırken ÇHC Parlamentosu, Hong Kong’un özel statüsünü değiştiren kanun değişikliğini onaylamıştır. ÇHC’nin Hong Kong adımları ABD tarafından yaptırım tehditleri ile karşılansa da ÇHC gerim atmamıştır. ABD ve ÇHC arasında Hong Kong konusunda restleşmeler sürerken, ABD ve Hindistan savunma bakanlarının, 29 Mayıs 2020’de, Çin-Hint sınır krizini değerlendirdikleri bir telefon görüşmesi yaptığı Hint basınına yansımıştır. Bu arada ABD de, ırkçılık karşıtı gösterilerin bütün ülkeye yayılması nedeniyle iç gerilim tırmanmış ve dış politikaya yönelik gelişmeler geri planda kalmaya başlamıştır. Bu eğilim Hindistan-ÇHC sınır sorununa yönelik gelişmelere de yansırken, Hindistan’a verilen destek açıklamaları da azalmıştır. Bu günlerde Hint kamuoyunda Çin tehdidinin kaygı veren boyutlarda olduğuna dair yorumların artmaya başladığı dikkat çekmiştir.[16]
 
ÇHC ve Hindistan tarafından gerilimi azaltmaya yönelik açıklamalar gelirken; 30 Mayıs 2020’de Nepal’in Komünist Başbakanı Khadga Prasad Sharma Oli, hazırladıkları yeni ülke haritasının tanıtımını yaparak, bu haritada yayımlanan sınırların resmileştirilmesi için anayasa değişikliği yapacaklarını beyan etmiştir. Nepal’in yeni haritasında, Hindistan ile aralarındaki tartışmalı Kalapani Bölgesi’nin yanı sıra Bihar’a bağlı Champaran Bölgesi içinde yer alan Susta isimli ufak bir Hindistan mezrası da Nepal sınırları içinde yer almaktadır. Nepal bu haritaya hukuki dayanak olarak, 1816 yılında İngiliz Hindistan’ı ile imzalanan Sugauli Anlaşması’nı referans göstermektedir. Sugauli Anlaşması sonrası iki ülke arasında hiçbir sınır anlaşmasının yapılmaması ve bu anlaşma zemininde hareket edilmesi Nepal’in meşruiyet noktasını oluşturmaktadır.[17] Bu arada Hint Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Naravane’nin, “Nepal’in bir Çin kuklası olduğu” eleştirilerine cevap veren Nepal Savunma Bakanı Ishwor Pokhrel; Hindistan’ın tartışmalı sınırlarını koruyan birlikler içinde 40.000 Nepal kökenli asker olduğunu, Hint yöneticilerinin Nepal’e yönelik eleştirilerinin bu askerleri incitebileceğini ve bu durumun Hint Ordusu için zafiyet yaratacağını ifade etmiştir.[18]  Nepal Yönetimi 31 Mayıs 2020’de, yeni harita ile yayınlanan sınır konularını da kapsayan anayasa değişikliği ile ilgili süreci de başlatmıştır.
 
Haziran 2020 ayı başlangıcı ile birlikte Hint medyasında, sınır sorunu konusunda ülkelerinin müttefiklerinden destek almaya devam ettiğine yönelik haberlere yapılan vurgu dikkat çekmiştir. Bu bağlamda önce 02 Haziran 2020’de, Hindistan Başbakanı Modi ile ABD Başkanı Trump’ın Çin-Hint sınır gerilimi ile Dünya Sağlık Örgütü reformu konusunda bir telefon görüşmesi yaptıklarına dair haberler Hint basınında yer almıştır. Müteakiben, Başbakan Modi’nin Avustralya Başbakanı Scott Morrison ile telekonferans yöntemiyle bir zirve yaparak, güvenlik konularını da kapsayan işbirliği anlaşmalarını değerlendirdiğine dair görüntü ve haberler, 04 Haziran 2020’de Hint basınında yayınlanmıştır. Bu arada Hint basınında, Hindistan’ın Tayvan Devlet Başkanı Tsai Ing-Wen’in yemin törenine telekonferans yöntemiyle katılım görüntüleri verilirken, iki ülke işbirliğine dair olumlu gelişmelere de sıkça yer verilmiştir.[19]
 
Bu gelişmeler yaşanırken Hindistan Savunma Bakanı Ranjat Singh, 03 Haziran 2020’de yaptığı açıklamada; sınır bölgesine kaydırılan Çin birliklerinin miktarının basında çıkan haberlerde olduğu kadar yüksek olmadığını, sınır bölgelerindeki Çin askerlerinin makul rakamlarda olduğunu, iki ülkenin sınır sorunlarını sahada çözmek için yeterli mekanizmaya sahip olduğunu, mevcut sorunu çözmek için üst düzey saha komutanlarının 06 Haziran 2020’de biraya geleceğini ifade etmiştir. Bu açıklamalar ÇHC Savunma Bakanlığı tarafından doğrulanırken, iki ülkenin aradaki sorunları üçüncü taraflara ihtiyaç duymadan çözme kapasitesi olduğuna dikkat çekilmiştir. Savunma bakanlıkları tarafından yapılan karşılıklı açıklamalar sonrasında krizin daha ileriye taşınmayacağına dair bir hava oluşmuştur.
 
Bu olumlu hava neticesinde rahatlayan iki ülke kamuoyu, ortak sınırlardan sorumlu kolordu komutanlarının, 06 Haziran 2020’de Ladak’taki buluşma noktası Chushul-Moldo’da yapacağı görüşmelere odaklanmıştır.[20] Bu görüşmenin sonuçları beklenirken Hint medyasında; Hindistan’ın bir yandan müzakere için adım atarken diğer yandan Ladak’ın Leh Kasabası’nda konuşlu 14’ncü Kolordu’ya ait bazı birlikleri Keşmir’deki kontrol hattı (Line of Control-LoC) bölgesinden çekerek Ladak’taki tartışmalı noktalarda konuşlandırmaya devam ettiğine dair paylaşımlar yapılmıştır.[21] Bu gelişme Pakistan tarafınca da doğrulanarak, 60 kadar Bofors silahının (hafif topçu silahı) Ladak sınırına kaydırıldığı haberi paylaşılmıştır.[22] Nepal Parlamentosu’nun aynı gün (05 Haziran 2020), yayımladıkları yeni sınırları da içeren anayasa değişikliğini onaylaması ise Hindistan tarafından tepki ile karşılanmıştır. Normal şartlarda aylar süren bir anayasa değişikliği onay sürecinin beş gün içerisinde tamamlanması Hint kamuoyunda manidar bulunmuştur.[23]
 
Nihayet Batı Sektörü’ndeki sınırlardan sorumlu kolordu komutanlarının planlanan görüşmesi, Chushul-Moldo’da, 06 Haziran 2020’de yapılmış ve krizin yumuşatılması sağlanmıştır.[24] Görüşme sonrasındaki gün, 07 Haziran 2020’de yapılan basın açıklamalarında taraflar, soruna mevcut anlaşmalar ve mutabakatlar çerçevesinde çözüm bulmaya olan inançlarını vurgulamıştır.[25] Krizin soğumasına yönelik süreç beklendiği gibi geçerken, krizin yumuşaması sonrasında düşünce kuruluşlarında yapılan uzman değerlendirmeleri krizin saklı tutulan boyutlarını gözler önüne sermiştir. Bu değerlendirmelerin satır aralarındaki açıklamalardan; krizin Mayıs 2020’den çok daha önce başladığı, Hint tarafının girişimleriyle, 14 Nisan 2020 tarihinden 06 Haziran 2020’deki kolordu komutanları görüşmesine kadar 12 defa yerel komutan görüşmesi ve 3 kez de tümgeneral seviyesinde görüşmeler icra edildiği ve Çin tarafının eski konuşlanmalara dönmeyi kabul etmediği anlaşılmaktadır.[26]
 
Neticede yapılan son görüşme ile ortamın soğuması ve tarafların rahat nefes alması sağlanmıştır. Pandemi sürecinde koron virüs gündemi gölgesinde kalan bu kriz şimdilik sonlanmış ve buzdolabına kaldırılmış gözükmektedir. Yalnız pandemi sürecinin atlatılması sonrasında sorunun yeniden ısınacağı açıktır; zira bu sorun sıradan bir sınır sorunu değildir. Muhtemelen de sınır sorunu daha önce canlanacaktır. Taraflar bugünkü konuşlanmalarındaki dış birliklerden gelen takviyeleri geri gönderirken işgal ettikleri mevzilerden tamamen çekilmeyecek ve birbirlerinin adımlarını güvensizlik mantığı içerisinde takip edecektir. Pandemi sürecinin sonunun geldiğini değerlendirdiklerinde ABD ve müttefikleri ÇHC‘ye yönelik suçlamalara başlayacak ve kriz buzdolabından çıkarılacaktır.
 
Not: Bu kriz sadece pandemi sürecinde yaşanan gelişmelerin incelenmesi ile anlaşılacak bir sorun değildir. Krizin kökleri derindir ve kapsadığı alan, sorunun yaşandığı Himalayalar’dan daha ötelere uzanmaktadır. Bu krizin daha iyi anlaşılması için önümüzdeki günlerde detaylı bir stratejik rapor yayınlayacağım. Konuya ilginiz varsa takip etmenizi saygılarımla öneririm.
 

[1] “Why Nepal is angry over India's new road in disputed border area” Al Jazeera, 11 Mayıs 2020
[2]  Bhavna Vij-Aurora,”The World Is Wary of China It’s Good For Our Country”OUT LOOK INDIA, 15 Mayıs 2020, erişim 15 Mayıs 2020 23 34
[3] “China Continuing Its 'Provocative And Disturbing Behaviour': US Diplomat Backs India”, Press Trust of India, 21 Mayıs 2020, erişim 23 Mayıs 2020 16 57
[4] “China Hindering India's Normal Patrolling Along LAC, Says MEA”, Press Trust of India, 21 Mayıs 2020, erişim 23 Mayıs 2020 17  22
[5] “Explained: What's In A Map That Triggered India-Nepal Flare-up”, OUTLOOK  INDIA, 21 Mayıs 2020, erişim 23 Mayıs 2020 17  54
[6] Pranay Sharma,“ Did China Play A Part In India-Nepal Rift? It's Time India Opt For Diplomatic Route To Resolve Border Dispute”, OUTLOOK  INDIA, 21 Mayıs 2020, erişim 23 Mayıs 2020 18 18
[7] Saibal Dasgupta,”All You Need To Know About India-China Stand-off In Ladakh”,OUTLOOK INDIA, 26 Mayıs 2020, erişim 26 Mayıs 2020 20 48
[8] John Hayward,”Thousands of Chinese Troops Flood Border with India as Tension Rise”,BREITBAR,26 Mayıs 2020, erişim 26 Mayıs 2020 21 04
[9] Pranay Sharma, “Ladakh Flare up Symptomatic Of Chinese Ambitions On India”,OUTLOOK-INDIA, 26 May 2020, erişim 26 Mayıs 2020 21 22
[10] “Could the China-India border dispute trigger a military conflict?”,Al Jazeera, 26 Mayıs 2020, erişim, 26 Mayıs 2020, 22 44
[11] Arun Sahgal ve Hemant Krishan Sing, “India-China-Border-Standoff,:Holding-Firm-Only-Option”, Delhi Policy Group Policy Brief -1681, 26 Mayıs 20 20
[12]China-India stand-off; Chinese president directs army to prepare for war”,Kashmir Media Service, 26 Mayıs 2020, erişim 26 Mayıs 2020 23 34
[13] Saif Khalid,”All out combat feared as India China engage in border standoff“, 27 Mayıs 2020, Al Jazeera,erişim 27 Mayıs 2020 19 58
[14]“Chinese foreign ministry spokesperson Zhao Lijian says situation along India-China LAC 'overall stable and controllable”, Press Trust of India, 27 Mayıs  2020,erişim, 27 Mayıs  2020 19 55
[15] Nayanıma Basu,”India will resolve border standoff with China ‘peacefully’ via dialogue, says MEA“,28 Mayıs 2020, erişim  28 Mayıs 2020 19 18
[16] Bharat Karnad,”As China Ups the Ante This is What India Must do” Center for Policy Analyses,01 haziran 2020,erişim  02 Haziran 2020 02 21.
[17] Balasubramanian,age
[18] Amish Raj Mulmi, “What is the way forward in India-Nepal border dispute?”, Al Jazeera, 30 Mayıs 2020, erişim 30 Mayıs 2020 22 32
[19] Rajeswari Pillai Rajagopalan,”India Expands Diplomatic Efforts Amid Border Standoff With China“,The Diplamat, 05 Haziran 2020  erişim 06 Haziran 2020 00 38
[20] “Ladakh stand-off: Indian army moves 60 Bofors guns to LAC”, Kashmir Media Service, 05 Haziran 2020, erişim 06 Haziran 2020 00 32
[22] Kashmir Media Service, 05 Haziran 2020, ae
[23] S. Chandrasekharan,” Nepal: Moves Ahead at Great Speed to get the Constitution Amended Bill Passed”, South Asia Analyses Group, 05 Haziran 2020, erişim 06 Haziran 2020 01 02
[24]“India and China generals hold meeting to defuse border standoff”, Al Jazeera,06 Haziran 2020, erişim 06 Haziran 2020 22 17
[25] “Military commanders of both nations have agreed to peacefully resolve situation, says MEA”, Fırst Post, 07 Haziran 2020, erişim 08 Haziran 2020 02 26
[26] Sudhanshu Tripathi,” Analysing Sino-Indian standoff: View of an Academic”, South Asia Analyses Group, 07 Haziran 2020 erişim 08 Haziran 2020 02 12

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2552 ) Etkinlik ( 173 )
Alanlar
Afrika 65 605
Asya 76 990
Avrupa 13 613
Latin Amerika ve Karayipler 12 64
Kuzey Amerika 7 280
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1321 ) Etkinlik ( 44 )
Alanlar
Balkanlar 22 274
Orta Doğu 18 581
Karadeniz Kafkas 2 293
Akdeniz 2 173
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1276 ) Etkinlik ( 69 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 771
Türk Dünyası 16 505
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1907 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
Türkiye 77 1907

Son Eklenenler