Rusya’nın Alternatif Arayışları ve Devlerin Dayanışması

Yorum

Ülkelerin birbirine aslında göbekten bağlı olduğu, ama her birinin diğerine karşı müdanasızmış gibi davrandığı bir dönemden geçiyoruz....

Ülkelerin birbirine aslında göbekten bağlı olduğu, ama her birinin diğerine karşı müdanasızmış gibi davrandığı bir dönemden geçiyoruz. Hani otarşik bir tam bağımsızlık yerine, ekonomik açıdan karşılıklı bağımlılık (interdependence) bağlarının kurulması ile kalıcı barış güvence altına alınacaktı ya! Bu kısmen oldu, kısmen olamadı. Büyüyen AB pazarı ile artan üretim kabından taşıp, sınırları aşınca, üçüncü ülkelere yönelen büyük hacimli ihracat, imalat sanayi dallarını koruyan Almanya gibi ülkeler için ihracat ve üretim çarklarının dönmesi için enerji fukaraları için ithalat bağımlılığı yarattı.

AB-Rusya Bağımlılığından Kurtulma Yolu Arayışları

Kabına sığmayan AB ülkelerinden özellikle Almanya ve Fransa, blok dışında Rusya’ya iğneden ipliğe, tanktan, binek otomobiline, domatesten havuca kadar mal satmaktan pek mutlu oldular. Bunu yaparken standartlara ve satış anlaşmalarına hep riayet ettiler ve hiç tehditkar olmadılar. İhracat bantları üzerinden mallar kayıp giderken, peşin para da kasalarına giriyordu. Özellikle krizle boğuşarak geçen son 6-7 yılda bu imkan olmasaydı, ne olurdu? Allah bilir!

Çok Bilmiş Putin ve Adil Oyun(Fair Play)

1990lı yılların başında başlayan balayı, AB nin sınırlarını Doğu’ya doğru kaydırması, Baltık ve Doğu Avrupa’yı hemen bünyesine alması ve özellikle sınır boylarındaki Ukrayna ile flört etmeye başlaması ile sona ermeye başladı. Ama el hak AB hep sözüne sadık kaldı ve jeo stratejik hesaplar bir yana Rusya ile ticari ilişkilerinde dürüst oldu.

Ukrayna’nın üç kağıtçı yönetimlerinin tutumu sebebi ile Rusya ile arası açıldı. Bu da özellikle doğal gaz nakilleri söz konusu olunca , önce transit ve kullanıcı bir ülke olarak kendisi, sonra da nihai kullanıcı olan AB ülkeleri için ciddi bir tehdit oluşturdu. Rusya oyunu adil oynadı denilebilir. Hiç sözünü sakınmadı. Çizgisinden şaşmadı.

Adil Oyuna Karşı Adi Oyun

En "adi" oyunu bence Ukrayna oynadı ve oynamaya devam ediyor. Her iki tarafı da idare etmeye kalktı. Kötü dansöz, hem AB ile, hem de NATO müttefikleri ile Rusya’nın arasını açmaya devam ediyor. Şimdi hem Rusya, hem Ukrayna yangına körükle gidiyor, birbirlerine karşı birikmiş kin, nefret ve kapanmamış hesapları yeniden su yüzüne çıkarıyorlar.

AB ve ABD Rusya’ya karşı aslında hep temkinli bir teyakkuz içinde oldu. Yaptırımları bin kere düşünerek uygulamaya soktu. Çünkü AB'nin bağımlılıklarından kolay kurtulamayacağı iyi biliniyordu. Rusya’ya karşı durdurulan satışlar veya Rusya’nın almaktan vazgeçtiği mallar, AB'yi ve özellikle Almanya, Fransa, İtalya, Finlandiya, Romanya ve Bulgaristan'ı, Rusya’ yı dara soktuğundan daha fazla dara sokar. Yine de Ukaryna’ya verdiği ümit ve tutamayacağı sözler dolayısı ile AB de oyunu "adi" bir biçimde oynadı.

Alternatif Diplomasisi

Rusya’nı aletrnatif arayışları ise çok bilmiş Putin ve Lavrov için bir yaptırım cezası değil, diplomatik başarı olabilir. Tabii işler sıcak savaşın cehennemine uzanmazsa. Rusya zorluklara alışık. Kıtlık yaratmadan çarklar dönerse iyi olur. Olmazsa da nasılsa onlar en kötüyü de görmeye alışık. Rusya her çeşit alternatif arayışını aynı anda yapıyor. 2001'den bu yana sürüncemede bıraktığı, Çin doğal gaz anlaşmasını bu yıl Mayıs ayında imzalayıverdi. Geçtiğimiz ay da ayrıntıları gözden geçirdiler.

Rusya için Çin Alternatifi’nin Ekonomi Politik’i: İhracat ve Ötesi

Az buz değil. 400 milyar Dolarlık bir ihracat anlaşması, 70 milyar Dolarlık bir altyapı yatırım projesi ile 2018 yılına kadar, Rus doğal gazının Avrupa pazarlarından Çin’e kaydırılmasını temin edecek. 30 yıl süreli anlaşma, 38 milyar metreküp dağal gazı, enerjiye aç ve susuz olan Çin’e aktarmak için önemli bir taahhüt. Metre küp başına 380 Dolar fiyat garantisi de şimdilik cabası. Bu Rusya için toplam doğal gaz ihracatının %20'si için yeni bir pazar. Üstelik bu pazar, rakamlar Dolar ile ifade edilse bile Ruble ve Yuan ile yapılacak bir ödeme imkanı. İki dev ülke memnun. 2001'de Jiang Zemin ile başlayan görüşmelerden beri bu, Çin için en iyi anlaşma zemini oldu. Rusya bu güne kadar hep anlaşmayı askıda tuttu. 2011'de anlaşmaya çok yaklaşıldı. Ama Rusya ayağını sürüdü, sürüdü. En muhtaç olduğu noktada ise anlaşmayı imzaladı.

Doğal gaz anlaşması ile birlikte Rusya ve Çin askeri güvenlik, sınır güvenliği, teröre karşı ortak strateji ve başka bölgesel barış anlaşmaları da tasarlamakta. Ayrıca stratejik ortaklığı pekiştirme yolunda ilerlemekte. En azından uzaktan böyle gözüküyor. Ayrıca AB'ye de 4 yıl düşünme fırsatı verdi Rusya. Şimdi onlar bunu enine boyuna düşünür mü? Bilemem.

Rusya’nın İthalat Alternatifi Yaratma Çabası

Rusya AB'den domates ve yumurta almayacakmış. AB tarım üreticilerine ürün desteği vermeye başladı bile. Artık elde kalan ürünleri açlara mı yollarlar, gıda desteği diye. Domatesi salça mı yapar bilemem. Ama Rusya yüzünü AB'nin sürüncemede bırakıp, ümit yitirttiği Türkiye’ye döndü bile. Bizim açıkgöz ihracatçılar, hemen iç pazardan çekip Rusya’ya satar tabii. Ama bunun iki sonucu var: Bunlardan biri, gıda fiyatı enflasyonunun tetiklenme riski, ikincisi ise ortak ticaret politikası dolayısı ile AB ye, NATO üyeliği dolayısı ile ABD ve diğerlerine hesap verme mükellefiyeti. Bence bugüne kadar pek çok yaptırımı sınır ticareti ile kıran Türkiye, bu oyunu "adiliğe kaçmayan bir adillik" ile oynamalı. Üstelik AB ve Rusya arasına sıkışan politikasına, Şark kurnazlığı ile değil, Garp mahareti ile manevra imkanı vermeli. Çünkü birincisi bizi pekbir dara sokabilir.

Ya ağır sanayi ithalatının alternatifi ne olacak? Putin’in Rusya için buna bulduğu yanıt, son 20-24 yılda sadece bir doğal kaynak ekonomisi haline gelen Rusya’yı yeniden ithal ikamesi politikası ile sanayi devine dönüştürmek. Devleşmek ve halkının “yeniden super güç olabilir miyiz?“ sorusuna cevap verebilmek.

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2863 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1157
TASAM Avrupa 23 664
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 68
TASAM Kuzey Amerika 9 308
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2072 ) Etkinlik ( 85 )
Alanlar
TASAM Türkiye 85 2072

Latin Amerika'nın ikinci en büyük ekonomisi ve küresel imalat ağlarının kritik bir düğüm noktası olan Meksika, sanayi kapitalizmi ile yapısal kırılganlıkların iç içe geçtiği özgün bir kalkınma modeli sergilemektedir.;

William Nordhaus 30 Ekim 2026'da, 85 yaşında öldü. Ölümü, 2026 Nobel iktisat ödülünün Robert Hall ile Michael Woodford'a "makroiktisadi istikrarın mikroiktisadi temelleri" için verilmesinden on sekiz gün sonraya denk geldi. Ekim ayı böylece ana akım makroiktisadın iki farklı yüzünü yan yana getirdi....;

William Nordhaus 30 Ekim 2026’da, 85 yaşında öldü. Kamuoyu onu iklim iktisadı ve 2018 Nobel ödülüyle hatırlıyor. Oysa 1975’te yazdığı kısa bir makale, siyaset ile iktisat arasındaki ilişkiye bakışımızı yarım yüzyıl boyunca biçimlendirdi: “The Political Business Cycle”. Vefatından dört gün sonra, 3 ...;

Kıbrıs Türkleri’nin siyasi temsil mücadelesi, değişen tarihsel ve siyasi koşullara bağlı olarak farklı araçlar ve kurumsal yapılar vasıtasıyla gelişmiştir. Dr. Fazıl Küçük’ün Halkın Sesi gazetesi aracılığıyla toplumsal talepleri dile getirmesi, Kıbrıs Türk Toplumu’nun haklarını savunan aktif bir poz...;

Osmanlı'nın son yüzyılında devletin basmadığı ufaklığı kiliseler, havralar, esnaf ve belediyeler kendileri bastı. Bulgar kasabalarında 18. yüzyıldan 1878'e kadar süren bir “kilise sikkesi” geleneği vardı. 1876–1880 krizinden sonra ise İstanbul'dan Kapadokya'ya, Trakya'dan Ege adalarına kadar teneke,...;

Bu çalışma, 2020’lerde Alman aile firmalarının ağırlıkla Amerikalı alıcılara satılmasını, Alman korporatif kapitalizminin 1871’den bugüne uzun dönemli gelişimi içinde ele alıyor. Temel tez, Alman aile mülkiyetinin uzun ömrünün kişisel mülkiyetin kendisinden değil, onu taşıyan bir kurumsal ekosistemd...;

Suçlu yalnızca Çin değil.Michael Froman, “Bir Sonraki Küresel Ekonomik Kriz Çin’de Başlayabilir” (Eylül/Ekim 2026) başlıklı yazısında, Çin’in ekonomik büyüme için ihracata dayalı modelinin artık sınırlarına ulaştığı uyarısında bulunuyor.;

Şubat 2026'nın sonunda başlayan ABD–İran savaşı ve dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Uluslararası Enerji Ajansı'nın deyişiyle "petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi"ne yol açtı.;

Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu

TASAM Güvenlik ve Strateji Merkezi yürütücülüğünde hayata geçirilen "TASAM Yıllık Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu", yıllık periyotlarla yayımlanması planlanan stratejik bir çalışma projesidir. Proje; küresel ve bölgesel ölçekteki asimetrik tehditlerin derinlemesine analizine odaklanarak, değişen güvenlik mimarisi karşısında proaktif stratejik öngörüler ve karara esas yol haritaları sunmayı amaçlamaktadır.

  • 19 Kas 2026 - 20 Kas 2026
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

12. İstanbul Güvenlik Konferansı (2026)

  • 19 Kas 2026 - 20 Kas 2026
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul - Türkiye

9. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

4. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

8. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

2. Yeniden Asya Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Afrika 2063 Ağı | İstişare Toplantısı 3

  • 18 Haz 2025 - 18 Haz 2025
  • Çevrimiçi - 13.00

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.