Kanal Ekonomik Bölgesinde Mısır’ın Şansı

Haber

Mısır geçtiğimiz haftalarda 1. Süveyş Kanalı’nın açılışının 150. yıldönümünü kutladı (17 Kasım 1869). Süveyş Kanalı sadece önemli bir ulaşım yolu değil, aynı zamanda açılışı ile dünyaya Aida Operası’nı kazandıran bir tarihi projedir. Hidiv İsmail’in, Giuseppe Verdi’ye verdiği sipariş, araya giren siyasi engeller ve savaşlar nedeniyle Kahire’ye gecikmeyle ulaşmıştır....

Mısır geçtiğimiz haftalarda 1. Süveyş Kanalı’nın açılışının 150. yıldönümünü kutladı (17 Kasım 1869). Süveyş Kanalı sadece önemli bir ulaşım yolu değil, aynı zamanda açılışı ile dünyaya Aida Operası’nı kazandıran bir tarihi projedir. Hidiv İsmail’in, Giuseppe Verdi’ye verdiği sipariş, araya giren siyasi engeller ve savaşlar nedeniyle Kahire’ye gecikmeyle ulaşmıştır. Ama eserin Giza Piramitleri’ndeki ilk icrası, 1. Süveyş Kanalı’nı, işte o operanın aryaları ile özdeşleştirmiştir. Zaten Aida’nın en bilindik aryası olan “Gloria all Egitto“nun (Mısır’ın Şanı) tınısı, sanki bunu hissettirir.


2. Suveyş’in Serencamı

Mısır tarih boyunca hep büyük projeler peşinde koşmuştur. Nasır’ın Asvan Barajı ve bu barajın bir kanalı ile batı çölünü sulamak için başlatılıp, pek istendiği gibi gitmeyen Mübarek’in Toshka’sı, iddialı ve gururlu birer sulama, tarımsal üretim ve enerji projesidir. Asvan’a kısa bir süre Nasır Gölü dendi ise de Toshka Projesi’ne “Mübarek“ levhası hiç konmadı. Ama dikkatinizi çekerim bunların hiçbiri yeni bir operaya hayat vermedi. Ne ince zevki varmış Hidiv İsmail’in!

6 Ağustos 2015 yılında 2. Suveyş Kanalı için açılış yapıldığında ise bu Mısır için artık bir gururdan çok, bir gelir kaynağı olarak düşünüldü. Üzerine şiir yazılmadı, şarkı bestelenmedi. Ama en önemlisi El Sisi de başta Hidiv İsmail Paşa olmak üzere diğer selefleri gibi kanala isim verme telaşına düşmedi.

El Sisi yönetiminin hayata geçirmeye çalıştığı yeni kalkınma projesinin ilk aşaması olan 2. Suveyş, yaklaşık 170 kilometrelik eski kanala paralel ve takriben 40 km uzunluğunda bir kanal. Kazma vurulduğundan bir yıl sonra projenin tamamlanması Mısır için bir zamanlama başarısı oldu. Aynı zamanda 1. Süveyş Kanalı, 37 kilometre genişletildi. 1. Suveyş Port Said’de fena tıkanıyordu. Şimdi rahatladılar. Böylece kanaldan geçiş süresi 18 saatten 11 saate, bekleme süresi de 8 saatten 3 saate indi. Günlük kanal gemi kapasitesi 49 gemiden 97 gemiye yükseldi. Ama geçen yıl geçen gemi sayısı günde sadece 50 ile sınırlı kaldı. 2018 yılında taşınan kargo 1.18 ton ile 2014 yılına göre sadece % 14 artış gösterdi. Yavaşlayan Çin ekonomisi ve daralan dünya ticareti bunda etkili oldu diye düşünüldü. Oysa yeni kanal trafiği ile Mısır’ın kanal gelirlerinin ve kanal çevresi hizmet sanayi dallarının hemen artması bekleniyordu. Ama bunlar Mısır’ı 2023 hedeflerine ulaştırır mı? Henüz belli değil. Kanal gelirlerinin 2015’den 2023’e 5,3 milyar dolardan yüzde 59 artışla 13,4 milyar dolara yükselmesi bekleniyor. Ama 2018 için açıklanan gelir düzeyi 5,9 milyar dolarda kalmış durumda. 2019 yılı için beklenen kâr ise 6,1 milyar dolar. Tabi böyle büyük projelerde hemen yüksek getiri olmaz. Daralan dünya ticaretinin bundaki rolü de yine azımsanmamalı.


Mısır’ın Şansı İşbirliğinin Devamına Bağlı

Şimdi yaklaşık 80.000 kilometrekarelik bir alanda, uluslararası taşımacılık önceliği olan ve bir dev sınai merkez yaratılması esasına dayanan 42 projelik bir tasarım var. Bu da Mısır için şan ve gururdan öte, bu fakir ülkeye kazandırmak için geliştirilen bir tasarım. Kanal açma ve genişletme işleminin, 53 şirket, 40,000 işçi, Mısır ordusunun iki alayı ve dünyanın tarama gemi filoları tarafından yapıldığı duyuruluyor. Projenin maliyeti ise 9 milyar dolar. Merkeze şu ana kadar toplam 25 milyar dolarlık bir yatırım geldiği ve bunun beklenenin altında olduğu bilgisi var. Gerekli bürokratik düzenleme ve nitelikli iş gücü eksikliği bildirilen şikayetler arasında. Evet Mısır büyük projeler üretmeye devam ediyor. Ama eğitimli işgücü yetiştiremiyor ve bürokratik çarkları ve yolsuzlukları aşamıyor. 2. Suveyş’in açılması ve 1. Kanal’ın genişletilmesi tamamen Mısır kaynaklarından finanse edilmiş durumda. Ama bu ancak kanal amorti edilince faydasını hissettirecek. Şimdilik hâlâ yeterince çekemedikleri yatırımlar, Mısır’ın en büyük derdi. Çarkları döndürmekte hâlâ bir hayli zorlanıyorlar. Ancak, Sisi’nin attığı en faydalı adım, İsrail ve Suudi Arabistan ile ilişkileri geliştirerek onların da 2. Kanal’ı daha fazla kullanmalarını teşvik oldu. Belki Kanal hissesi de aldılar, ama bir bilgim yok. İsrail ve Mısır, zaten aralarında önceden imzalanmış Nitelikli Sınai Bölge (QIZ) anlaşması gereği, üç ortak sanayi bölgesinde, ABD için gümrük vergisinden muaf mal üretimi yapmaktaydı. Bunun dışında yine ortak yüksek teknoloji araştırmaları, şimdi İsmailiye Teknoloji Bölgesi’nin temel faaliyeti haline gelmiş durumda. İlave olarak yapılan ve her biri altışar kilometrelik, iki adet su altı tüneli, Mayıs 2019’dan beri, İsmailiye ile kanal arasındaki taşıt trafiğini kolaylaştırmış durumda. İsmailiye Teknoloji Vadisi Projesi ile oluşturulan akıllı Yeni İsmailiye Şehri yanısıra, Port Said Sınai Bölgesi, aynı zamanda Rusya ve Çin gibi ülkelerin ilgisini çekmekte. Kanal Ekonomik Bölgesi’nin önümüzdeki dört yıl içinde, toplam 25 milyar dolar gelir elde etmesi planlanıyor. Ama 2018 yılında o da sadece 136 milyon dolarlık bir fiili gerçekleşme ile yetinmek zorunda kalmış.


Kanal Ekonomik Bölgesinde Sorunlar

2. Suveyş de birincisi gibi, Sina yarımadası ile Mısır’ın daha kolay bütünleşmesini sağladı. Ancak bu Mısır’ı, Gazze’den ve Sina’dan gelecek teröre karşı daha açık hâle getirdi. İran destekli terör odaklarına karşı geliştirilen, Mısır-İsrail-Suudi Arabistan-Ürdün işbirliği ise bir musibetin bu dört bölge ülkesine bahşettiği bir başka işbirliği fırsatı. İyi değerlendirmeleri gerek.

Bir başka sorun, 2. Kanal’ın çevre etkisi ile ilgili. Malum insanoğlu bencildir. Kendisi için iyi olanın, doğa için iyi olmayabileceğini düşünmüyor. 2. Kanal ile Hint Okyanusu canlılarının, artan bir şekilde, Akdeniz ekolojik dengesini etkilediği, gemilerin, tankerlerin peşine takılıp yolculuğa çıktığı bildiriliyor. Çevreciler artan değil, değişen biyoçeşitlilikten yakınmaya başladı şu sıralar. Ayrıca turistik sahilleri ve desalinasyon alanlarını basan denizanalarını kirlenen denize bağlıyor, 2. Kanal’ı, turizm ve desalinasyonu olumsuz etkileyen bir yatırım olarak kabul ediyorlar. Sisi’nin ikinci Süveyş kanalı, benzer projeler için bir laboratuvar ve olumsuzlukları görmek için iyi bir fırsat.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2643 ) Etkinlik ( 216 )
Alanlar
Afrika 73 621
Asya 97 1035
Avrupa 22 634
Latin Amerika ve Karayipler 16 68
Kuzey Amerika 8 285
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1348 ) Etkinlik ( 51 )
Alanlar
Balkanlar 24 283
Orta Doğu 21 596
Karadeniz Kafkas 3 294
Akdeniz 3 175
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1288 ) Etkinlik ( 74 )
Alanlar
İslam Dünyası 56 778
Türk Dünyası 18 510
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1996 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
Türkiye 77 1996

2020 başından itibaren tüm dünyayı etkisi altına alan Kovid-19 salgını sebebiyle maruz kalınan geniş çaplı kısıt ve kısıtlamalar sonucu endüstriyel faaliyetlerdeki ve trafikteki azalma üzerine, doğada yeniden bir canlanma gözlenmiştir. ;

Dünyada hava kuvvetleri, isimlerine ya uzay kelimesini ekliyor ya da uzaya özel ayrı bir kuvvet kuruyor. Türkiye için bu ayrımı konuşmak için henüz zaman var. Gezegenler arası seyahatin konuşulduğu bu günlerin uzay gündeminde, Türkiye oldukça yeni bir aktör sayılır. ;

Daha önce, bu platformda kaleme aldığımız bazı çalışmalarda sıklıkla ifade etmiştik ki; bugün Balkanlar olarak adlandırılan Avrupa topraklarının “Batı Medeniyeti”nin dışında tutulmasının en kolay yolu, onu asla tam manası ile tanımlamamak olarak belirlenmişti. ;

Meksika ise yaklaşık 2 milyon kilometrekarelik yüzölçümü ile Orta Amerika’daki stratejik konumu, 124 milyon civarındaki nüfusu, insan kaynağı, 1,223 trilyon GSYİH ile büyüyen ve gelişen ekonomisi, BM, Amerika Devletleri Örgütü (ADÖ), Rio Grubu, OECD, ANDEAN, Orta Amerika Entegrasyon Sistemi (SICA),...;

Suudi Arabistan ise Asya’yı Afrika’ya ve Akdeniz’i Hint Okyanusu’na bağlayan bölgedeki stratejik konumu, Arap ve İslam dünyasındaki öncü rolü, 34 milyon’a yaklaşan dinamik nüfusu, doğal kaynakları, kanıtlanmış dünya petrol rezervlerinin yaklaşık % 20’si ile enerjide öncü ülke oluşu, turizm ve insan ...;

Brezilya ise 213 milyonu aşan nüfusu ile dünyanın altıncı ve 8,5 milyon km² üzerindeki yüzölçümü ile beşinci büyük ülkesi olarak Latin Amerika’da önemli bir siyasi ve ekonomik güç ve küresel düzeyde önemli bir aktördür. 2 trilyon dolar civarındaki GSYİH’sı ile Latin Amerika’nın en büyük, dünyanın do...;

Muhammed Nadir Şah, Afgan kraliyet ailesi üyelerinden birisidir. Amanullah Han ile aynı soydan gelmektedir. Nadir Şah, Amanullah Han’ın kuzenidir. Eski Afgan Emiri Dost Muhammed’in yeğeni Mehmet Yusuf Han’ın oğludur. ;

Doğu; nüfuz ve müdahale etmeye çalışan Batı’ya karşı müdafaanın sınırları, özellikle sömürgecilik dönemi süresince ve Sanayi Devrimi sonrasında gerçekleştirilen etkiye karşı geliştirilen tepki olarak nitelenebildiği gibi, Batı’nın sınırlarını çizdiği (Edward Said’in ifade ettiği) “bağımlı ırkların” ...;

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.

Bu rapor, Türk savunma sanayiinin gelişme sürecinin sürdürülebilirliginin ve ihracat potansiyelinin arttırılmasında, şekillendirilecek geleceğe uygun; insan sermayesi, yapı, süreç ve stratejilerin tasarlanmasına ışık tutmak, bu kapsamda alınabilecek tedbirleri saptamak maksadıyla hazırlanmıştır.

Rusya'nın hem Avrasya bölgesine hâkim olmak hem de dünya politikalarında lider aktörlerden biri olmak amacıyla geliştirdiği Avrasyacılık tartışmaları, analitik olarak klasik ve modern olarak değerlendirilebilir.

Soğuk savaşın ardından, “yeni dünya düzeni“ olarak adlandırılan dönem, hegomonik bir güç olarak beliren ABD’nin “büyük vaadi“ ile başladı: “Demokrasiyi dünyada yaygınlaştırmak“. Bu “büyük“ vaad, yoksulluk, adaletsizlik ve şiddet dolu bir dünyayı kurmak biçiminde gerçekleşti ve iki “siyasi/askeri“ ar...

Orta Doğu coğrafyası, 2010 yılının aralık ayından bu yana Tunus ile başlayan, günümüzde de tüm şiddetiyle Suriye’de devam eden devrim süreçlerinin etkisiyle hızlı bir değişim ve dönüşüm iklimine girmiştir.