BAĞDAT DEKLARASYONU ( TASLAK )
5. İİT ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU
21-22 Şubat 2014, Bağdat
5. İİT Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu 21-22 Şubat 2014 tarihleri arasında Iraqi Prime Group for Strategic Studies ve TASAM ( Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi ) tarafından, Irak İletişim Bakanlığı ile İİT ( İslam İşbirliği Teşkilatı )’nın desteği ve T.C. Dışişleri Bakanlığının katkıları ile Irak’ın başkenti Bağdat’ta düzenlenmiştir. İslam Dünyasında “Çeşitlilik içinde Birlik: Gücün Kaynağı“ temasını ele alan Forum’da İİT Ülkelerinde faaliyet gösteren düşünce kuruluşları temsilcileri yapıcı bir diyalog ortamında tebliğlerini sunmuş, öneriler geliştirip uygulama yollarını belirlemek için müzakereler yapmıştır. ABD ve Avrupa ülkelerinin düşünce kuruluşları da Forum’da temsil edilmiştir.
Bu çerçevede katılımcılar;
Forum’un önemini dile getirerek İstanbul, Bakü ve Kahire’de daha önce gerçekleştirilen ve İİT gündemindeki önemli sorunların ele alınması için bir diyalog ve iletişim ortamı sunan önceki dört Forum’un katkılarını ve tavsiyelerini takdirle vurgulamıştır.
9-11 Aralık 1991 Dakar 6. İslami Zirve Konferansı, 14-15 Ağustos 2012 Mekke İslam Zirvesi 4. Olağanüstü Oturumu gibi İİT’nin, İslam Dünyasında dayanışma ve uyumun gerekliliğine işaret eden ve bunun mezhepsel, etnik, dinî sorunlarla baş etme ve kalkınma, ekonomi, siyaset, toplum ile ilgili güçlükleri aşma noktasındaki önemini vurgulayan önceki deklarasyonlarına gönderme yapmıştır.
Etnik ve dinî farklılıkların, çok kültürlü ve çok etnikli toplumların sosyoekonomik kalkınmalarını teşvik edici bir unsur olarak kullanılmaları halinde, İİT Ülkeleri için ciddi fırsatlar sunduğunu not etmiş ve İslam’ın eşitlik, adalet ve uyum mesajlarının altını çizmiştir.
Ekonomik karşılıklı bağımlılığın uluslararası alanda daha büyük işbirliğinin önünü açabileceğini belirtmiş; finansal kurumların, üye ülkelerin ekonomik refahı gerçekleştirme çabalarını destekleme konusunda önemli olduklarını, ama aynı zamanda İİT Ülkeleri arasında birliğin sağlanması için de somut temel teşkil ettiklerini not etmiştir.
İçeride ve dışarıda barış ve uyumun sağlanması noktasında kadınların rolünün önemini vurgulamıştır.
Barış, hoşgörü, birlik ve saygı kültürü ve değerlerle ilgili net bir vizyon geliştirilmesine, İİT’nin bu noktada oynayabileceği role ve İİT Ülkeleri halkları arasındaki yapıcı etkileşimin artırılmasına olan ihtiyaca dikkat çekmiştir.
Tüm İİT Ülkelerinde sivil toplumun güçlendirilmesine olan ihtiyacın altını çizmiştir.
Ayrıca, küresel barış ve istikrarın sağlanması amacıyla terörizm ve aşırılıkçılık ile mücadelede somut adımlar atılması gerektiğini vurgulamıştır.
Katılımcılar şu sonuçlara varmışlardır:
İİT Ülkelerinin siyasi iletişim kanallarına ve kamu diplomasisine daha fazla önem vermeleri, siyasi farklılıklar veya İslam’ın farklı yorumlarından kaynaklanan ayrışmalar üzerinde dış aktörlerin çabalarını ve kendi zaaflarını iyi değerlendirmeleri gerekmektedir.
İİT Ülkelerinin kendi toplumlarının durumlarını iyileştirmek için en uygun özgün yerel çözüm yollarını araştırmaları ve birbirlerini destekleyecek şekilde çalışmaları gerekmektedir;
Din adamları, İslam’ın bağlılarını toplumlardaki mevcut etnik ve kültürel farklılıkları eleştirmekten vazgeçirmelidir. Aynı zamanda Müslüman âlimler, akademisyenler, aydınlar ve medya bir takım araştırma programları geliştirmeli; insan hakları, hukukun üstünlüğü, hoşgörüsüzlük, aşırılıkçılık ve mezhepçilik gibi konularda çalışmalar yapmak üzere kendi aralarında ve İİT Ülkelerinin toplumları arasında diyaloğun ve barış söyleminin geliştirilmesi konusunda öncülük etmelidirler.
Dini kurumlar ve oluşumlar, medya, STK’lar, bölgesel ve küresel uluslararası örgütler ile devletler temel özgürlüklerin, hukukun üstünlüğünün, insan haklarının, işbirliğinin, anlayışın, diyaloğun, hoşgörünün ve dinî - kültürel farklılıklara saygının geliştirilmesi için önemli rol oynamalıdır.
İİT Ülkelerinde kadınlar, çatışmaların engellenmesi noktasında katkılarının artırılması için eğitilmeli ve güçlendirilmelidir. İİT Ülkelerinin ihtiyaç duyduğu şey “kadın diplomasisi“, yani kadınların geleneksel resmî diplomasiye ve sivil diplomasiye daha fazla katılmalarının sağlanmasıdır.
İİT Ülkeleri savunma ve güvenlik alanları başta olmak üzere farklı sektörel diplomasi alanları geliştirmeli, karşılıklı bağımlılık temelinde finansal ve sektörel derinleşme sağlamalıdır.
İİT Ülkeleri mevcut kurumsal yapılarını gözden geçirmeli ve devlet kurumlarını devletlerin küresel düzeyde değişmekte olan doğasına uyum sağlamak üzere güç ve adalet dengesini gözeterek yeniden örgütlemelidirler.
İİT Ülkeleri ortak amaçların gerçekleştirilmesi, iç barışın rekabet ve hızlı kalkınma yoluyla sağlanması amacıyla her ülke için 2023, 2030 gibi özgün gelecek vizyonu projeleri geliştirmelidirler.
İİT Ülkeleri iktidarın demokratik ve barışçıl yollardan el değiştirmesi için gerekli siyasi reformları gerçekleştirmelidirler.
Bu deklarasyonun BM Genel Sekreteri’nin, İİT Genel Sekreteri’nin ve İİT Ülkelerinin devlet yöneticilerinin yüksek dikkatlerine sunulması kararlaştırılmıştır.
Son olarak, katılımcılar, 6. İİT Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Forumu’nun IPRI ( Islamabad Policy Research Institute ) ev sahipliğinde 11-12 Mart 2015 tarihlerinde - Pakistan’ın başkenti - İslamabad’da gerçekleştirilecek olmasını takdirle karşılamışlardır.
22 Şubat 2014, Bağdat
