Trump’ın Haklı Olduğu Bir - İki Konu

Makale

Bozuk saat bile günde iki kez doğru zamanı gösterir ya! Dünyanın çivisini çıkarıp eksenini kaydıran Trump da bir-iki konuda haklı. Geçen hafta sonu Biarritz’de toplanan G-7 zirvesine göz ucu ile baktıkça işte bunu gözledim....

Bozuk saat bile günde iki kez doğru zamanı gösterir ya! Dünyanın çivisini çıkarıp eksenini kaydıran Trump da bir-iki konuda haklı. Geçen hafta sonu Biarritz’de toplanan G-7 zirvesine göz ucu ile baktıkça işte bunu gözledim.
 

Bir Başka Zirve mi? Zırva mı?
 
Yine eşsiz güzellikte bir tatil beldesinde toplandılar. Alayiş düşkünlüğü yine önceki örneklerini aratmadı. 1975 de oluşturulan G-7 grubu, “Özümüze dönelim ve sorunlara ortak bir mercekten bakalım” amacı ile yine bir araya geldi. Seçilen konu başlıklarının her biri “Taş yerinde ağırdır” misali, orantısız ortak sorunları ortaya koydu koymasına. Ama eksikti ve keyfiydi. Gündemi oluşturan teknik ekip bile bu defa yeterince özen göstermemişti. Evet, iş yerinde ve yaşamdaki eşitsizliklere vurgu, ILO (Dünya Çalışma Örgütü) hedefleri doğrultusunda yapılmıştı. Ama köle emek ve köle gibi çalışmaya bile razı göçmen ve mültecilerin dünyasına sunacağı hiç bir çözüm yoktu. “Kadının toplumsal rolünün güçlendirilmesi”, herhalde Merkel veya Melania Trump’ın küçük dünyasına bir şey katmayı amaçlamıyordu. Ama dünyanın bir çok yerlerindeki kadın düşmanlığı ve kadın cinayetlerine tavır çağrısında bulunmak konusunda sınıfta kaldı. Trump’ın elinin tersi ile ittiği “iklim değişikliği” konusunda yeni ne öneri geliştirebilirlerdi?  Grönland’ı ne için satın almak istediğini bile Trump’a sorduklarını sanmıyorum. Cımbız ile seçtikleri üç siyasi konu, Suriye,  Libya ve Rusya-Ukrayna’ydı (Kırım ve Doğu Ukrayna). Ama ilk ikisinin karışmasına kendilerinin neden olduğu dünyada Rusya ve Ukrayna’ya söylecek sözleri  olabilir miydi? GAFA vergilerini (Google+Apple+Facebook+Amazon) internet denetimi olmadan nasıl koyabilir ve uyumlaştırabilirler? Özgürklerden ödün vermeden, mahremiyet ihlal edilmeden bu sağlanabilir mi? Çin G-5 teknolojisinin yayılmasından nasıl alıkonulabilir?
 

“Herkes Kendi Dostunu Getirsin” Neyin Esprisiydi?
 
Sanki Biarritz zirvesi bir mezuniyet balosuydu. Ülkelerin bazıları misafir getirdi. Trump Rusya’yı davet ettiremedi. Ama ev sahibi  Fransa, İran’ı davet etmekten fayda umdu.  İran heyeti, ABD heyeti ile konuşmaya yanaşmadı. Ancak ülkesini gururla temsil etti Zarif. Eğilmedi; Kırılmadı. Samimi gülümsemesi ile oturdu. Yemeğe kalmadı, ayrıldı. Hindistan da oradaydı, Mısır’da, Güney Afrika’da. Balonun açılış dansını görmedik. Ama Trump Merkel’i “mucuk” diye öptü. Boris Johnson, G-7 aile fotografında kendini hakettiği itilmişlik içinde, karenin sağ köşesinde buldu. Japonya başbakanı Shinzo Abe’nin değerli bir yalnızlığı vardı. Aslında bence listede gözükmeyen konular, asıl konuşulacak konulardı. Ancak İran yaptırımları, ABD-Çin ticaret savaşları ve Trump’ın Orta Menzilli Füze anlaşmasından (INS) çekilmesi konuları hiç iki güne sığar mıydı? Zaten konuşulmayan konuların derinliği, bana Trump’ın haklı olduğu konuları düşündürdü. Bunlar ise aşağıdaki gibi:
 
  1. İran konusunda Avrupa ve AB, hiç ABD ile aynı çizgide olabilir mi? Hayır. Üstelik tam Trump’ın istediği gibi bu konuda G-7 ülkeleri, ikili ilişkilerin, çok taraflı ilişkilere tercih edilmesi gerektiğini ortaya koymakta. Bu konu aynen toplantıya aslında G-8 grubunda olmakla birlikte davet edilmeyen Rusya için de geçerli. Özellikle kriz dönemlerinde, ülkeler kendi ulusal çıkarlarını gözetmek ihtiyacında.Yaptırım vesaire ABD nin safsatası veya Brüksel’in isteksizce yürürlüğe koyduğu göstermelik önlemler. “Açlık baş gösterince aşk bacadan kaçar” misali, sorunların arifesinde, her ülke “tak sepeti koluna, herkez kendi yoluna” havasına giriyor. Demek ki Trump haklı. Çok taraflılık çökerse, işte tam bu “gemisini kurtaran kaptan” veya “her koyun kendi bacağından asılır” zihniyetinden çökecek. Trump sadece ittiriyor.
 
  1. Kendini ve güzel eşini temaşaya sunmaktan ne kadar hoşlanırsa hoşlansın, Trump bu tür zirveleri abes bulduğunu müteaddiden söyledi. “Dostlar alışverişte görsün” niteliğindeki zirveler, artık, ortak hedef belirleme veya “iman tazeleme” bile değil. Göz boyama ve “kongre eğleniyor” havasında. Ama masrafları devlet bütçesi üzerinden vergi mükellefleri üstleniyor. Ne israf! 
 
Ya riya ve riyakarlık? İşte bu da diz boyu. Örnek mi istersiniz? Biliyorsunuz NAFTA Trump tarafından tek taraflı iptal edildi. ABD, Kanada ve Meksika ile ayrı ayrı masaya oturdu. Çerçeveler çizildi. Ama anlaşmalar imzalansa bile, onanmadı. Hala anlaşmazlık konuları var. Özellikle Kanada ve ABD arasında doğal gaz ve petrol hatları ve ticareti ile ilgili pürüzler var. Göllerdeki balıkçılık konuları da sorunlu. Ama Justin Trudeau, açıklama yapıp, ABD-Kanada ikili anlaşmasının iyi yürüdüğünü söyledi mi söylemedi mi? İşte size zirvelerin riyaya alıştırdığı bir genç politikacı; İşte size Trump’ın haklı olduğu bir başka nokta.   

 
Ve Son bir Nokta  
 
Suriye çatışmalarda sona yaklaştı mı?  Belki evet, belki hayır. Duruma tamamen bir belirsizlik ve davet edilmeyen Rusya hakim. Ama G-7 için önemli olan Suriye’nin yeniden inşaa ihalelerinin paylaşımı. Ya Libya? Libya’da hiç bir ülke Birleşmiş Milletler’in tanıdığı Saraj’ın davasını destekliyor mu? Hayır. Çünkü hiç bir ülke kaybeden tarafta olmak istemiyor. İslamcı da deseler, Katar’dan para aldığını bile bile  Halife Haftar’ı kolluyorlar. Ama Türkiye’yi de Haftar’a maddi destek verdiği için kınamaktan çekinmiyorlar. Perhizdeyken lahana turşusunun iyi bir yiyecek olmadığını bilmeyen G-7 üyeleri tutarlı olsaydı, zaten “dünyanın tabutuna çivi çakan” Trump’ın eline çekiç tutuşturmazlardı.  
 

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 4773 ) Etkinlik ( 165 )
Alanlar
Afrika 64 1108
Asya 69 1698
Avrupa 13 1333
Latin Amerika ve Karayipler 12 135
Kuzey Amerika 7 499
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2766 ) Etkinlik ( 43 )
Alanlar
Balkanlar 22 566
Orta Doğu 17 1127
Karadeniz Kafkas 2 649
Akdeniz 2 424
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3097 ) Etkinlik ( 69 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 2000
Türk Dünyası 16 1097
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3301 ) Etkinlik ( 70 )
Alanlar
Türkiye 70 3301

Son Eklenenler