“Bilgisayarlı Görü Yöntemlerinin Eğitimde Kullanılması” | Eğitimde Yapay Zekâ Çalıştayı - 6 | SONUÇ RAPORU

Haber

“Bilgisayarlı Görü Yöntemlerinin Eğitimde Kullanılması” başlıklı Eğitimde Yapay Zekâ Çalıştayı - 6, Eğitim Sanayi ve Teknoloji Enstitüsü (ESTEN) tarafından, 13 Haziran 2019’da İstanbul’da Sarıyer Belediyesi eğitim kurumu olan Sarıyer Akademi’de gerçekleştirilmiştir. ...

Bilgisayarlı Görü Yöntemlerinin Eğitimde Kullanılması“ başlıklı Eğitimde Yapay Zekâ Çalıştayı - 6, Eğitim Sanayi ve Teknoloji Enstitüsü (ESTEN) tarafından, 13 Haziran 2019’da İstanbul’da Sarıyer Belediyesi eğitim kurumu olan Sarıyer Akademi’de gerçekleştirilmiştir.

Görüntü işleme alanında kullanılan ve nesne tespiti yapabilen YOLO algoritmasının kullanım alanlarının değerlendirilmesi, çocuk resimlerinde görüntü işleme yöntemleri kullanımının tartışılması amacı ile gerçekleştirilen ve moderatörlüğü Dr. Sevinç TUNALI tarafından üstlenilen Çalıştay’da; “YOLO Algoritması“ sunumu Yavuz KÖMEÇOĞLU tarafından, “Çocuk Resimlerinin Değerlendirilmesi“ sunumu ise Dr. Sevinç TUNALI tarafından yapılmıştır.

Görüntü işleme yöntemleri bir çizimdeki nesneleri ayırt etmek, tanımlamak, çizim detaylarını belirlemek gibi, resmedilen nesneler hakkında temel bilgilerin elde edilmesini sağlar. Yakın geçmişte görüntü işleme teknikleri nesne var mı yok mu, iki nesne birbirine ne kadar benzer gibi nispeten daha ilkel problemleri çözebilir durumda idi. Günümüzde ise; görüntü işleme yöntemleri sağlık, savunma sanayii, güvenlik, sürücüsüz araçlar (kara, deniz ve hava) ve pazarlama sektörleri gibi sayısız alanda kullanılmaktadır. Örneğin sağlık alanında görüntü işleme teknolojileri ile meme kanseri hastalarının MR görüntülerinden kanserli hücrelerin hem daha hızlı hem daha kesin hedef tespiti ile saptanması mümkün olmaktadır. Cilt kanseri için geliştirilen bir algoritma ise yaklaşık 130.000 cilt hastalığı görüntüsü içeren bir veri tabanı üzerinden potansiyel kanseri yüksek bir doğruluk payı ile görsel olarak teşhis edebilmektedir.

Görüntü işlemede nesne tespiti yapabilen YOLO (You Only Look Once) algoritması en sık kullanılan algoritmalardandır. YOLO’nun sıklıkla tercih edilmesinin en önemli sebebi diğerlerinden daha hızlı olmasıdır. Örneğin, R-CNN gibi bölge bazlı nesne tespit algoritmaları önce nesne bulunması muhtemel alanları belirleyip ardından oralarda ayrı ayrı CNN (Convolutional Neural Network, Evrişimsel Sinir Ağları) sınıflandırıcıları yürütmektedir. Bu yöntem iyi sonuçlar verse de bir resim iki ayrı işleme tabi tutulduğu için resim üzerindeki işlem sayısının artması, düşük bir “saniye başına kare“ (frame per second, FPS) ortalamasına sebep olmaktadır.

YOLO algoritmasının bu kadar hızlı olmasının sebebi her resmi (görüntüyü) tek bir seferde nöral ağdan geçirerek resimdeki tüm nesnelerin sınıfını ve koordinatlarını tahmin edebilmesidir. Bu şekilde video veya anlık görüntülerden hızlıca tanımlama yapılabilmektedir. Bu tespitteki hız özellikle sürücüsüz araçlar için hayati önem taşımaktadır. Seyir hâlinde olan sürücüsüz bir araçta, aynı insan sürücü gibi, sürekli hızlı bir şeklide görüş alanına giren objeleri tanımalı ve gitme veya durma kararını vermelidir.

Görüntü işleme teknolojileri eğitimde, ticari bir ürün kapsamında ilk olarak 2017 yılında HSedu tarafından geliştirilen, “Akıllı Sınıf Davranış Yönetimi“ (Intelligent Classroom Behavior Management) sisteminde kullanılmıştır. Akıllı Sınıf Davranış Yönetimi sisteminde; sınıf içine yerleştirilmiş kameralardan 30 saniyede bir alınan görüntüler ile öğrencilerin yüz ifadeleri analiz edilerek ders sırasındaki duygu durumları belirlenmektedir. Kameralardan alınan görüntüler, gömülü sistem olarak adlandırılan derin öğrenme yazılımları ile işlenmekte ve yüz ifadelerinin temsil ettiği yedi duygu durumu (öfkeli, üzgün, mutlu vb.) üzerinden öğrencinin ders sırasında hangi duygu durumlarında olduğunu öğretmene raporlamaktadır. Sonuç olarak bu yöntemin öğretmenlere bir geribildirim verdiği, derslerin ilgi çeken veya çekmeyen anlarını tespit ederek yöntemlerini seçmeleri konusunda yardımcı olacağı düşünülmüştür. Yine HSedu tarafından geliştirilen bir diğer görüntü işleme uygulaması da; okul girişlerine yerleştirilen kameraların yüz tanıma sistemi ile entegre edilmesi ve kimlik/yoklama kontrolünün otomatik yapılmasıdır.

Eğitim ortamında yüz tanıması dışındaki görüntülerin de görüntü işleme yolu ile değerlendirilmesi mümkündür. Örneğin çocukların çizdiği resimler yolu ile bir değerlendirme yapılabilir. İnsanların kendini ifade etmeleri için farklı araçları vardır. Bunların en temelleri; (1) Dil , (2) Yazı ve (3) Çizimlerdir. Çocukların dil gelişimi 2 yaş civarında kendilerini ifade edecek hâle gelir. Yazılı dilinin öğrenilmesi, belli becerilerin gelişmesini (görsel algı, işitsel algı, ince motor beceriler vb.) gerektirdiği ve formal okul sisteminin bir parçası olarak görülmesi sebebiyle en son gelişir. Bir çocuğun 2 yaşından 7 yaşında yazı yazmayı öğrenene kadarki sürede en temel ifade araçlarından biri de çizimdir. Çocuklar erken yaşlarda, çevresinde gördüklerini ve duygularını çizimleri ile dışa vururlar. Çocuk çizimleri üzerine yapılan çalışmalar; çocuğun bilişsel gelişimini (zekâ), yaratıcılık seviyesini, dünyayı nasıl algıladığını, çevresi ile kurduğu ilişkileri, kişiliğini ve iç dünyasını resimlerinden takip etmek konusunda gelişmeler sağlamıştır.

Resim analizleri psikolog ve pedagogların, çocuğun duygusal ve bilişsel özelliklerini anlayabilmek için oldukça uzun zamandır kullandıkları yöntemlerden bir tanesidir. Çocuklar çizimleri ile hem algıladıkları dünya, hem de kendi içi dünyaları hakkında önemli ipuçları verirler. Çocuklar büyüdükçe resimleri daha ayrıntılı, orantılı ve daha gerçekçi olmaktadır. Resimlerin gelişmesi açısından her evrede çocukların yaptıkları resimleri niteleyen bazı çarpıcı ve çok ayırıcı özellikler bulunur.

Çocuk resimlerinin duygusal ve bilişsel özellikler açısından analiz edilmesi her bir çocuğun çizimine tek tek odaklanacak psikolog ve pedagog gerektirdiği için, hem zaman hem de iş gücü olarak oldukça maliyetlidir. Bu sebeple bu yöntem sadece çocuğun izlenmesinin mecburi hâle geldiği (öfke, istismar, enüresis, enkopresis, düşük okul başarısı vb.) durumlarda tercih edilir. Çocuk çizimleri incelendiğinde, çizilen figürlerde hayal gücünün etkisi belirgin bir şekilde görülür. Örneğin bir insan resmi çizmesi istenen çocuk insanı uçarken, kanatlı bir şekilde bazı uzuvları eksik ya da gerçeğin dışında resmedebilir. Bu ve benzeri yüzlerce durum bu resimdeki içeriklerin sınıflandırılması problemini zorlaştırmaktadır. Bir çocuk gelişimci çizilen bir resimde temel olarak şu çıkarımları yapmak ister: (1) Farklı nesnelerin ne olduklarını tanımlamak (Ev, Yetişkin İnsan, Çocuk, Okul vb.), (2) Resimde çizilen nesnelerin nerede olduklarını, ne yaptıklarını anlamak, (3) Resimdeki nesnelerin birbirlerine göre belirli noktalara yakın/uzak olmaları, boyutları, çizim detayları, resim kâğıdı üzerindeki konumu ve boyutu gibi bilgileri anlamak.

Bu bilgiler ile resimleri analiz eden uzmanlar çocuğun zekâ, duygu durumu gibi özellikleri hakkında çıkarımlar yapabilir. Görüntü işleme yöntemi kullanılarak bu analizlerin dijitalleşmesi mümkün olabilir.

Sunumu ve Raporu Hazırlayanlar
Yavuz Kömeçoğlu
Dr. Sevinç TUNALI, ESTEN Direktörü

Detaylı Bilgi için Tıklayınız
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2607 ) Etkinlik ( 194 )
Alanlar
Afrika 70 618
Asya 86 1011
Avrupa 18 628
Latin Amerika ve Karayipler 13 65
Kuzey Amerika 7 285
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1340 ) Etkinlik ( 51 )
Alanlar
Balkanlar 24 280
Orta Doğu 21 592
Karadeniz Kafkas 3 294
Akdeniz 3 174
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1286 ) Etkinlik ( 74 )
Alanlar
İslam Dünyası 56 778
Türk Dünyası 18 508
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1989 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
Türkiye 77 1989

Çok boyutlu şekillenen dünya güç sistematiği içerisinde Türkiye - Hollanda ilişkilerinin ideal bir noktaya taşınabilmesi için, yalnızca siyasi ve stratejik temelli değil, her parametrede daha fazla karşılıklı derinlik oluşturacak bir yapıya doğru yönelinmesi gerekir. Bu bağlamda sektör temsilcilerin...;

1990’ların başlarında Soğuk Savaş’ın sona ermesi ve Sovyetler Birliği ve Yugoslavya gibi devletlerin dağılmasıyla birlikte, toprak kazanımı, güç mücadelesi ya da etnik hâkimiyet kaygılarının tetiklediği iç savaşlar yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu süreçte BM bu duruma bigâne kalmayarak, Irak, Somali, H...;

Türkiye - Güney Asya Stratejik Diyaloğu; karşılıklı potansiyellerin ve mevcut işbirliklerinin nasıl stratejik bir işbirliğine dönüştürülebileceğini ortaya çıkarmayı hedeflemekte ve stratejik zeminin kapasite inşasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.;

Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık (BK) arasında 30 Aralık 2020 tarihinde imzalanan “Ticaret ve İşbirliği (TCA) Anlaşması” 30 Nisan 2021 itibarı ile yürürlüğe girdi. ;

Hindistan ve Pakistan, yaklaşık iki asır boyunca Güney Asya coğrafyasına hükmeden İngiltere’nin 1947 yılında Hint Yarımadası’ndan çekilmek zorunda kalması üzerine, din temelli ayrışma esasında kurulan devletlerdir. ;

Çin’le geliştirmekte olduğu yakın ilişki, Batının yaptırımlarla köşeye kıstırdığı İran için şimdi önemli bir fırsat. Xi Jinping’in 2016 yılında İran’a önerdiği stratejik anlaşma geçen ayın son günlerinde imzalandığında, kapsamı hakkında tahminden öte bir şey bilinmiyordu. ;

Dönemin ABD Başkanı G. Bush himayesinde ve Irak Büyükelçisi J. D. Negroponte başkanlığında 2005’te faaliyetlerine başlayan Ulusal İstihbarat Konseyi’nin “Küresel Trendler 2040“ raporunda; uluslararası sistem, siyaset, ekonomi, teknoloji, toplumsal gelişim, demografik dinamikler ve çevre gibi başlıca...;

Türkiye - Gana ilişkilerinin ideal bir noktaya taşınabilmesi için, yalnızca siyasi ve stratejik temelli değil, her parametrede karşılıklı derinlik oluşturacak bir yapıya doğru yönelinmesi gerekir. Bu bağlamda sektör temsilcilerini stratejik boyutu da kapsayan bir yaklaşımla bir araya getirecek olan ...;

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.

Rusya'nın hem Avrasya bölgesine hâkim olmak hem de dünya politikalarında lider aktörlerden biri olmak amacıyla geliştirdiği Avrasyacılık tartışmaları, analitik olarak klasik ve modern olarak değerlendirilebilir.

Soğuk savaşın ardından, “yeni dünya düzeni“ olarak adlandırılan dönem, hegomonik bir güç olarak beliren ABD’nin “büyük vaadi“ ile başladı: “Demokrasiyi dünyada yaygınlaştırmak“. Bu “büyük“ vaad, yoksulluk, adaletsizlik ve şiddet dolu bir dünyayı kurmak biçiminde gerçekleşti ve iki “siyasi/askeri“ ar...

Orta Doğu coğrafyası, 2010 yılının aralık ayından bu yana Tunus ile başlayan, günümüzde de tüm şiddetiyle Suriye’de devam eden devrim süreçlerinin etkisiyle hızlı bir değişim ve dönüşüm iklimine girmiştir.

Somali Cumhuriyeti; Afrika’nın doğusunda yer almakta olup Afrika Boynuzu olarak adlandırılan ve dünya gündemine açlığın, kıtlığın ve bulaşıcı hastalıkların yol açtığı felaketler nedeniyle sık sık gelen bir bölgede konumlanmış durumdadır.