“Bir Büyükelçinin Düşünce Dünyası”

Makale

“Bir Büyükelçinin Düşünce Dünyası” kitabının yazarı Aydın Nurhan 1949 yılında doğmuştur. Tarsus Amerikan Koleji ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Aydın Nurhan Dışişleri Bakanlığına girmeden önce Ankara Barosuna kayıtlı olarak Avukatlık yapmıştır. ...

“Bir Büyükelçinin Düşünce Dünyası“ kitabının yazarı Aydın Nurhan 1949 yılında doğmuştur. Tarsus Amerikan Koleji ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Aydın Nurhan Dışişleri Bakanlığına girmeden önce Ankara Barosuna kayıtlı olarak Avukatlık yapmıştır. Büyükelçi Nurhan, Azerbaycan, Avusturya ve Avustralya’da Başkonsolosluk, İslam İşbirliği Örgütünde Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü ile Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanvekilliği görevlerinde bulunmuştur. Türk İşbirliği ve Kalkınma Ajansı kuruluşunda da yer alan Büyükelçi Nurhan, kariyerinin erken yıllarında Suudi Arabistan, Hollanda, Almanya ve Amerika Birleşik Devletlerinde de görevlerde bulunmuştur. Melbourne Başkonsolosu ve Gana Büyükelçisi (Akra) olarak görev yapmıştır. Diplomatik kariyeri dışında gazete yazarı, radyo program yapımcısı ve spikeri ve Üniversite öğretim görevlisi olarak da faaliyetlerde bulunan Büyükelçi Nurhan’ın ilgi alanı “küreselleşme“ olup, bu alanda konferans ve makaleleri bulunmaktadır.

Bir Büyükelçinin Düşünce Dünyası kitabı sizi “Zevk İçin Okuma Tekniği“ bölümüyle selamlar. Bölümü bitirdiğinizde kitaplara olan davranışınızı o andan itibaren değiştirecek kadar sizi etkileyen bir tekniği artık öğrenmiş olursunuz. Eser, karar merciinde ya da bürokraside görev alan tüm çalışanlara ama özellikle de Dışişleri Bakanlığı’nda meslek memuru olma hayali taşıyan gençlere hitap eden özel bir kitaptır. Eser, görevi itibariyle birçok ülkede yer almış ve bu ülkeler ve toplumları hakkında iyi derecede gözlem ve analizlerde bulunmuş bir diplomatın, dünyayı anlama ve sorgulamasının ya da tecrübelerinin bir dışavurumuna benzer.

Yazar eserinde globalleşme konusuna sıklıkla yer vermiştir. Globalleşen dünyaya “global köy“ der Aydın Nurhan. Ona göre bu global köyün sahipleri artık hegemon devletler değil, transnasyonal sermayedir. Gerçekten de son 50-60 yıldır ulus ötesi şirketlerin hemen hemen bütün ülkelerin yönetimlerini, politikalarını, dünyanın gidişatını ve geleceğini belirleyecek konuma gelmesinin ve bu suretle devletlerin egemenliğinin bir kez daha sorgulandığı dönemi iyi anlamamız gerektiğini tatmin edici fikir ve önerileriyle bize sunar. Globalizm’i teorik olarak iletişimin yol açtığı “birleşik kaplar ortamı“ olarak tanımlamıştır Nurhan. Yani globalleşmenin şartları altında yukarı düzeydeki ekonomilerle aşağı düzeydeki ekonomilerin (gelişmiş/gelişmemiş) ortada buluşacağını savlar. Günümüz bağlamında bu bir bakıma gerçekleşmiştir. Doğu medeniyetleri dünya nimetlerine uyanmış, kendisi üretip ve tüketmeye başlamıştır. Herkesin her şeyi üretebileceği bir dünyaya doğru evrilmeye başlamamız “Kimin ürettiğini kim tüketecek?“ sorusunu gündeme taşımıştır. Nurhan’ın da belirttiği gibi bu olay global rekabeti arttırmış, Batı’nın orta sınıfı erimeye başlamış, AB gibi ekonomik amaçlı niyetlerle kurulmuş birliklerin gelecekte yine aynı sebepten dağılabileceği hususu gündeme getirilmiştir. Nurhan’ın yaklaşık on yıl önce öngördüğü bu gelişmeler günümüzde tezahür etmiştir. Nitekim İngiltere’nin AB’den boşanma niyeti bunun en önemli örneğidir. ABD-Çin arasındaki ticaret yada yeni bir teknoloji savaşı da yine global rekabet ortamının bir sonucudur. Nurhan’ın da açıkladığı gibi artık Avrupa işçisinin düşmanı yine bir Avrupalı işsiz değil, dünyanın diğer taraflarında bir Avrupalıdan daha az ücretle çalışmaya razı işçi, ya da işsizler ordusudur. Örneğin günümüzde Çinli, Hindistanlı ya da Bangladeşli bir işçi çok düşük ücretlerle çalışmaya razıdır (ya da razı olmak zorundadır). İşte bu küresel kapitali, maliyet açısından bir yandan bu ülkelerde yatırım yapmaya teşvik ederken, diğer yandan da tüm dünyada özellikle gelişmiş ülkelerde işçi çalışma standartları, sosyal sigorta ve emeklilik gibi konuların yeniden düşünülmesine neden olmaktadır.

Nurhan’ın ifadesiyle: “Gelişmiş ve gelişmemiş ekonomilerin orta noktada buluşması“ olan globalleşme tanımı yine de muğlak bir tanımdır. Eğer bu tanım, globalleşmenin tüm dünya ülkelerinin ekonomileri eşit ya da ona yakın bir seviyeye gelebileceğini ifade ediyorsa dünyada “savaş“ ya da “çatışma“ kavramları 22. yüzyıla taşınmayacaktır demektir. Sonuçta savaşların ve çatışmaların sebebi nedir? Bütünleşen dünya, yüksek toleranslı toplumlar, global kültür ve değerler söylemlerinin global köydeki anlamı ve yeri nedir? Nurhan, bu soruları sormamıza yardımcı olur. Yazar, devleti “enternasyonel bir hayır cemiyeti değil, vahşi ormanda çıkarları için kanun-ahlak tanımadan hasımlarına her türlü kötülüğü yapmaya hazır bir mahlûk“ şeklinde oldukça geleneksel bir tanım yaparak bizi şaşırtır. Uluslararası sistem belki anarşiktir ve evet belki de bu anarşi ortamına vahşi ortam denilebilir. Çünkü devletleri gerçek anlamda kontrol edebilen bir üst yapı henüz yoktur. Birleşmiş Milletler her ne kadar bu rolü üstlenmeye çalışan bir kuruluş olarak gözükse de, veto yetkisine sahip 5 daimi üyenin varlığı onu safça ideallerle çevrilmiş bir uluslar-üstü kurum olarak görmemize engel olur. Fakat bu II. Dünya Harbinden sonra devletlerin sıcak bir savaşa girmekten kaçınmasında BM’nin etkisini görmezden gelebileceğimiz anlamına da gelmemelidir. Yine yazarın “devletlerin dostları yoktur, çıkarları vardır.“ mottosunu paylaşması onun hiçte sürpriz olmayacak şekilde dünya düzenine realist bir bakış açısıyla baktığının kanıtıdır. Neredeyse aynı dönemi paylaştığı Henry Kissinger’ı okurken de aynı bakış açısıyla olayları ele aldığını görürüz. Dünya kesin olarak değişmektedir. Realist bakış açısı artık eskimiştir. Artık “devlet devletin kurdudur“ demeyeceğimiz günler gelmiştir. Bu fikir için çalışmak saflık değil, dünyayı sevmektir.

Aydın Nurhan globalleşen dünyada Türkiye’nin yerini sorgular. Global köyde Türkiye’nin yapması gerekenleri tüm tecrübe, birikim ve özlemleriyle anlatmaya çalışmıştır. Nurhan, Türkiye’yi global köyün önemli kutup başlıklarından biri olarak görür. Global köyün Türkiye’yi etkileyebilecek gündem maddelerini “Kapitalist Global Pazarın Genişleme Mecburiyeti“‘den “Terörizm, Çevrecilik, İnsan hakları, Eğitim yarışı“‘na kadar geniş bir perspektifte bazı kavramlarla açıklamaya çalışır. Fakat Nurhan bu kavramlara stratejik olarak bir yaklaşım getirmediğimizi, Türkiye’nin güncel sıkıntıları nedeniyle bu sorunları gündeminde yeterince tutmadığını söyler. Stratejik araştırmanın önemini bir kez daha vurguladığı “Gelişmekte olan Ülkelerde Stratejik Araştırma Kültürü“ adlı makalesi okunmaya değer niteliktedir. Nurhan’a göre 21. yüzyıl eğitime para harcayan ve birlik içinde olan ulusların yüzyılı olacaktır. Yine o Türkiye’nin bunu başarıp başaramayacağı konusunda haklı bir kaygı taşımaktadır. Think Thank ve Brain Storming’in (Beyin Fırtınası) önemini onları düşünce ve fikir üretim laboratuvarları olarak nitelendirmesiyle anladığımız Nurhan, bu laboratuvarlarda sorunların hatta insan topluluklarının laboratuvar böcekleri gibi gözlem altına alındığını, hangi koşullarda hangi tepkileri verdiklerinin gözlemlendiğini, daha sonra da yine laboratuvar böceği gibi onlarla istenildiği gibi oynanabildiği yerler olarak tasvir etmektedir. Bu bilimsel çalışmalara topla, tüfekle, şehit olmakla karşı konulamayacağını ifade ederken, Türk gençliğinin 21. yüzyılın laboratuvar böceği değil, laboratuvar uzmanı olması gerektiğinin altını çizerek gençlere ince bir mesaj vermektedir.

Sonuç olarak, eserinde global ekonomiden diplomasiye, savaştan sanata geniş başlıklara yer veren Aydın Nurhan, aslında okuyucuya “Nasıl olursa daha ileri bir toplum oluruz?“ ya da “Nasıl yaparsak daha ileri bir insan oluruz?“u anlatmaya çalışmıştır. “Aydın“ı “aykırı düşünen, makulü bulan“ olarak tanımlayan Nurhan bizi çağımıza kabul görülenden farklı bakmaya davet eder. Son olarak şu soruya kafa yormakta fayda vardır: “Devletler tahtını/egemenliğini transnasyonel sermayeye mi bırakacaktır?“ Tabii ki zaman yine tüm cömertliği ve dürüstlüğü ile bize geleceği ve gerçekleri sunacaktır.


Kitap Adı : Bir Büyükelçinin Düşünce Dünyası
Yazar : Aydın NURHAN
Yayınevi :TASAM Yayınları
Basım Yeri : İstanbul
Basım Tarihi : Ekim 2013, 469 Sayfa
ISBN : 978-975-6285-99-2


Bağlantı : https://yayinlar.tasam.org/urun/125/bir-buyukelcinin-dusunce-dunyasi

Ümmügülsüm ÇAVUŞ İstanbul Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Lisans 4. Sınıf Öğrencisidir.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2708 ) Etkinlik ( 221 )
Alanlar
Afrika 76 639
Asya 98 1077
Avrupa 22 637
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 288
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1379 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 293
Orta Doğu 22 606
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 184
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1292 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2046 ) Etkinlik ( 82 )
Alanlar
Türkiye 82 2046

Ekonomik, siyasi, askeri ve kültürel güçlerin oluşturduğu bir Dünya Düzeni vardır. Bu düzen ufak değişimler gösterse de kolay kolay değişmez. Büyük güçler siyasi, ekonomik güçlerini koruyabilmek ve hatta geliştirmek amacıyla zaman zaman bazı girişimlerde bulunurlar. ;

ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in Mısır’la başlayan Orta Doğu gezisinde, Mısır ve İsrail arasındaki barışın ve özellikle Abraham konjonktürünün, bölgedeki gelişmelerden olumsuz etkilenmesi endişesi hissedildi. Orta Doğu uzlaşmadan çok çatışmanın olduğu bir bölge. ;

Uluslararası mecrada bir “Türkiye Markası“ hâline gelen Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi, TASAM 2004-2023 Faaliyet Raporu’nu yayımladı.;

İki kutuplu dünya düzeninin başat aktörlerinden olan Sovyetler Birliği’nin, 1990’lı yılların başında yıkılması ve Soğuk Savaş döneminin sona ermesi “dondurulmuş sorunlar“ olarak adlandırılan bazı sorunları gün yüzüne çıkarmış, özellikle Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını kazanan devletler arasınd...;

Avrupa’da aşırı sağın içinde bulunduğumuz son 40 yılda bir yükseliş yaşadığını söylemek mümkündür. Aşırı sağın bu yükselişinde hem iç hem dış pek çok dinamik bulunmaktadır. Bu dinamiklerin anlaşılması için öncelikle aşırı sağın anlamlandırılması ve son yıllarda aşırı sağın yükselişine neden olan siy...;

Komşu kıyılara sahip devletlerin Deniz Yetki Alanı (DYA) yan sınırının belirlenmesi her zaman sorunlu olmuştur. Genelde sınırın denizle birleştiği noktayı merkeze alan bir açı genişliği başlangıçta olmasa bile ilerleyen zaman içinde denizde veya karada meydana gelen topografik değişiklikler nedeniyl...;

Büyük güçlerin siber uzay ve siber güvenlik stratejileri 21. yüzyılın başlarında somut olarak şekillenmeye başlamıştır. Ancak bu stratejilerin temeli ABD ve SSCB'nin Soğuk Savaş dönemi boyunca tecrübe ettikleri uzay ve silahlanma yarışının bir sonucu olarak atılmıştır.;

ABD'nin Trump döneminden itibaren Afrika ile daha az ilgilendiği, Fransa’nın ise her geçen gün güç kaybettiği bir ortamda, uluslararası alanda yalnızlığa itilen Rusya, Afrika’da etkinliğini artırmaya yöneldi.;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 03 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar ve başarıyı...