TASAM SEÇİLMİŞ BİLGİ NOTLARI 2019 [ 1 ]
Rusya’nın Avrupa’daki Düşmanca Önlemleri Tehdidi Anlamak
Bu rapor, Rusya'nın Avrupa’daki düşmanca önlemlerini inceleyecek ve Rusya’nın önümüzdeki yıllarda bu önlemleri kullanarak Avrupa'ya nasıl gözdağı vereceğini tahmin edecektir. Bu rapor, Rusya’nın Batı Avrupa’yı etkilemede en fazla stratejik çıkara sahip olduğunu, ancak Doğu Avrupa ülkeleri üzerinde en fazla güce ve baskıya sahip olduğunu gözlemlemekte ve ABD hükümeti ile ABD Ordusu için düşmanca önlemlerle mücadele konusunda çeşitli öneriler sunmaktadır.
Araştırma Soruları
• Düşmanca önlemler nelerdir?
• Rusya önümüzdeki birkaç yıl içinde bu önlemleri kullanarak Avrupa'yı nasıl tehdit edebilir?
• Rus etki araçlarının, Avrupa ülkelerinin direnme veya karşılık verme yeteneklerinin ve bu devletlerin düşmanca önlemlere olan savunmasızlığının kapsamı ve sınırları nelerdir?
• ABD hükümeti ve ABD Ordusu, düşmanca önlemlere nasıl karşı koyabilir?
Ana Bulgular
Düşmanca alınacak önlemler savaş kıtlığıdır.
• "Düşmanca önlemler" terimi, zararlı veya düşmanca algılanabilecek geniş yelpazede politik, ekonomik, diplomatik, istihbari ve askerî faaliyetleri kapsamktadır.
Avrupa’nın farklı bölgeleri, Rus tehditleri ve yaklaşımları bakımından farklı sorunlar teşkil etmektedir.
• Baltık ülkeleri olan Estonya, Letonya ve Litvanya, sıklıkla Rus etkisine karşı en savunmasız olan AB ve NATO üyeleri arasında gösterilmektedir. Bölge’deki Rus faaliyetleri için olası hareketlenmeler, AB ve NATO’dan gelebilecek potansiyel tehdidin baltalanmasını ve ele alınmasını içermektedir. Bununla birlikte, Rusya’nın Baltık’taki dış politika çıkarlarıyla önceki Sovyet ülkelerinin çıkarları arasında da farklılıklar vardır.
Örneğin, Rus araştırmacılar ve Rusya’nın bazı ABD araştırmacıları, Baltıkları etkilemek için Rusların çıkarlarının ve hedeflerinin daha düşük olduğuna dikkat çekmiştir. Bundan dolayı, Rusya’nın Baltık’ta düşmanca tedbirler kullanma niyeti yadsınamaz bir gerçek olsa da, mevcut önlemler ve önemli kaynaklar sağlama isteği; Ukrayna, Belarus ve Orta Asya ülkeleri dâhil olmak üzere diğer eski Sovyet cumhuriyetleri için daha büyük gözükmektedir.
• Güneydoğu Avrupa, özellikle nüfusunun çoğunluğunun bir Slav dili konuştuğu ülkeler, Rus etkisinin önemli bir hedefidir. Rusya'nın Güneydoğu Avrupa toprakları üzerindeki ilgisi; NATO'nun Romanya'daki balistik füze savunma kabiliyetleri dâhil, askerî kabiliyetlerinin yükselmesinden, AB ve NATO'nun Batı Balkanlar'daki ve Moldova'daki genişleme politikasını sekteye uğratma amacından ve Rusya'nın Bölge’de bir yetkisi olması gerektiği düşüncesinden - ve belki de en önemlisi - Bölge’de Rusya ile ekonomik bağların sürdürülmesi düşüncesinden dolayı artacaktır.
• Avrupa'nın geri kalanına baktığımızda, Batı Avrupa’daki büyük ABD müttefikleri Rusya’ya ABD dışındaki en büyük stratejik değeri sunmaktadır. Batı Avrupa, Avrupa'nın en büyük ekonomilerine, en güçlü ordularına ve önemli ABD askerî üslerine ev sahipliği yapmaktadır. Yine de, bu bölge Rusya'nın etkisine karşı nispeten daha az savunmasız bir hâle gelmiştir, ancak Rusya’nın buna karşı çeşitli düşmanca önlemler almaya çalışabileceği değerlendirilmektedir.
Tavsiyeler
• ABD Ordusu, Rus saldırganlığına karşı koymak için Avrupa'ya güç dağıtırken, Rusların düşmanca önlemlerine karşı savunmaya ve karşı koymaya hazırlanmalıdır. Müşterek kuvvet ve Ordu, Rusya'nın ileriye doğru yayılan kuvvetlere nasıl bir agresif tepki verebileceğini de düşünmelidir.
• ABD Ordusu, Rusya'nın düşmanca önlemleri ile daha iyi müdahale edebilmek için karşı istihbarat, kamu işleri, sivil işler ve diğer kilit imkanları geliştirmelidir.
• Rus düşmanca önlemlerine karşılık vermek; siyasi farkındalığa ve kriz yönetimine yeni bir prim vermektedir. ABD askerî personelinin, kazara bir krize yol açmamak için özellikle dondurulmuş ihtilafların yaşandığı ülkelerde veya Rusya yanlısı nüfusun yoğun olduğu yerlerde, Rusların düşmanca önlemlerinin farkında olmaları gerekir.
• ABD’nin tepkisi ne olursa olsun, çok çeşitli çatışmalara dâhil olmaya hazırlıklı olmak, kötü yönetim, yanlış hesaplama ve gerginlik riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Rusya’nın Avrupa’daki Düşmanca Önlemleri Tehdidi Anlamak
Bu rapor, Rusya'nın Avrupa’daki düşmanca önlemlerini inceleyecek ve Rusya’nın önümüzdeki yıllarda bu önlemleri kullanarak Avrupa'ya nasıl gözdağı vereceğini tahmin edecektir. Bu rapor, Rusya’nın Batı Avrupa’yı etkilemede en fazla stratejik çıkara sahip olduğunu, ancak Doğu Avrupa ülkeleri üzerinde en fazla güce ve baskıya sahip olduğunu gözlemlemekte ve ABD hükümeti ile ABD Ordusu için düşmanca önlemlerle mücadele konusunda çeşitli öneriler sunmaktadır.
Araştırma Soruları
• Düşmanca önlemler nelerdir?
• Rusya önümüzdeki birkaç yıl içinde bu önlemleri kullanarak Avrupa'yı nasıl tehdit edebilir?
• Rus etki araçlarının, Avrupa ülkelerinin direnme veya karşılık verme yeteneklerinin ve bu devletlerin düşmanca önlemlere olan savunmasızlığının kapsamı ve sınırları nelerdir?
• ABD hükümeti ve ABD Ordusu, düşmanca önlemlere nasıl karşı koyabilir?
Ana Bulgular
Düşmanca alınacak önlemler savaş kıtlığıdır.
• "Düşmanca önlemler" terimi, zararlı veya düşmanca algılanabilecek geniş yelpazede politik, ekonomik, diplomatik, istihbari ve askerî faaliyetleri kapsamktadır.
Avrupa’nın farklı bölgeleri, Rus tehditleri ve yaklaşımları bakımından farklı sorunlar teşkil etmektedir.
• Baltık ülkeleri olan Estonya, Letonya ve Litvanya, sıklıkla Rus etkisine karşı en savunmasız olan AB ve NATO üyeleri arasında gösterilmektedir. Bölge’deki Rus faaliyetleri için olası hareketlenmeler, AB ve NATO’dan gelebilecek potansiyel tehdidin baltalanmasını ve ele alınmasını içermektedir. Bununla birlikte, Rusya’nın Baltık’taki dış politika çıkarlarıyla önceki Sovyet ülkelerinin çıkarları arasında da farklılıklar vardır.
Örneğin, Rus araştırmacılar ve Rusya’nın bazı ABD araştırmacıları, Baltıkları etkilemek için Rusların çıkarlarının ve hedeflerinin daha düşük olduğuna dikkat çekmiştir. Bundan dolayı, Rusya’nın Baltık’ta düşmanca tedbirler kullanma niyeti yadsınamaz bir gerçek olsa da, mevcut önlemler ve önemli kaynaklar sağlama isteği; Ukrayna, Belarus ve Orta Asya ülkeleri dâhil olmak üzere diğer eski Sovyet cumhuriyetleri için daha büyük gözükmektedir.
• Güneydoğu Avrupa, özellikle nüfusunun çoğunluğunun bir Slav dili konuştuğu ülkeler, Rus etkisinin önemli bir hedefidir. Rusya'nın Güneydoğu Avrupa toprakları üzerindeki ilgisi; NATO'nun Romanya'daki balistik füze savunma kabiliyetleri dâhil, askerî kabiliyetlerinin yükselmesinden, AB ve NATO'nun Batı Balkanlar'daki ve Moldova'daki genişleme politikasını sekteye uğratma amacından ve Rusya'nın Bölge’de bir yetkisi olması gerektiği düşüncesinden - ve belki de en önemlisi - Bölge’de Rusya ile ekonomik bağların sürdürülmesi düşüncesinden dolayı artacaktır.
• Avrupa'nın geri kalanına baktığımızda, Batı Avrupa’daki büyük ABD müttefikleri Rusya’ya ABD dışındaki en büyük stratejik değeri sunmaktadır. Batı Avrupa, Avrupa'nın en büyük ekonomilerine, en güçlü ordularına ve önemli ABD askerî üslerine ev sahipliği yapmaktadır. Yine de, bu bölge Rusya'nın etkisine karşı nispeten daha az savunmasız bir hâle gelmiştir, ancak Rusya’nın buna karşı çeşitli düşmanca önlemler almaya çalışabileceği değerlendirilmektedir.
Tavsiyeler
• ABD Ordusu, Rus saldırganlığına karşı koymak için Avrupa'ya güç dağıtırken, Rusların düşmanca önlemlerine karşı savunmaya ve karşı koymaya hazırlanmalıdır. Müşterek kuvvet ve Ordu, Rusya'nın ileriye doğru yayılan kuvvetlere nasıl bir agresif tepki verebileceğini de düşünmelidir.
• ABD Ordusu, Rusya'nın düşmanca önlemleri ile daha iyi müdahale edebilmek için karşı istihbarat, kamu işleri, sivil işler ve diğer kilit imkanları geliştirmelidir.
• Rus düşmanca önlemlerine karşılık vermek; siyasi farkındalığa ve kriz yönetimine yeni bir prim vermektedir. ABD askerî personelinin, kazara bir krize yol açmamak için özellikle dondurulmuş ihtilafların yaşandığı ülkelerde veya Rusya yanlısı nüfusun yoğun olduğu yerlerde, Rusların düşmanca önlemlerinin farkında olmaları gerekir.
• ABD’nin tepkisi ne olursa olsun, çok çeşitli çatışmalara dâhil olmaya hazırlıklı olmak, kötü yönetim, yanlış hesaplama ve gerginlik riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
[ Raphael S. COHEN ve Andrew RADIN’in RAND CORPERATION Raporu Sinopsisi | Ocak 2019 ]
