Demokrasilerde çözüm tükenmez. Belki her kafadan bir anda çıkan sesler gök kubbede yankılandıkça, sorunların kördüğüm olduğu izlenimi doğabilir. Ama eğer, gerçek bir demokrasi’de, uzlaşma arayışı ve seçmene karşı siyasi, tarihi ve toplumsal sorumluluk idraki varsa, ne kadar ayrışan yol veya yöntem olursa olsun, çıkılması hedeflenen iki meydandan birine, bir biçimde çıkılır. Şimdi biraz garip bir senaryo ile olsa bile, bunu tekmili beş kısımdan oluşan Brexit sürecinde gün be gün izlemekteyiz.
Parlamento’nun Süper Salı Toplantılarından Esintiler
Anladığım kadarı ile artık Lordlar Kamarası’nın Birleşik Krallık siyasetinde bir etkisi pek yok. Ama Avam Kamarası (House of Commons), her Salı yeni bir oylama ile son sözü 26 Şubat’ta söyleyecek biçimde toplanacak. Eğer, 29 Ocak toplantısında bir sonuç çıkmasaydı, 5 Şubat’ta, May hükumetinin yetkilerini askıya alıp Parlamento’nun süreci devir alması gündemde olacaktı. Ama şimdi gerek kalmadı. Çünkü dün akşam Brexit sürecinde bir “tık“ ilerleme oldu sanki.
Kedi Olalı Bir Fare Tutabildiler mi?
Evet, Ocak başında, Başbakan May’e güvenoyu verip onu onurlandırdıktan sonra, dünkü oturumda “Anlaşmasız Brexit“ alternatifini silmek önemliydi. Bu Bayan May’in elindeki kalkanı düşürdü, Muhafazakâr (Tory) ve İşçi (Labor) Partisi’nin uzlaşma zeminine inmesini olası hâle getirdi. Bu ayrıca May’in istifa etmesi ve erken genel seçime gidilmesi ihtimalini tamamen yok etmese bile büyük ölçüde azalttı. Pekiyi şimdi ulaştıkları kavşağa açılan kaç yol var?
Parlamento’nun Süper Salı Toplantılarından Esintiler
Anladığım kadarı ile artık Lordlar Kamarası’nın Birleşik Krallık siyasetinde bir etkisi pek yok. Ama Avam Kamarası (House of Commons), her Salı yeni bir oylama ile son sözü 26 Şubat’ta söyleyecek biçimde toplanacak. Eğer, 29 Ocak toplantısında bir sonuç çıkmasaydı, 5 Şubat’ta, May hükumetinin yetkilerini askıya alıp Parlamento’nun süreci devir alması gündemde olacaktı. Ama şimdi gerek kalmadı. Çünkü dün akşam Brexit sürecinde bir “tık“ ilerleme oldu sanki.
Kedi Olalı Bir Fare Tutabildiler mi?
Evet, Ocak başında, Başbakan May’e güvenoyu verip onu onurlandırdıktan sonra, dünkü oturumda “Anlaşmasız Brexit“ alternatifini silmek önemliydi. Bu Bayan May’in elindeki kalkanı düşürdü, Muhafazakâr (Tory) ve İşçi (Labor) Partisi’nin uzlaşma zeminine inmesini olası hâle getirdi. Bu ayrıca May’in istifa etmesi ve erken genel seçime gidilmesi ihtimalini tamamen yok etmese bile büyük ölçüde azalttı. Pekiyi şimdi ulaştıkları kavşağa açılan kaç yol var?
- Bundan sonra 26 Şubat’a kadar her hafta, Bayan May’in Brüksel ile yaptığı anlaşmada nelerin düzeltilebileceğini konuşacaklar. Ama bu biraz abesle iştigal. Neden mi? Çünkü AB Brexit komisyonu, Bayan May’e verebilecekleri tavizi verdiklerini ama alacaklarını da almak zorunda olduklarını açıklayıp noktayı koyduğu için. Brüksel’in zarif jest’i de unutulmasın bu arada. Brüksel bildiğiniz gibi, çıkış ile ilgili olarak Birleşik Krallık Parlamentosu’nun her an geri adım atabileceğini ve 50. Maddeyi askıya alabileceğini açıkladı. Yani hiçbir şey olmamış gibi bu işten vaz geçebilir İngiltere. Salı toplantılarında kırsınlar dizlerini ve düşünsünler. Bu pek âlâ yapılabilir.
- Asıl sorun olarak görülen Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti sınırının kapanmaması ve AB ve Birleşik Krallık arasında genişletilmiş bir Gümrük Birliği Anlaşması’nın imzalanması için 29 Mart tarihi ertelenebilir.
- Anlaşmasız Brexit alternatifini reddeden İngiliz Parlamentosu, İşçi Partisi milletvekillerinin önderliğinde bir ikinci halk oylaması kararı alabilir.
Kimsenin Aklı Ambargo Altında Değil
Bu arada İngiltere içinde ve dışında bazı düşünce oluşumları var. Özellikle içeride, Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) gibi söz verilen reformlar bu patırtıda yapılmadığı, toplumsal eşitsizlikler derinleştiği, büyüme ve verimlilik yavaşladığı için anlaşmalı da olsa AB den ayrılacak bir Birleşik Krallık’ın artık birleşik olmayacağı duyumları gelmeye başladı. İskoçya ve Kuzey İralnda bağımsızlık ilân edecek, İki İrlanda birleşmek isteyince buna muhalif olan İrlandalılar taraftarlarla yeniden savaşmaya başlayacak. Bombalar patlamaya başladı bile. Good Friday Anlaşması’nı böylesine dinamitlemeye değer mi hiç? Bu konularda İngiltere, Kuzey İrlanda, Galler ve İskoçya halkı ne düşünür acaba?
Ana Karadan Esen Rüzgarların Dili
Fransa, resmi kaynaklardan Birleşik Krallık’ı AB içinde kalmaya ikna etme çabasında. Almanya ile yaptıkları Aachen zirvesinde, Brexit sonrasına kendilerini hazırladıkları izlenimi vermiş olsalar bile Brexit ihtimalinin anılardan tamamen silinmesi arzusundalar. Çünkü aksi takdirde AB’yi un ufak olmaktan nasıl kurtarabilecekler? Birlik ruhu ve geçen yüzyılın barış projesi çökünce bunun altında kim kalacak? Rusya’nın ekmeğine bile bile niye bu kadar tereyağ sürülsün ki?
Bunun dışında, enerji, finans ve ilaç firmaları Brexit’in hem İngiltere, hem AB, hem de AB dışındaki Avrupa için bir kaybet-kaybet süreci olduğunu haykırmakta. Ayrıca Krallık halklarının yokluklara hazır olması gerektiği konusunda uyarılarda bulunmaya başladılar bile. Bunları, belki ikinci bir halk oylamasına çağırılacak olan Birleşik Krallık halkları duymuyor mu? Bu kadar mı aymazlık içindeler? Tek dişe dokunur kara sınırlarına dikenli teller gerilecek ve ordu birlikleri sınır boyunca kol gezecek, yokluklar yaşamlarına egemen olacak, sermaye ve yetişmiş emek Manş’ın öte yanına kaçacak ama en önemlisi burunlarının dibindeki İrlanda kana bulanacak.
Salı Oturumlarıyla Çözüme Gidebilirler mi?
Mesaisinin büyük bir kısmını Brexit için harcayan hükumet ve Avam Kamarası, bundan sonra birbiri ile uzlaşmak zorunda. Bunun için de birbirlerine taviz verip süreçte ise geri adım atmak durumundalar. İlk girişim 29 Mart tarihini ertelemek olmalı. Ertelemeyi yasal bir zemine oturtmaları gerekli. Sonra? Ya Parlamento’nun çoğunluk kararı ile Brexit’ten vazgeçtiklerini açıklarlar ki bu yeterli olacaktır. Ancak demokrasinin sesini bir kez daha duymak isterlerse felaketlere açık bir geleceği gün be gün duyan halka ikinci bir oylama fırsatı verirler. Temsili demokrasi ve doğrudan demokrasi el ele vererek bu Brexit düğümünü çözmek zorunda.
