Şeb-i Yelda’dan Öte 2019’a Doğru

Makale

Saatli Maarif Takvimi, 20 Aralık için Şeb-i Yelda (En Uzun Gece) diyor. Yani bu gece kuzey yarımküre en uzun geceyi geçirirken güney yarımküre en uzun günü yaşayacak. Ona da belki “yevm-i yelda” demek uygun. Yarından sonra kuzeyde günler, güneyde ise geceler uzamaya başlayacak. Uzayacak Günlerin Verdiği Umutla - 2019’a Yaklaşırken Beklentiler - Hortlamaya Başlayan Stagflasyon - 2019 İçin Basit Bir Risk Değerlendirmesi - Ne Muvakkit, Ne Müneccim! - ...

Saatli Maarif Takvimi, 20 Aralık için Şeb-i Yelda (En Uzun Gece) diyor. Yani bu gece kuzey yarımküre en uzun geceyi geçirirken güney yarımküre en uzun günü yaşayacak. Ona da belki “yevm-i yelda“ demek uygun. Yarından sonra kuzeyde günler, güneyde ise geceler uzamaya başlayacak.


Uzayacak Günlerin Verdiği Umutla

Trump’ın palas pandıras, Amerikan askerlerini Suriye’den çekeceğini açıklaması ile ABD Doları’nın gevşemeye başladığını duyuyoruz. Bu açıklama, FED’in bu yıl 4.’sü gerçekleşen faiz yükseltme kararlarının (yeni aralık % 2.25 - % 2.5) fon kaçışı etkisini frenledi. Daha şeb-i yeldayı yaşamadan ortaya çıkan bu etkinin, günler uzarken devam edip etmeyeceği henüz belirsiz. Yarın olsun öyle görelim. Çünkü ulusal paradan kaçışı tetikleyen yapısal sorunlar ve konjonktürel belirsizlikler ortadan kalkmadıkça, ne Trump’ın bugün başka, yarın başka kararlarının, ne de FED veya ECB (Avrupa Merkez Bankası)’nın parasal daraltma operasyonlarının Türkiye ekonomisi üzerindeki net etkisini değerlendirmemiz doğru olur.


2019’a Yaklaşırken Beklentiler

FED, dünya ekonomisinin lokomotifi ABD’deki olumlu koşullar nedeni ile 2019’da da faiz yükseltme operasyonlarını sürdüreceğe benzese bile, şeb-i yelda sonrasında bir küresel durgunluk beklentisi var. Üstelik ECB’nin faiz yükseltmeleri, iki dev para otoritesi arasında bir koordinasyondan çok, bir fon kapma yarışı olduğuna işaret ediyor.

Nereden gelecek bu fonlar? Elbette önce artık pek hükm-ü harbiyesi kalmayan BRICS’ten, Meksika, Arjantin ve Türkiye gibi yeni sanayileşen ülkelerden ve tabii Brexit çıkmaz sokağında manevra zorlukları çeken Birleşik Krallık’tan.

Açıkçası 2019 küresel piyasalar açısından zor olacak. Ayrıca güçleri aşınan WTO (Dünya Ticaret Örgütü) gibi uluslararası kurumlar dünya ekonomisini, ticaret savaşlarından koruyamayacağa benzer. Durgunluğa eğilimli dünyada, koltuklarının derdindeki liderler siyasi söylemlerini, daha sert hâle getirecek. Bu sert söylemler ile kendi halklarının dikkatini ekonomik gerçeklerden, muhayyel siyasi tehdit ve tehlikelere kaydırmaya çalışacaklar.


Hortlamaya Başlayan Stagflasyon
Enflasyon tehlikesinden hâlâ masun dünyada, şeb-i yelda ötesinde durgunluk kaçınılmaz gibi görünürken, enflasyonun azgın dalgalarından kendilerini çeşitli nedenlerle koruyamayan ülkelerin, 1970 ve 1980’li yıllardan sonra unutulan stagflasyon tuzağına düşmesi ihtimali yüksek. Bu yıl, hortlayan enflasyon ile elele yürüyen belirsizlikler, daralan üretim, artan işsizlik, iflaslar, değer kaybeden ulusal para, daralan ithalat, yeterince artmayan ihracat, yurtdışına kaçan sermaye, tası-tarağı toplayıp mekân değiştiren iyi yetişmiş işgücü ve müteşebbis, stagflasyon girdabına giren ülkeleri bu girdaptaki borç batağında debelenmeye zorlayacağa benzer. Dürüst, etkin ve yetkin bir istikrar programının acilen devreye girmesi şart. Tabii biz bu filmi daha önceden görmüştük demenin bir faydası yok. Ama gördüğünden ders çıkarmayan, bilinen tedavi yöntemlerini gözardı edip siyasi nedenlerle geciktiren yerlerde, geçici sorunların, kronik hastalığa dönüşmesi kaçınılmaz.

2019 İçin Basit Bir Risk Değerlendirmesi

Şimdi “Riskler en fazla nerede?“ diye kafa yoracak olursak aşağıdaki göstergeleri işaret etmemiz yeter. Yıllık büyüme oranı % 2’nin altında (veya negatif), sınai büyüme endeksleri düşen, tarım kesimi ülkeyi beslemekte zorlanıp net gıda ithalatçısı haline gelen, enflasyon ve işsizlik oranları çift haneli, paralarının değer kaybını sadece FED ve ECB kararlarına bağlayıp mazur göstermeye çalışan, buna rağmen cari açıklarının GSYİH’ları içindeki payını ancak ithalat daralması ile sağlayabilen, ayrıca muhatap oldukları rekabet kaybı nedeni ile ihracat sıkıntısı yaşayan, enerji dış bağımlılığı yüksek ülkeler 2019’da en büyük stagflasyon riskine sahip ülkeler olacak.


Ne Muvakkit, Ne Müneccim!

Şimdi bugünkü tarih, yani 20 Aralık ve Saatli Maarif Takvimi yaprağının altına düşülmüş iki not bana iki şey hatırlatıyor:

Bunlardan birinci not (şeb-i yelda ile ilgili): Lise fen şubesinde bize demir leblebi gibi sentetik geometri ve astronomi dersi veren çok, ama çok sert bir hocamız vardı. Rahmetli Kemal Gürsan (nam-ı diğer Sallabaş Kemal). Kabataş Erkek Lisesi’nin de hocasıydı. Edebiyat tutkumu da bildiği için, bir Astronomi sınavında, sorduğu “şeb-i yelda“yı, başucuma gelip, “Sana aslında bu soruyu şöyle sormak gerekir“ demişti: “ Şeb-i yelda’yı muvakkit ve müneccim ne bilir! Onu müptelayı gama sor“. Evet, yukarıdaki risk faktörlerinin etkisini sadece bunu çeken dar gelirliye sormak gerek.

İkinci nota gelince: Takvim sayfasının altındaki ikinci not, bir Atatürk vecizesi (1931): “ Vazife mukabili olmayan bir hak mevcut değildir“. Demek ki bu risklerin en önemli bileşeni liyakate bağlı, insanlara onurları ile hak ederek para kazanacakları iş sağlanması. Hakkaniyeti rencide etmeden yaşamak, toplumsal adaletin de barışın da güvencesi.

2019 yılının tüm risklere rağmen, Türkiye’ye uyum ve uzlaşma zeminleri bahşettiği; Sorun yumaklarının hakkaniyetle çözüldüğü, Nihayet uzayan günlerin Türkiye’ye ve dünyaya iyilik getirdiği bir yıl olmasını dilerim.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2690 ) Etkinlik ( 219 )
Alanlar
Afrika 74 633
Asya 98 1065
Avrupa 22 638
Latin Amerika ve Karayipler 16 68
Kuzey Amerika 9 286
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1370 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 291
Orta Doğu 22 600
Karadeniz Kafkas 3 297
Akdeniz 3 182
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1293 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 512
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2037 ) Etkinlik ( 81 )
Alanlar
Türkiye 81 2037

Ortaçağ’ın feodalitesi, kralları, kaleleri ve din baskısından sonra şimdi devlet, aile, kapitalizm, üniversite, sosyal refah, özgürlük ve kurtuluşun yani ‘modernite’nin de dönemi geçiyor. İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşturulan uluslararası kurumlar ve güvenlik anlayışı çağımızın güvenlik ihtiyaçlar...;

BM Genel Sekreter’i Antonio Guterres’in “Dünyanın buna her zamankinden daha fazla ihtiyacı vardı” ifadesi ile 22 Temmuz’da imzalanan, ilk etapta 120 gün boyunca uygulanacak, sonra yenilenecek olan Tahıl Koridoru Anlaşması’nı, her ne kadar, Rusya’nın Odesa saldırısı izlediyse de, dünya tahıl borsalar...;

Jeopolitik, siyasi coğrafyadan doğan bir bilim dalıdır. Bu bilim, siyasi coğrafyanın devletlere sağladığı avantaj ve dezavantajları inceler. Jeopolitik kavramı üzerinde uzlaşılmış kısa bir tanım yoktur. Jeopolitik, devletlerin coğrafi özellikleriyle siyasetleri arasındaki ilişkileri inceleyen bilim ...;

Arktik Okyanusu son dönemlerde uluslararası siyasetin öne çıkan bölgelerinden birisi hâline gelmiştir. Dev buz kütlelerinin küresel ısınmayla birlikte büyük bir ekolojik değişim dönemine girmesi hem Kuzey Kutup Dairesi’ne hem de kıyıdaş ülkelere yeni fırsatlar sunarken, aynı zamanda bu fırsatları ko...;

Tarihte ilk millî marşlar Tanrı'ya adanmış ilahilerdir (örneğin, Hint şiirindeki Veddler). Daha sonra kurtuluş mücadelelerinde halka ilham vermek ve ulusal bilinci uyandırmak gibi amaçlar doğrultusunda millî marşlar ortaya çıkmıştır. Millî marşlar içeriğine ve müzikalitesine bağlı olarak didaktik ve...;

Dünyanın en değerli teknoloji şirketlerinden Google, Microsoft ve IBM son on yıl içerisinde Afrika kıtasına ciddi yatırımlar yaparak ilgiyi bu yöne çekmiştir. Kıtadaki ilk araştırma merkezini 2013 yılında Nairobi’de açan IBM, 2016 yılında Johannesburg ile yatırımlarını sürdürmüştür. ;

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı ;

BRAINS2 TÜRKİYE; ‘Biyoteknoloji’, ‘Robotik’, ‘Yapay Zekâ’, ‘Nanoteknoloji’, ‘Uzay’ ve ‘Stratejik Hizmetler’ alanlarında pazar, ekosistem ve kapasite geliştiren, Türkiye merkezli çok programlı bir marka/inisiyatiftir. Küresel ekonomide yeni iş modeli ve çok boyutlu güç dağılımını dönüştüren bu temel ...;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • DTB Hilton İstanbul Topkapı Otel -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Körfez Savunma Ve Güvenlik Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik Ve Uzay Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

4. Denizcilik Ve Deniz Güvenliği Forumu 2022

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

8. İstanbul Güvenlik Konferansı (2022)

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.

1982 Anayasası'nın defalarca değişikliğe uğramasına rağmen iskeletinin değiştirilememesi nedeniyle Türkiye'nin yeni bir anayasaya gereksinimi olduğu konusunda kamuoyunda genel bir konsensüs bulunmaktadır.