Türkiye ve Dünyanın 2019 Yılı

Makale

Güvenlik açısından ise Afganistan, Yemen, Suriye, Libya’da ki savaşlar 2018’de de devam etti. Rusya ve ABD her alanda rekabeti ve resmi düşmanlıklarını sürdürüyorlar. ABD Ortadoğu’daki petrol üretimini kontrol ederek fiyatların yükselmesini önlemeye çalışıyor. Türkiye Rusya İlişkileri - Türkiye ABD İlişkileri - Türkiye AB İlişkileri - NATO’nun Geleceği - İran ve İsrail İlişkileri - Boru Hatları Ne Kadar Güvenli? - 2019’da Yemen’e Dikkat! - KKTC ve Türkiye - Türkiye İçin 2019 Yol Haritası...

Giriş

Küresel ölçekte ekonomik kriz ve durgunluk beklentilerini içeren bir yılı geride bırakıyoruz. Güvenlik açısından ise Afganistan, Yemen, Suriye, Libya’da ki savaşlar 2018’de de devam etti. Hiç biri barışla veya anlaşmayla sonuçlanamadı. Rusya ve ABD her alanda rekabeti ve resmi düşmanlıklarını sürdürüyorlar. ABD Ortadoğu’daki petrol üretimini kontrol ederek fiyatların yükselmesini önlemeye çalışıyor. Bunu başta Suudi Arabistan, Kuveyt, BEA ve Bahreyn kanalıyla yapıyor. Amaç artan petrol fiyatlarının Rusya ekonomisine olumlu katkı yapmasını önlemektir. Türkiye, sınır içi ve dışında terör ile mücadeleye kararlılıkla devam ediyor. Bu mücadelede ciddi ve güvenilir bir müttefiki olmadı. Ayrıca yeni bir daralma ve ekonomik krizle karşı karşıya. Türkiye ve dünya için 2019 nasıl bir yıl olacak?
 

Türkiye Rusya İlişkileri

Rusya Türkiye ilişkileri geri dönülmez bir stratejik ortaklığa evirilmiştir. ABD’nin son yedi yıldan bu yana Suriye başta olmak üzere Ortadoğu’da yürüttüğü politika, Türkiye’yi Rusya yönünde kaçınılmaz bir ittifaka yönlendirmiştir. Bu bağlamda ABD’nin Karadeniz üzerinden Rusya’ya karşı uygulamaya koyacağı Ukrayna ve Gürcistan politikalarına Türkiye’nin desteği Rusya’yı dikkate alan bir seviyede olacaktır. Türkiye, Kırım’ın Ukrayna’ya geri verilmesi ve Ukrayna’nın NATO üyeliğine destek verme konusunda Rusya ile ters düşen bir stratejik konumdadır. Ukrayna’nın NATO üyeliği, bu ülkenin bölünmesine ve Rusya ile fiili bir çatışmaya yol açma olasılığının yüksekliği nedeniyle şimdilik askıya alınmış gözükmektedir. Kırım konusu ise geri dönüşü olmayan hukuki ve fiili bir duruma dönüşmüştür. Bu bağlamda Türkiye’nin yeni bir siyasi değerlendirme yapması, özellikle Kırım Türklerinin hak ve ayrıcalıklarının korunması için yeni girişimlerde bulunması uygun olacaktır. Diğer taraftan içerde ve dışarda Türkiye’yi Batıdan uzaklaşma, Rusya’ya güvenmeme konusunda eleştirenlere NATO’nun ve Batı’nın PKK konusunda şimdiye kadar ne kadar destek verdiklerini sormak gerekir. Rusya ve Türkiye’nin tarih boyunca inişli çıkışlı ilişkilerine rağmen varlıklarını birbirlerine borçlu oldukları söylenebilir. Çanakkale’de İngiliz ve Fransızları durduran Türkler Çarlık Rusya’sının çöküşüne giden yolu açarken, İstiklal Savaşı’nda Rusya’nın yardım ve destekleri Türklerin zaferine büyük katkı yapmıştır. Özetle Rusya ve Türkiye birbirlerini yaratan ülkeler olarak nitelenebilir. Cumhuriyet döneminde de Nazilli basma fabrikasından başlayan yardım ve desteklerle Rusya’nın Türkiye’nin sanayileşmesine yaptığı katkılar yadsınamaz. Türkiye 2019 yılında da Rusya ile ilişkilerini karşılıklı güvene dayalı bir seviyede devam ettirmelidir.
 

Türkiye ABD İlişkileri

ABD Türkiye ilişkileri, yıllarca süren ABD çıkarı ağırlıklı, tek taraflı sömürge ekseninden çıkmış, karşılıklı menfaate dayanan bir çizgiye gelmiştir. Ortak nokta bulunmadığı durumlarda artık Türkiye’nin kendi gücüne dayanan politik kararlar alma inisiyatifi ve cesareti gelişmiştir. Bu konuda en büyük engel Türkiye’nin ekonomik olarak kısa zamanda kendi ayakları üzerinde durma noktasına gelmesidir. Böylece ABD ve Küresel Sermayenin güdümlemelerine karşı daha dayanıklı olabilecektir. Son dönemde ABD yönetimi hiç olmadığı kadar Küresel Sermayenin istek ve planları doğrultusunda hareket etmektedir. Bunun en önemli göstergesi Kudüs’ün İsrail’in başkenti olarak tanınması ve elçiliğin taşınmasıdır. Ayrıca ABD bozulan Türkiye ilişkileri nedeniyle İsrail toprakları üzerinde yeni bir hava üssü kurmuştur. Suriye’de de kurmak üzeredir.  En önemli gelişme ise anlaşmayı bozarak yeniden İran’a karşı ambargo başlatılmasıdır.
 
ABD’nin 100 gün içinde Suriye’den çekilme kararı alması son derece ilginç bir gelişme olmuştur. Ancak burada Kürt grupları eğitmek için belirli sayıda asker bırakılacağı açıklaması da yapılmıştır. Bu durum ABD’nin bölgedeki Kürt gruplarla ilişkisini kesmeyeceğini göstermektedir. Diğer taraftan böyle bir çekilmenin İsrail’in stratejik güvenliğine aykırı olduğunu söylemek gerekir. Özetle ABD’nin bu kararı küresel bir gücün normal davranışlarına ve çıkarlarına aykırıdır. Bunun iç ve dış nedenleri nedir ihtiyatla beklemek gerekecektir. Türkiye ne olursa olsun Fırat’ın doğusundan İran sınırına kadar olan bölgede emniyet koridorları veya tampon bölgeler yaratmalıdır. Suriye’nin siyasal haritası netleşmeden, Türkiye kalıcı bir güvenlik şeridine kavuşmadan mevcut plan ve stratejilere devam edilmelidir.
 
Son yedi yıldan bu yana ABD, Karadeniz’de, Doğu Akdeniz’de, Ortadoğu’da ve Pasifik’te Rusya’ya karşı sürekli zemin kaybetmektedir. Güvenlik havucu ile NATO üzerinden Avrupa ülkelerini siyasi açıdan kontrol etmeye çalışan ABD, artık inandırıcılığını kaybetmiştir. Fransa ve Almanya’nın başını çektiği Avrupa, artık bağımsız bir güvenlik şemsiyesi kurmak istemektedir. Böylece ABD’nin Avrupa’ya silaha satışları azalacak önemli bir pazar kaybedilecektir. Küresel sermayenin silah endüstrisi ayağı, Sarı Yelekliler aracılığı ile Avrupa’nın bağımsız bir güvenlik sistemine sahip olmasını savunan Macron’a ciddi bir uyarı göndermiştir.
 
ABD; Karadeniz başta olmak üzere Doğu Akdeniz, Ortadoğu, Balkanlar ve Kafkasya’da Türkiye’nin yardım ve desteği olmadan başarılı olamaz. ABD Türkiye ilişkileri, Rusya faktörü nedeniyle bugün öyle bir noktaya gelmiştir ki, Türkiye başta güvenlik olmak üzere kendi ulusal çıkarlarına uygun olmayan veya komşularına zarar verecek hiçbir plan ve stratejiye ortak edilemez. Bu bağlamda 2019 yılında ABD’nin Türkiye’nin ulusal çıkarlarına uygun hareket etmesi kendi menfaatine olacaktır. Aksi takdirde Irak’ta olduğu gibi Suriye’de de hüsrana uğraması kaçınılmazdır.
 

Türkiye AB İlişkileri

Değişen dünya güç dengeleri ve gerginleşen ABD Avrupa ilişkileri nedeniyle Türkiye’nin AB içindeki konumu stratejik anlamda öne çıkmıştır. Ortadoğu kaynaklı göçün durdurulması, Suriye’de savaş sonrası Türkiye vasıtasıyla yapılması düşünülen yatırımlar, İran ambargosunda Türkiye’nin AB’ye paralel bir politika izlemesi, Ukrayna krizindeki rolü ve tutumu vb. faktörler Türkiye AB ilişkilerini olumlu yönde etkilemiştir. Bu bağlamda tam üyelikten ziyade ayrıcalıklı üyelik ve stratejik ortaklık gibi yeni statü arayışları öne çıkmıştır. Her şeyden önce Türkiye’nin coğrafi ve jeopolitik konumunun AB’yi her alanda Türkiye’ye bağımlı bir konuma getirdiği söylenebilir. Çünkü AB ister siyasi isterse güvenlik yönüyle bağımsız ve fonksiyonel bir güç olmak istiyorsa bunu ancak Türkiye üzerinden ve Türkiye ile birlikte yapabilir. Diğer taraftan güncel olmamakla birlikte Avrupa’ya yönelik gelecekteki olası bir Rus tehdidi de Türkiye olmadan dengelenemez. Ekonomik açıdan ise gerek kaliteli ve ucuz iş gücü temini, gerekse geniş bir ticaret ve tüketici pazarı olarak Türkiye AB için vazgeçilmez bir ülkedir.
 

NATO’nun Geleceği

NATO 2011 Libya operasyonundan bu yana yaklaşık son 8 yıldan beri işlevsel bir görev üstlenmedi. 2018 Ekim ayında ise Baltık bölgesinde en yüksek katılımlı müşterek tatbikatlarından birini yaptı. Ortadoğu’da, Karadeniz ve Doğu Avrupa’da meydana gelen kriz ve çatışmalar dikkate alındığında NATO Antlaşmasının beşinci veya altıncı maddesini işletebilecek gerçek bir olayın yaşanması çok zor. Çünkü artık her NATO ülkesi fiiliyatta kendi krizi ile kendi başa çıkmak zorunda. Sadece siyasi destek mesajları bir şey ifade etmiyor. Özellikle Türkiye, 40 yıldan bu yana devam eden sınır dışı kaynaklı terörizm ile mücadelede NATO ülkelerinden ne yardım veya katkı almıştır? 66 yıllık üye Türkiye neden bu zamana kadar ciddi ve etkin bir hava savunma sistemine sahip olamamıştır?  Bundan böyle NATO ülkelerinin Avrupa veya Doğu Akdeniz’de ciddi bir bölgesel savaş olmadıkça bir araya gelmeleri mümkün gözükmüyor. NATO askeri gücü ve stratejisi zorunlu katılımdan gönüllü katılıma dönüşmüştür. Bu hali ile NATO kısmi caydırıcı bir rol oynamaktadır.
 

İran ve İsrail İlişkileri

1981’deki devrimden sonra Ortadoğu’daki tüm krizlerin temelinde İran ve İsrail anlaşmazlığı yatmaktadır. İki ülkenin düşmanlık seviyesi, birbirinin varlığını yok etme amacı gibi en yüksek seviyededir. Bunun mutlaka düşürülmesi gerekir. İran’ın Suriye’deki etkisi Lübnan üzerinden İsrail’e kadar uzanmıştır ve 2006’da çatışmaya dönüşmüştür. İsrail’in ise İran’a karşı teritoriyal olarak direkt güç uygulama olanağı yoktur. Bu noktada İsrail ABD’nin İran’ı askeri operasyon ile tehdit etmesini sağlamayı başarmıştır. ABD, kadim İran’ı  (Pers İmparatorluğu) hafife almış gözükmektedir. İran, İkinci Dünya Savaşı’nda enerji ve ham madde yoksunluğu ile köşeye sıkıştırılan Japonya benzeri bir reaksiyon (7 Aralık 1941) gösterebilir. Bu bağlamda Bahreyn ikinci bir Pearl Harbour olabilir. İsrail ise Ortadoğu’da nükleer bombaya sahip tek ülkedir ve BM Atom Enerjisi Kurumu denetimi dışında kalmaya devam etmektedir. İsrail, bölgesel ortakları olan bazı Kürt grupları ve Rumlar kanalıyla Ortadoğu ve Doğu Akdeniz’deki etki alanını genişletmeye çalışmaktadır. Orta vadeli hedefi Gazze ve Lübnan’ın kontrolünü ele geçirerek Akdeniz’de geniş bir deniz alanına sahip olmaktır.
 

Boru Hatları Ne Kadar Güvenli?

Gün geçmesin ki, gaz veya petrol boru hattı ile ilgili bir haber medyada yer almasın. Bunlardan özellikle deniz altından binlerce deniz mili kat edenler dikkat çekiyor. Örneğin; İsrail’den Avrupa’ya deniz altından uzanacak 2200 km uzunluğundaki boru hattı en son projelerden biri.    Çıktığı yerde kullanılamayan enerji maddesi verimli ve güvenli şekilde son kullanıcılara ulaştırılmak zorundadır. Yüksek maliyet ve ileri teknoloji ile inşa edilen veya edilecek boru hatlarının güvenliği nasıl sağlanacak? Önümüzdeki 20 yıl daha fosil enerji kaynaklarının kullanılacağı varsayımından hareketle bu hatların güvenliği öne çıkacaktır. Özellikle deniz altı hatları çok kolaylıkla her zaman tahrip edilmeye açıktır. Bu hatlar doğrudan, dolaylı örtülü veya gizli operasyonlarla tahrip edilip enerji akışı kesintiye uğratılabilir. Yeniden onarımının günler, haftalar hatta aylar alabileceği açıktır. Ne yapabiliriz? Bu hatların güvenliği ancak gerçek bir barış ortamında saat gibi işleyen güvenlik koordinasyonu ile sağlanabilir. Bu bağlamda hattın inşasına karar verilmeden önce bölgede bütün ülkeler arasında anlaşma ve rıza sağlanmalıdır. Örneğin İsrail - Güney Kıbrıs- Yunanistan - İtalya arasında imzalandığı iddia edilen projede KKTC ve Türkiye’nin gasp edilen hakları ne olacak? Özetle özellikle deniz içinden geçen uzun mesafeli boru hatlarının güvenliği pamuk ipliğine bağlıdır. Bu hatlara para yatıranlar bu riski göze almalı veya daha az masraflı ve daha güvenli Türkiye rotasını seçmelidir. 1981-1991 İran Irak Savaşı esansında Kızıldeniz’e bırakılan serseri mayınların aylarca deniz trafiğini aksattığını unutmayalım.
 

2019’da Yemen’e Dikkat!

İran ile Suudi Arabistan üç yıldan bu yana Yemen’de dolaylı bir savaşın içindedir. Neden savaşıyorlar? Çünkü Yemen dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahiptir. Bunu,  Sky News Amerikan Televizyonun haberinden öğreniyoruz. Sky News dünyanın en büyük petrol kaynağının Yemen’de bulunduğunu, bu rezervlerin bir bölümünün Suudi Arabistan’a uzandığını ancak asıl büyük rezervin Yemen toprakları altında olduğunu açıkladı.  Yemen’deki petrol yataklarının, nüfusun yüzde 37’sini oluşturan ve İran tarafından desteklenen Husilerin yaşadığı bölgelerde kaldığı gerçeği de Yemen’deki savaşın neden üç yıldan bu yana acımasızca devam ettiğini açıklıyor. Yemen’deki savaşın bir de siyasi yönü var. Başta Suudi Arabistan olmak üzere bölgedeki Sünni monarşiler, ne Yemen’in petrolü ne de jeostratejik önemi ile ilgileniyorlar. Onların en büyük kaygılarını, her ülkedeki Şii grupların İran’ın destek ve cesaretlendirmesi ile kendi iktidarlarını zayıflatma ve ele geçirmeleri oluşturuyor. Bu ülkelerdeki yaşam standartlarındaki Şii Sünni ayrımı açıkça görülmektedir. Özellikle Şiilere yapılan ayrıcalıklar, her ülkede suiistimale açık etnik, mezhepsel ve kültürel boşluklar yaratmıştır. Örneğin, Bahreyn’de nüfusun % 55’ini oluşturan Şiiler hem yönetimde söz sahibi değillerdir, hem de milli gelirden aldıkları pay çok düşüktür. Şiilerden 50 bin kişi konut beklemektedir. Bölgede İran’ın etki alanını genişletmesine verilen desteğin temel anlamda ekonomik ve siyasi tabanlı olduğunu gözden kaçırmamak gerekir.  Suudi Arabistan’da nüfusun %15’i Şii olup Yemen sınırına yakın yerlerde yaşamaktadırlar. Suudi Arabistan bu topluluğu kendi güvenliğini ve toprak bütünlüğünü tehdit edebilecek potansiyel bir güç olarak değerlendirmektedir. Bundan 4 yıl önce 2011’de Bahreyn’deki Şiilerin doğal talepleri ile ortaya çıkan karışıklıklar Suudilerin gönderdiği tugay çapındaki askeri güç ile kanlı bir şekilde bastırılmıştı. Özetle Basra Körfezi’nin karşı kıyısındaki İran’ın yarattığı korku, Sünni Monarşilerin tahtlarını veya iktidarlarını kaybetme korkusudur.
 
ABD ve İngiltere gibi dünyanın en güçlü deniz kuvvetleri açısından ise Yemen sorunu dünya güç dengeleri ile ilgilidir. Yemen’in İran kontrolüne girmesi halinde; Arap Yarımadası, İran tarafından kuşatılmış olacaktır.
 
İran’ın Bab’ül Mendep Boğazı’nı kapatması halinde Süveyş Kanalı da kullanılmaz hale gelecektir. Bu durum ABD ve İngiltere donanmalarının Ümit Burnu’nu dolaşarak fazladan 7520 kilometre yol kat etmesine yol açacaktır. Böylece, dünya askeri güç hâkimiyetinin yegâne vasıtası olan Amerikan ve İngiliz donanmalarının reaksiyon süreleri uzayacak, rotasyon ve intikal maliyetleri aratacaktır. Özellikle ABD uçak gemilerinin intikal ve bölgede kalış zamanları olumsuz yönde etkilenecek ve Yemen’in enerji rezervleri Batı kontrolünden çıkabilecektir.
 
ABD önlem olarak Birleşik Arap Emirlikleri kanalıyla Yemen açıklarındaki Socotra Adasına yerleşmeye çalışmaktadır.  2019’da Yemen’deki savaş uluslararası müdahaleye açık bir duruma gelebilir.
 

KKTC ve Türkiye

Doğu Akdeniz’de son 10 yıldan bu yana yapılan enerji keşifleri, Suriye’deki çatışmalar ve İsrail’in başını çektiği topyekûn karmaşa, Kıbrıs’ın jeopolitik önemini vazgeçilmez hale getirmiştir. Türkiye bu bağlamda KKTC’yi tanıyan ve bugünlere getiren bir ülke olarak çok şanslıdır. Ancak bu şansını şimdiye kadar çözüm adı altında yarım asra yaklaşan bir bekleme ile geçirmiştir. Bu süre zarfında bağımsız bir devlet ilan etmesine rağmen KKTC’nin gelmiş geçmiş tüm hükümetleri de devlet olmanın gereklerini yerine getirememişlerdir. Adadaki İngiliz sömürge düzeninin etkisi hala devam etmektedir. İngiliz mahkeme binaları hala aynı maksatla kullanılmaktadır. 35 senede (2018-1983) bir milli marş edinememiştir. İngiliz sterlininin ticaretteki egemenliğine son verememiştir. Trafik düzenini soldan sağa alamamıştır. Kendine özgü birleştirici milli bir ideoloji geliştirememiştir. Bugün Türkiye’nin güvenlik (beka) ve ekonomik çıkarları KKTC’yi hayati bir konuma getirmiştir. İngiltere Güney Kıbrıs’ta iki askeri üsse sahiptir. ABD, Rusya ve İsrail üs kurmak veya liman ve mevcut askeri tesislerden yararlanmak istiyorlar.  Özetle Kıbrıs Adası potansiyel bir askeri yığınak bölgesi haline geliyor. Kıbrıs üzerinden planlanan doğal gaz boru hatları ile adanın etrafında başlayacak yeni sondajlar önümüzdeki yılın yeni kriz nedenleri olarak öne çıkacaktır.
 

Türkiye İçin 2019 Yol Haritası

•   ulusal çıkarların tehlikeye düştüğü durumlarda en önemli faktör zamandır. Zamanında alınmayan önlemler veya müdahaleler geriye dönülmez veya düzeltilemez sonuçlar doğurabilir. Bunu Türkiye olarak 1991 Körfez Krizinden sonra güney sınırımızda ilan edilen uçuşa yasak bölgeleri kabul ederek yaşadık. Gerekli reaksiyonu göstermediğimiz için 2004’den bu yana Ege’de bazı adalarımızı kaybettik. Rusya’nın ise 2008’de güney Osetya’ya ve 2014’de Kırım’a müdahalesindeki zamanlamayı takdir etmemek mümkün değil. Bu bağlamda Türkiye otorite boşluğu olan Suriye ve Irak topraklarından kendine yönelik potansiyel tehdidi öncelikle yok etmek zorundadır. ABD’nin Irak ve Suriye topraklarını birleştirerek bir Kürt devleti kurma projesi açıktır. Türkiye bu durumda kendi uzun vadeli güvenliği ve ulusal çıkarları için mevcut sınır hattının uygun mesafedeki derinliğinde kendine müzahir otonom tampon bölgeler yaratmalıdır. Daha önceki iki harekât bu konuda başarılı olmuştur.
 
•   Türkiye, AB ile Ortadoğu’da doğrudan işbirliğine yönelik stratejik bir ortaklık aramalıdır. Bu ortaklık ekonomik ve güvenlik ağırlıklı olmalıdır. Türkiye gerek lojistik olanakları, gerek altyapı inşası ve hizmet sektörleri ile AB’yi Ortadoğu’da etkili ve karlı bir pozisyona getirebilir.

•   2019’da Ukrayna Rusya arasındaki gerilim ABD ve Küresel Sermaye tarafından tırmandırılabilir. Bu durumda Türkiye tarafsız kalmaya çalışmalıdır. En kötü senaryo, Ukrayna’nın alelacele NATO üyesi yapılmasıdır. Bu durumda Rusya’nın Odesa dâhil doğu Ukrayna’nın bir bölümünü işgal etmesi beklenmelidir. NATO müdahale kararı alırsa, sonraki gelişmeleri düşünmek bile istemeyiz.

•   Türkiye Kıbrıs’ta ve Ege’de daha aktif politikalar izlemelidir. KKTC’nin etkili ve tanınmaya uygun bir devlet yapısına kavuşması uygun olacaktır. Bu konudaki diplomatik girişimler artırılmalıdır. 

•   Türkiye İran’la birlikte bölgedeki istikrarın korunması ve Müslümanların birbirlerinin kanını dökmesini önlemede çok etkin olabilir.
Şunu unutmayalım bölge insanlarının sorunu finansal ve ekonomik kaynaklı, bölge dışı devletlerin sorunu ise stratejik ve emperyalist çıkar kaynaklıdır.
  
2018 Aralık
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 4779 ) Etkinlik ( 166 )
Alanlar
Afrika 64 1110
Asya 70 1702
Avrupa 13 1333
Latin Amerika ve Karayipler 12 135
Kuzey Amerika 7 499
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2770 ) Etkinlik ( 43 )
Alanlar
Balkanlar 22 566
Orta Doğu 17 1131
Karadeniz Kafkas 2 649
Akdeniz 2 424
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3097 ) Etkinlik ( 69 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 2000
Türk Dünyası 16 1097
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3307 ) Etkinlik ( 72 )
Alanlar
Türkiye 72 3307

Son Eklenenler