Sanal “Para” Gündemi: Bitcoin ve Gelecek

Makale

Finans ile üretim, finansal ile reel arasındaki bağlantıyı kurgulamakta güçlük çeken çevreler tarafından Bitcoin, Endüstri 4,0’ın, dijitalleşmenin ve gelecek finansal ilişkilerin habercisi olarak değerlendiriliyor. ...

Finans ile üretim, finansal ile reel arasındaki bağlantıyı kurgulamakta güçlük çeken çevreler tarafından Bitcoin, Endüstri 4,0’ın, dijitalleşmenin ve gelecek finansal ilişkilerin habercisi olarak değerlendiriliyor. Son zamanlarda daha da fazla gündeme gelmeye başladı. Hızla artan değeri daha hızlı olarak düştü ve Bitcoin alışverişi bazı borsalarda durduruldu. Esas itibariyle 19ncu yüzyıl İskoçya’sında uygulanan ve egemenden bağımsız olarak her bankanın kendi parasını bastığı “serbest bankacılık“ temelli paraya benziyor, dijital ortamda yaratılan kripto paralar.

Bitcoin, kişiler ve kurumlar arasında gerçekleşen alış-verişe aracılık eden, belli bir fiziksel varlığa dayanmayan, devlet denetimi dışında gerçekleşen ve internet üzerinden üretilen kripto-paralardan biridir. 2000’lerin başından itibaren değişim aracı olarak çıkmış, daha yakın zamanda ise yatırım aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. “Ether“ ismi verilen Bitcoin’e benzer para birimi ise sayıları yüze ulaşmış olan kripto-para birimleri arasında en önemli ikinci para sistemi haline gelmiştir. Haziran 2017 itibariyle piyasada dolaşımda olan toplam Bitcoin’lerin değeri 39 milyar dolara ulaşmıştır. Yukarıdakii tablo, 15 Eylül 2017 itibari ile kripto-para birimlerinin Amerikan doları türünden parite değerlerini göstermektedir.

Günümüzde önemi ve miktarı artan Bitcoin türü sanal para türlerinin gelecekte hayatımıza bir şeklide daha fazla girmesi kaçınılmaz görünüyor. Dijital teknolojinin ulaşmış olduğu düzeyin mümkün kıldığı bu para birimi sağladığı şık getirilerin devam etmesi halinde ilgi görmeye devam edecek. Bir yönüyle Bitcoin’in değeri ekonomideki kaçakların büyüklüğü ile de bağlantılı. Bitcoin ile yapılan finansal işlemleri veya basit para transferlerini gerçekleştirmek için tarafların kendilerini ifşa etmeleri veya bir finansal kuruma tanıtması gerekmiyor. Yani sanal para “iz“ bırakmıyor. Merkezi bir sistem olmadığı için itiraz, geri dönme ve iptaller olmuyor.

Bir kişinin Bitcoin cüzdan adresinden başka bir cüzdan adresine, Bitcoin göndermek saniyeler içinde gerçekleşiyor. Sanal para teknolojisi Özel – Kamu Anahtar Zinciri (Private-Public Key Chain) denen kriptografi’ye dayandığı ve kimse işlem sırasında içindeki öz-varlığı (değeri) geriye döndürüp kıramadıkları için kripto-güvenli olarak kabul ediliyor. Bitcoin sahibi olmak veya birine Bitcoin gönderip - almak ya da sanal parayı kabul eden dijital üye işyerlerinde / kurumlarda kullanmak için Bitcoin yazılımını bilgisayara indirmek gerekiyor. Bu hizmeti dijital cüzdan şeklinde sunan şirketlerden almak mümkündür. Ayrıca satış yapan diğer para birimlerine çevirebildiğiniz aracı kurumlardan alım satım (cash-in ve cash-out) yapılabiliyor.

Sanal para, üretimi belli bir maliyetle yapılan madeni ve kâğıt paralardan farklı olarak herhangi bir maliyetle üretilmiyor. Tamamen dijital ortamda oluşuyor. Gelecekte Bitcoin benzeri kripto para türlerinin yaygınlaşması beklentisi Merkez Bankalarını bugünden hazır olmaya teşvik ediyor. Devletlerin, bu sanal ve kripto sanal paralar için kapsayıcı ve düzenleyici güvenilir bir alt yapı hizmeti geliştirmeleri halinde her ülkenin kendi dijital parasını hizmete sokacağını bekleyebiliriz.

Bitcoin, blockchain altyapısı kullanan yüzden fazla para biriminden biri. Fakat bunlardan sadece on kadarı aktif olarak borsada işlem görüyor. Bu para birimini diğer blockchain kullanan para birimlerinden ayıran en önemli unsur piyasadaki işlem hacmi. Blockchain ise en kısa ifadesiyle şifrelenmiş işlem takibi sağlayan ve verileri dağıtma üzerine kurulu bir veri tabanı. Her bir bilginin bloklar halinde, gelişmiş şifreleme algoritmalarıyla, birbirine bağlanarak kaydedildiği bu dağınık veri tabanı, bir merkeze bağlı olmaksızın işlem yapabilme imkânı sağlıyor.

Örnek vermek gerekirse iki banka birbirleriyle yaptığı işlemleri sadece kendi sistemlerine kopya sayısı fark etmeksizin kayıt ederken, Blockchain sisteminde bu kayıtlar şifreli olarak sisteme katılan tüm bilgisayarlara dağıtılıyor ve yeni bir işlem emri geldiğinde hızlı bir doğrulama süreci ile çözüm sağlanıyor. Bu şekilde bir doğrulama hem işlem maliyetlerini düşürmekte hem de bağımsız ve güvenli bir kayıt sistemi sağlamaktadır. Blockchain, teknoloji ve tüm sektörleri internet gibi yeni döneme taşıyacağı için içerikten, telif haklarına, 2. el satışları için noter hizmeti, sağlık, taşımacılık, tarım ve finansa kadar tüm sektörleri etkiliyor.

Bitcoin, işlemlerinin anonimliği ve dijital yedeklenmesinin tek merkeze bağlı olmadan, iletişim ağındakilerin çoğunluk onayı üzerinden yapılmasının pek çok alışkanlığı da değiştireceği beklentisini arttırmaktadır. Bu haliyle ekonomik demokratikleşmeye katkı yapacağı düşünülen Bitcoin’in arkasında herhangi bir öz varlık olmaması belli bir risk faktörü de içeriyor. Pek çok ülke ikame etkisi yarattığı için fiziki para kontrolünü zayıflattığı, dolayısı ile enflasyon, para basma ve ticareti etkilediği için Bitcoin’i istemiyor. Öte yandan, İsveç, Danimarka ve Estonya devlet kripto-paralarını çıkarmayı hedefliyor. Böylece, mevcut fiziksel paraya endekslenen paranın sanal halinin de kontrolünün kolaylaşacağını düşünüyorlar. IMF ise tüm rezerv paraların belli bir oranda bir sepette bağlı olduğu bir kripto-para çıkarmak üzerine çalışıyor. Bu bağlamda Türkiye’nin de kendi para birimine bağlı, Merkez Bankası'nın kontrolünde bir devlet sanal para üretmesi giderek gerekiyor. Böylece dünyadaki diğer Bitcoin ve türevleri ile değiştirilebilir bir sanal para üzerinden, onun getirdiği kolaylıklardan yararlanılabilir.

Şu aşamada, kripto-para birimleri ikinci piyasalarda sağladıkları yüksek arbitraj kârları ile daha da yaygınlaştılar. Bitcoin gibi sanal paraya yatırım yapanlar, özellikle 2008 krizinden sonra, merkezi otoritenin neden olduğu kur dalgalanmaları türünden riskleri bertaraf ettiklerini düşünüyorlar ama sanal para daha çok yeni olduğundan, kendisini güven ve parasal sistemde temsil edilebilirlik durumları açısından da kanıtlama derdinde.

2017’nin ilk yarısı itibariyle yaklaşık üç yüz bin tüccarın Bitcoin ile işlem yaptığı düşünülen Japonya, “Bankacılık Yasalarında“ gerekli düzenlemeyi yaparak, 07 Nisan 2017’de Bitcoin’i tanıyan ilk devlet oldu. Avustralya, Finlandiya, Danimarka gibi ülkelerde de resmi makamlar Bitcoin’e ılımlı olarak bakmaktadır. Öte yandan, Çin Halk Cumhuriyeti’nin, 15 Eylül 2017’de kripto para birimlerinin aracılığını yapan şirketleri kapatacağını açıklaması, Bitcoin’nin değerinde önemli bir gerilemeye yol açmıştır. Çin'in yasaklamasının ana nedeni, bu sistemin ülkeden para kaçırma yöntemi olarak kullanılıp, para aklama ve yasadışı ekonomik faaliyetleri destekleyerek para idaresinin kontrolünü elden kaçırmadır. Bundan ayrı olarak Çin Bitcoin’i yasaklayarak elinde tuttuğu üç trilyon dolarlık ABD Tahvilinin kripto-paralar üzerinden erimesine karşı önlem aldığını düşünmektedir.

Sanal paraların ekonomiye etkisinin “Gayri-menkul Borsası Komisyonu“ ve parlamentonun görevlendirdiği senatörlerin incelediği ABD’de ise Bitcoin ile işlem yapılması kabul ediliyor. Ancak, FED yeni para biriminin finansal sistem üzerine etkilerinin izlenmesi gerektiğini vurguluyor ve böylece Çin kadar sert bir önlem almasa da sanal para biriminin yaygınlaşmasını destekler bir görünüm sergiliyor. Rusya ise kripto-paranın ABD dolarını uluslararası rezerv para olarak tehdit ettiği için Ethereum üzerinde kendi çalışmalarını yapıyor ve destekliyor.

Kural tanımazlığın vermiş olduğu özgürlük hissi ile kurumlar ve işletmeler kendilerini daha özgür olduklarını hissediyor olması sanal paranın ekonomik demokratikleşmeyi arttırdığı izlenimini de sağlıyor. Ayrıca fazla değer kazanması yatırımcısına para kazandırması sanal parayı popüler hale getiriyor. Popülerliğini para kazanma hırsından alan Bitcoin gibi paraların daha da yaygınlaşması artık belli bir yasal çerçeve içine çekilmeli. Sanal para dünyasında oyunun kuralları belirlenmeli. Bu gerçekleşirse sanal para Amerikan Doları ile Avronun küresel hegemonyasını kırabilir en azından hegemonyalarını ciddi olarak tehdit edebilir. Gidişat şu anda kripto paraların yaygınlaşacağını gösteriyor ama milli paralarına sahip olan egemen devletlerin ve Merkez Bankalarının daha ne kadar düzenleme dışı bu paralara izin vereceği hâlâ muğlak.

Birçok işletmenin ödeme aracı olarak kullanmayı tercih ettikleri Bitcoin’in çekiciliği onun miktarını denetleyen parasal bir otoritenin ve maliyetinin olmamasından geliyor. Mevcut sistemde sorgulamaya imkân verecek şekilde kayıt altına alınan elektronik fon transferleri, denetlemeye açık olmalarından ayrı komisyon ve hizmet bedeli masraflarını da yüklemektedir işletmelere. Para transferlerinin gerçekleşebilmesi için, gönderme işleminin mutlaka finans sistemine kayıtlı olarak yapılması gerekmektedir. Denetlenmesi güç Bitcoin, ek masrafı olmaması nedeniyle de bu tür ödeme araçlarının karşısında çekici durmaktadır.

Yatırım aracı olarak kârlı görünüyor. Sanal para borsası denen tezgâh altı piyasada alıcılar ve satıcılar üç ay içinde üç bin dolardan, beş bin dolara çıkan Bitcoin’i karlı bir yatırım aracı olarak görüyorlar. Günümüzde ülke yönetimlerine bağlı kalmadan finansal hareket alanı bulan dijital para birimlerinin bu yönüyle ekonomik özgürlük açısından avantajları varken aynı sebepten dolayı bir güven sorunu da taşıyor. Şu anda bu para biriminin yatırım aracı olarak kullananların bilmesi gereken en önemli unsur volatilitesi yüksek olduğudur. Bu bilgiler dâhilinde yatırım aracı olarak kullanıp kullanmamak yatırımcı tercihlerine bağlı kalmaktadır.

Bitcoin’in yatırım aracı olarak kullanılması şimdilik riskli, çünkü altyapısı ve dünyada henüz denetlenebilirliği yok. Belli kurallara bağlı olmaması güvenilirliğini sarsıyor. Bir bilgisayara bağlı bir algoritmik model üzerinden ödeme ağı gerçekleşmesi ve değer kazanması, bir yere bağlı olmaması, risk unsurunu arttırıyor. Her devletin kendi ülkesindeki sanal para için ek önlemler alarak tüm dünyada ortak bir kural oluşturmaya çalışması kripto-para dünyasının bugünkü en önemli gündemidir.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2681 ) Etkinlik ( 219 )
Alanlar
Afrika 74 630
Asya 98 1060
Avrupa 22 637
Latin Amerika ve Karayipler 16 68
Kuzey Amerika 9 286
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1369 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 290
Orta Doğu 22 600
Karadeniz Kafkas 3 297
Akdeniz 3 182
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1292 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2033 ) Etkinlik ( 80 )
Alanlar
Türkiye 80 2033

Avrupa Birliği (AB)'nden ayrılarak tarihinde yeni bir sayfa açan Birleşik Krallık, aktif bir küresel oyuncu olarak rolünü yeniden tanımlamak istemekte ve vizyon ve stratejisini kendisinin belirlediği güvenlik, savunma, kalkınma, uluslararası ilişkiler alanında yeni arayışlar içerisinde bulunmaktadır...;

“Şayet Türkler olmasaydı Rus tarihi en azından 1000 yıldır boşluk içinde kalırdı!” demek yanlış sayılamaz. Zira Türk-Rus ilişkilerinin tarihi, yüzyıllardır birbiriyle komşuluk yanında aynı bölgeyi ve hatta aynı devleti paylaşan, bugün dahi paylaşmaya devam eden eşine az rastlanır bir ilişkiler yumağ...;

Dünya İslâm Forumu ve İslâm Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (ISTTP) tarafından, dördüncü defa verilecek olan İslâm Dünyası İstanbul Ödülleri açıklandı.;

II. Dünya Savaşı sonrasında ABD ve Birleşik Krallık tarafından temeli atılan Beş Göz ittifakı, Birleşik Krallık, ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda arasındaki teknik istihbarat iş birliği mekanizmasıdır. Sorumluluk sahaları açıkça beyan edilmese de üye ülkelerin dünyanın belirli bölgelerine yön...;

Soğuk Savaş Dönemi ertesinde dünyada oluşan tek kutuplu düzenin ortadan kalkmaya başladığı ve güvenlik ortamında yeni dengelerin oluştuğunun emareleri görülmeye başlamıştır. Değişimde, ABD’nin Ortadoğu bölgesinde son 20 yılda kaybettiği enerji ve kendi iç sorunlarının ortaya çıkışı mutlaka göz önünd...;

03-05 Nisan 2013 tarihinde İstanbul’da düzenlenen 2. Dünya Türk Forumu sonuç bildirgesinde; Forum bünyesinde bir “Türk Dünyası Ödülü“ ihdas edilmesi benimsenmişti. Türk Dünyası’nın vizyon ve derinliğini güçlendiren başarılı kişiler ile kurumları onurlandırmak ve teşvik etmek amacı ile farklı kategor...;

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı.;

Afrika 54 ülke barındıran bir kıtadır. 30 milyon km2 alana sahip olan bu kıta Akdeniz, Kızıldeniz ve Atlantik Okyanusu tarafından çevrilmektedir. Afrika, Cebelitarık Boğazı ile Avrupa Kıtası’na bağlıdır. Sömürgecilik döneminden itibaren Avrupa kıtasının etkisi altında kalmıştır. ;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • DTB Hilton İstanbul Topkapı Otel -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Körfez Savunma Ve Güvenlik Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik Ve Uzay Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

4. Denizcilik Ve Deniz Güvenliği Forumu 2022

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

8. İstanbul Güvenlik Konferansı (2022)

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

Dünya Türk Forumu Akil Kişiler Kurulu Toplantısı 5

Dünya Türk Forumu Akil Kişiler Kurulu’nun beşinci toplantısı 25 Mayıs 2023 tarihinde İstanbul’da 6. Dünya Türk Forumu marjında gerçekleştirilecektir.

  • 14 Haz 2023 - 14 Haz 2023
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar ve başarıyı...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Meritokrasi Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar...

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.