Volskwagen ve Almanya

Makale

Türkiye’de en çok satan otomobil olduğu halde yatırım yapmaması Ticaret Bakanımız tarafından eleştirilen Almanya’nın Volkswagen firmasının, Başbakan...

Giriş

Türkiye’de en çok satan otomobil olduğu halde yatırım yapmaması Ticaret Bakanımız tarafından eleştirilen Almanya’nın Volkswagen firmasının, Başbakan Merkel’in 25 Şubat 2013’deki resmi ziyareti nedeniyle yeniden gündeme gelmesi muhtemel. Bu bağlamda dünyaca ünlü Volswagen’in Almanya için anlamını vurgulamak faydalı olacaktır.

Stratejik Kuruluş Nedir?

Ülkelerin savunma ve güvenliklerini doğrudan veya dolaylı, ekonomilerini doğrudan etkileyen kuruluşlara Stratejik Kuruluş (SK) adı verilmektedir. Özellikle döviz kaybını önleyen ve dış alıma gerek kalmaksızın geniş tüketim ihtiyaçlarına cevap veren kuruluşlar da stratejik kuruluşlardır. SK’lar Beka ve Refah’ın sağlanmasında sigorta işlevi görürler. SK’ların varlık nedenlerinin temel amacı, genelde Kriz ve Savaş gibi olağanüstü dönemlere yöneliktir. O nedenle bu kuruluşların barış zamanı satılmalarını, bir çok politikacı ve ekonomi uzmanı, liberal ekonomik sistemin vazgeçilmez bir gereği olarak değerlendirmektedir. Bir ülke hangi askeri ve politik ittifak veya ekonomik sistem içinde bulunursa bulunsun, içine düşebileceği olumsuz koşulları daima tek başına karşılamayı düşünmek ve planlamak zorundadır. Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulan Kayseri uçak fabrikası 1939’a kadar 180 uçak imal etti. Bunlardan 13’ü Danimarka’ya 3 tanesi de Hollanda’ya ihraç edildi. Üretim, İkinci Dünya Savaşı sonrasında başlayan ABD yardımı nedeniyle durduruldu. 3-4 yıllık bir faaliyetten sonra da Kayseri'deki fabrika kapatıldı. Onun yerine Amerikalılar bize traktör fabrikası kurdular. Temel kural şudur ki; denize düşen adama kendisinden başka kimse yardım edemez. PETKİM’in özelleştirilmesini destekleyenler, karşı çıkanlara PETKİM’i alıp da yurt dışına mı çıkaracaklar her şey burada, gerekirse el koyup çalıştırabiliriz şeklinde cevap vermektedir. Küresel Sistem, özelleştirmede öyle şartlar koymaktadır ki, çalıştırmak bir yana üç misli fiyatla geri almak zorunda kalabilirsiniz. 1974 Kıbrıs Harekatında uçak yakıtı üretimini azaltan ve hatta arıza gerekçesi ile durduran Mersin’deki Türkiye’nin ilk özel rafinerisi ATAŞ örneği unutulmamalıdır. Küresel Ekonomik Sistem içindeki korumacılık, özellikle yabancı sermayenin şirket satın almalarında gündeme gelmektedir. ABD’de bir kısım limanların Arap firmasına satılması kongre tarafından engellenmiştir. İngiltere’de Corus Grubu’nun Hindistan’ın Tata Grubu tarafından alınmasına büyük tepkiler gelmiştir. ABD, ulusal güvenlikle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili hiç bir şirketin satılmasına izin vermemektedir. Fransa 11 sektördeki stratejik şirketlerin yabancı sermayenin eline geçmemesi için koruma önlemleri almıştır. Rusya ve Latin ülkelerinde stratejik şirketlerin devletleştirilmesi çalışmaları giderek yaygınlaşmaktadır. [1]

Almanya’nın Milli Sembolü: Volkswagen

Avrupa ülkelerinin SK’lara yaklaşımlarına bir göz attığımızda son derece milliyetçi ve korumacı bir tutum içinde oldukları görülmektedir. Irak Savaşı ile birlikte enerji güvenlikleri tehlikeye giren bir çok ülke rüzgar, güneş, dalga dahil çeşitli kaynaklara yönelmişlerdir.[2] AB Komisyonunun rekabeti ve serbest piyasa kurallarını emreden yüzlerce kararına rağmen, AB ülkeleri, ulusal çıkarlarını etkileme olasılığı bulunan kararlara direnmektedirler. Bankacılık, enerji, demirçelik, ulaşım ve iletişim sektörü, bilişim ve savunma-güvenlik alt yapısı gibi stratejik kuruluşlardaki ulusal kontrol daima elde tutulmaktadır. Hatta çok çarpıcı bir örnek olarak Almanya’nın ünlü Volswagen otomobil firması verilebilir. Hitler’in kurduğu bu firma o tarihte ilk defa icat edilen hava soğutmalı motoru ve dayanıklılığı ile soğuk kış şartlarında Alman ordusuna çok önemli avantajlar sağlamış ve Alman teknolojisinin dünya çapında simgesi haline gelmiştir. Bugün aynı stratejik öneme sahip olmamasına rağmen, Volkswagen Alman endüstrisinin, Alman tarihinin, Alman disiplininin ve karakterinin bir idol ve sembolü olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle AB Komisyonun sürekli ikazlarına rağmen hala özelleştirilememiştir. Baskılara karşı Alman hükümeti, hisselerin bir kısmını elde tutan Saksonya Eyaleti (% 20) ve Porsche firmasından hisselerin % 51’ni almasını talep etmiştir. Daha çarpıcı bir olgu ise fabrikanın bulunduğu Saksonya Eyaletinin % 20 hissesine rağmen çok eski bir düzenlemeyle kararlarda veto hakkına (altın hisse) sahip olmasıdır.Yani her satış ve özelleştirmede % 51’ni devredilmesi halinde bile, korumacı özel kural ve şartlar konulabilmektedir. En son gelinen noktada, Hollanda, Fransa ve Almanya, kendi kamu şirketlerinin üçüncü devletlerin yatırımlarına karşı korunmasına destek vermektedirler. Avrupa Yüksek Adalet Divanı’nın aksi kararına rağmen, bu korumayı, veto hakkına sahip Altın Hisse vasıtasıyla uygulama alanına koymak istemektedirler. İlginç olan taraf bu yaklaşımı o dönemdeki AB Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Komiseri Peter Mandelson da desteklemiştir. Böylece stratejik sektörlerde faaliyet gösteren Avrupalı şirketlerin istenmeyen yabancıların eline geçmesi engelenebilecektir. Mendelson, sadece AB üyesi ülkelerin değil, AB Komisyonunun da yetki sahibi olacağı bir Avrupa Altın Hissesi yaratabileceğini söylemiştir.[3] Görülüyor ki, KS’in baş aktörleri güvenlikleri ve milli ideolojik değerleri söz konusu olduğunda sistemin kurallarını bozmakta çekinmiyorlar. İşte bugün Türkiye’nin gündeminde olan Volkswagen’e farklı yönden bir bakış.

Dr. Nejat Tarakçı, Jeopolitikçi ve Stratejist

ntarakci@gmail.com, 2013 Şubat


[1] Milliyet Gazetesi 7 Şubat 2007 s.9

[2] New Europe ( 25 Feb-3 March 2007) No.728 p.1

[3] Cumhuriyet Strateji Sayı 163 13 Ağustos 2007 s.17

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2863 ) Etkinlik ( 228 )
Alanlar
TASAM Afrika 80 666
TASAM Asya 100 1157
TASAM Avrupa 23 664
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 68
TASAM Kuzey Amerika 9 308
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1415 ) Etkinlik ( 56 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 25 630
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 191
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1308 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 522
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2072 ) Etkinlik ( 85 )
Alanlar
TASAM Türkiye 85 2072

Tıpkı Nazi Almanyası’nın II. Dünya Savaşı öncesinde Çekoslovakya’nın altınlarına ve güçlü askerî-sanayi kompleksine el koyması gibi, günümüz Almanyası da 2030’a kadar Rusya’yla muhtemel bir savaşa hazırlık kapsamında Polonya’nın altınlarına el koymayı ve Avrupa NATO’sunun en büyük ordusunu Berlin’e ...;

Sosyalist hareket neden bu kadar güçlüydü, sosyalist parti neden çöktü ve 2026'nın iki seçimi ne söylüyor? Bulgaristan'da güçlü olan, sosyalist partiden çok sosyalist bir toplumsal tabandı. Parti bu tabanı otuz beş yıl temsil etti; sonunda kaybetti.;

Latin Amerika'nın ikinci en büyük ekonomisi ve küresel imalat ağlarının kritik bir düğüm noktası olan Meksika, sanayi kapitalizmi ile yapısal kırılganlıkların iç içe geçtiği özgün bir kalkınma modeli sergilemektedir.;

William Nordhaus 30 Ekim 2026'da, 85 yaşında öldü. Ölümü, 2026 Nobel iktisat ödülünün Robert Hall ile Michael Woodford'a "makroiktisadi istikrarın mikroiktisadi temelleri" için verilmesinden on sekiz gün sonraya denk geldi. Ekim ayı böylece ana akım makroiktisadın iki farklı yüzünü yan yana getirdi....;

William Nordhaus 30 Ekim 2026’da, 85 yaşında öldü. Kamuoyu onu iklim iktisadı ve 2018 Nobel ödülüyle hatırlıyor. Oysa 1975’te yazdığı kısa bir makale, siyaset ile iktisat arasındaki ilişkiye bakışımızı yarım yüzyıl boyunca biçimlendirdi: “The Political Business Cycle”. Vefatından dört gün sonra, 3 ...;

Kıbrıs Türkleri’nin siyasi temsil mücadelesi, değişen tarihsel ve siyasi koşullara bağlı olarak farklı araçlar ve kurumsal yapılar vasıtasıyla gelişmiştir. Dr. Fazıl Küçük’ün Halkın Sesi gazetesi aracılığıyla toplumsal talepleri dile getirmesi, Kıbrıs Türk Toplumu’nun haklarını savunan aktif bir poz...;

Osmanlı'nın son yüzyılında devletin basmadığı ufaklığı kiliseler, havralar, esnaf ve belediyeler kendileri bastı. Bulgar kasabalarında 18. yüzyıldan 1878'e kadar süren bir “kilise sikkesi” geleneği vardı. 1876–1880 krizinden sonra ise İstanbul'dan Kapadokya'ya, Trakya'dan Ege adalarına kadar teneke,...;

Bu çalışma, 2020’lerde Alman aile firmalarının ağırlıkla Amerikalı alıcılara satılmasını, Alman korporatif kapitalizminin 1871’den bugüne uzun dönemli gelişimi içinde ele alıyor. Temel tez, Alman aile mülkiyetinin uzun ömrünün kişisel mülkiyetin kendisinden değil, onu taşıyan bir kurumsal ekosistemd...;

Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu

TASAM Güvenlik ve Strateji Merkezi yürütücülüğünde hayata geçirilen "TASAM Yıllık Asimetrik Güvenlik Tehditleri ve Risk Değerlendirme Raporu", yıllık periyotlarla yayımlanması planlanan stratejik bir çalışma projesidir. Proje; küresel ve bölgesel ölçekteki asimetrik tehditlerin derinlemesine analizine odaklanarak, değişen güvenlik mimarisi karşısında proaktif stratejik öngörüler ve karara esas yol haritaları sunmayı amaçlamaktadır.

  • 19 Kas 2026 - 20 Kas 2026
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

12. İstanbul Güvenlik Konferansı (2026)

  • 29 Nis 2027 - 30 Nis 2027
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul - Türkiye

9. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

7. Denizcilik ve Deniz Güvenliği Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

4. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

8. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

2. Yeniden Asya Güvenlik Forumu

  • 27 Kas 2025 - 28 Kas 2025
  • Wish More Hotel Istanbul -
  • İstanbul -

Afrika 2063 Ağı | İstişare Toplantısı 3

  • 18 Haz 2025 - 18 Haz 2025
  • Çevrimiçi - 13.00

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.