Kobani’den Yeni Sadabad’a (?)

Yorum

Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, "Suriye'de yeni bir 'Kobani' oluşmasına izin veremeyiz" dedi. ...

Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, "Suriye'de yeni bir 'Kobani' oluşmasına izin veremeyiz" dedi. Bu cümle vekaletçilere ve geçmişteki süreçlere cevap olarak Türkiye’nin yeni yaklaşımının veciz bir ifadesi oldu. MHP lideri Devlet Bahçeli’nin Kerkük üzerinden dillendirdiği çok yönlü ve haklı hassasiyet ve kaygı da bu “izin vermeyiz“ söyleminin muhtevasındaki meşum koridor, bir ileri adımda özerk bölge ve ileri süreçte referandum devleti gibi sonuçlara bir karşı çıkıştır. Peki, bölgede neler oldu? Kobani de neresiydi? Bugün Habur’a alternatif Ovacık sınır kapısının konuşulup, Kobani’ye Habur’da yardımların sınırlarımızdan geçtiği bölgesel yönetimin referandum sonucu sebep olduğu yırtılma ile ilişkilerin yeni bir döneme evirildiği bir ortamdayız.

“Ayn el-Arab’da yaşananlar turnusol kâğıdı etkisi yapmaya devam ediyor. Bölgemizde yaşanan yeni üretim vekâlet cihatçıları ile eskinin artığı vekâlet teröristleri karşı karşıya gelince, Türkiye’nin tüm iyi niyetli çözüm arayışlarının muhatabının gerçek yüzü bir kere daha ortaya çıkmış oldu. IşiD, adı her nereden icap ettiyse kobani denilen Ayn el-Arab (Arap Pınarı diyelim)’a saldırınca birden düğmeye basılmış gibi biz kendimizi Suriye sınırında bulduk; ve ülkemizdeki bölücü yapı birden bire sokaklarımızda bir “kobani“ manzarası çizmeye başladı. Vekaletçi olmak böyle bir şey olsa gerek. Herşey kobani ismi kadar yapmacık, tarihsiz ve talihsiz. Arap Pınarı’ndaki mücadele acaba “kobani“ direnişi görüntüsü altında bir topluma coğrafya kurgulama ve cetvellerle çizilecek yeni sınırlara hazırlık mıdır? Daha tuhafı medyamızın bu ismi tüm renkleri ile benimsemiş olmasıdır.“ Cumhurbaşkanımızın bu çıkışı 2014’te TASAM’da yayınlanan Arap Pınarından (Ayn el-Arab) Temkinle Geçmek dileğinin artık iradeye dönüştüğünü gösteriyor. Pek bölgede neler olacak? Yeni bir Sadabad Paktı konsensüsünün teşekkül ettiğini söylemek hayalci bir yaklaşım olmayacaktır.

Bölgemiz yeni gelişmeleri bu karmaşa ortamında yaşıyor. Bu süreçte bazı dejavular yaşıyor gibiyiz. Sadabad Paktı, Türkiye, Irak, İran ve Afganistan arasında çok taraflı bölgesel bir antlaşma olarak 8 Temmuz 1937 günü Tahran’da Şah’ın yazlık Sadabat Sarayı’nda imzalandı. Buna göre taraflar birbirlerine saldırıdan kaçınmayı ve bölgede barışı korumak üzere iş birliği yapmayı benimsemiştir. Bu paktta Irak İngiltere’ye bağımlılığa karşı Türkiye ile bir denge kurmak isterken öte yandan İran ile bozuk olan ilişkilerini düzeltmek için vesile ararken Türkiye bu ilişkileri bir pakt bağlamına alarak halletmeyi öngördü. İkinci Dünya Savaşı, İngilizlerin Irak’ı ve SSCB’nin İngiltere’yle İran’ı işgali, Bağdad paktı ve sonuçta İran-Irak savaşı ile Sadabad Paktı’nın öngördüğü bölgesel barış ideali başka bahara kalmıştı. Neticede bölgede yaşanan bu birleşik kaplar içerikli süreç bir paktın doğarak bugün bir kere daha müttefik olan devletlerin bir araya gelmesini dayatan süreçlere mümasil teşekkül ediyor. Türkiye Cumhuriyeti kurulurken vaki şartların tekerrürü benzer sonuçları yeniden tevlit etmiş görünüyor. Bu tarihi ders bize gösteriyor ki büyük güçlerin eli dokunup, bölge kendi içinde çatıştıkça bölünerek güçsüzleşiyor. Atatürk’ün gösterdiği büyük bir dış siyaset hamlesi olan bu Pakt bugün yeni şartlarda de facto oluşmuş durumdadır. Bunun de jure hale gelmesi bölge geleceği açısından fevkalade değerli olabilir. Türkiye’nin büyük güçlere ve bölgesel anlaşmazlıklara karşı ön alıcı dış siyaseti bugün devlet tecrübemizle bir kere tekrar ederek ülke ve bölge geleceğini barış içinde tutmaya çalışıyor. Atatürk Türkiye’sinin Atlantik ve Sovyet çerçevesinin dışında kendi paktıyla oyun kurduğu sürecin devamında devletimiz bugün yeni ittifaklarla geleceğini görmeye çalışıyor. Bu oyun kurucu olmasa da en azından pansuman edip iyileştirici olma potansiyeli taşıyan bir yakınlaşma olarak dikkatle takip edilmelidir.

İşaret edilen aynı yazıda: Türkiye’nin bölgeye müdahalesi, silahlarımızın bölgede Osmanlı sonrası dönemde ilk kez ciddi manada patlayacak ve gücümüzün hissedilecek olması hususu istenen bir durum olmasa da muhtemeller arasında. Kobani denen yerle alakalı dayatmalar Türkiye’de nasıl bir kafa karışıklığı oluşturmaya çalışıyor, içerideki uzantı kobaniciler nasıl bir stratejinin parçası olarak bu süreci canlı tutmaya çalışıyorlar? Bu sorular uzayıp giderken Türkiye’nin tampon bölge yaklaşımı neden bu kadar gürültüye yol açıyor? Türkiye’yi Biden’in imaları ile paralel olarak itham eden vekâlet etnikçilerinin sözlerinin manası nedir? Tüm bu sorular ve benzerleri bugün yaşanan sürecin sonunda tünelin ucunda bir karanlık manzara ve karamsar düşüncelere yol açmaktadır.“ tespitleri Fırat Kalkanı ve bugün İdlib’te patlayan silahlarımız, Cumhurbaşkanımızın son çıkışı eşliğinde bölgede kaynayan kazanın içinde Türkiye’nin kaynamaması adına devletimizin hamleleri olarak dikkatleri çekiyor.

Bu kaos içinde büzüştürerek yenmeye dair bir aklın işlediği seziliyor. Ne demek bu? Bu, içeride ve dışarıda beka endişesine düşürülen bir ülkenin kaotik gündemlerle meşgul edilmesi sonucu asıl iddia ve tezlerinden uzaklaşarak uzviyetini sürdürme haline doğru çekilmesidir. Bu açıdan, 15 Temmuz darbe girişimi ve oldubitti IKBY referandumuna bu çerçeveden bakılırsa Türkiye beka sorunlarıyla büzüştürülerek, siyasi ve ekonomik bir yıpratma sonucunda bulanık suda balık avlayanlara alan açılmaya çalışılmaktadır.

Suriye’de Arap Pınarında başlayan kırılma, Irak’ın kuzeyindeki referandum ile kaosa dönüşürken bu karanlık manzara sisleri arasında yeni bölgesel ittifaklar ve Türkiye’nin yeni hamleler ile bir asıl evvelki hamlelerle başlayan süreci bir asır daha ileri atmak noktasında olduğunu düşünmek ve gelişmelerin bu bağlamda oluşmasını temenni etmek geleceğimiz adına stratejik önem taşıyor.

Not: İdlib neden önemli sorusuna tarihten cevap arayanlar için Memlûk Devletinin büyük sultanı Baybars’ın Antakya fethine giderken Hama üzerinden Süvediye (Samandağı), Efamiye ve Derbsak (Kırıkhan yakınları) doğrultusunda ordusunu üçe ayırarak Hama üzerinden izlediği yolla bölgeye girip şehri ele geçirdiği göz önüne getirilirse İdlib’in Hatay bölgesinin güvenliği açısından önemi dikkatlere dokunabilecektir. Burada PYD veya herhangi bir dost olmayan gücün yer alması sınırlarımızı ve bekamızı doğrudan tehdit edecektir. Bu noktada Afrin hayati önemde bir yerde duruyor.
Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2633 ) Etkinlik ( 211 )
Alanlar
Afrika 73 621
Asya 95 1029
Avrupa 22 633
Latin Amerika ve Karayipler 13 65
Kuzey Amerika 8 285
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1345 ) Etkinlik ( 51 )
Alanlar
Balkanlar 24 281
Orta Doğu 21 595
Karadeniz Kafkas 3 294
Akdeniz 3 175
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1288 ) Etkinlik ( 74 )
Alanlar
İslam Dünyası 56 778
Türk Dünyası 18 510
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1994 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
Türkiye 77 1994

Üstüne inceleme yapılan devletin, “modern devlet” yani “burjuva devleti” olduğunu hatırlatmak gerekir. Ancak burada, Pierre Clastres’nin1 ilkel (ilksel) toplulukların, siyasal yapılanmalarıyla “devlete karşı” topluluklar oldukları ve ilksel halkların tarihinin devlete karşı mücadeleler tarihi olduğu...;

Güvenlik üzerinden yeni ittifakların gelişmesi ise başat ülkelerin aldıkları risklerden ve inisiyatiflerden okunabilmektedir. Mülkiyet ve güç kavramlarının niteliği ile iş modeli tarihsel olarak değişmektedir. “Başarıda Başarısızlık” sendromu yaşayan AB’nin geleceğini; Brexit sonrası Batı’da yeniden...;

Klasik diplomasiye ekonomik, sosyal, kültürel ve insani alanlarda açılım imkanı sunan kalkınma işbirliğindeki aktörlerin etkili koordinasyonu için proje, program ve proaktif inovasyon desteği sağlamak üzere kurulan TASAM Kalkınma ve İşbirliği Enstitüsü’nün resmî internet sitesi yenilendi.;

Emekli Albay Dr. Cengiz Topel Mermer’in “Yeni Soğuk Savaşın Sıcak Cephesi Himalayalar’da Çin-Hint Çatışması” isimli yeni kitabı TASAM Yayınları tarafından kitap ve e-kitap olarak yayımlandı.;

Ukrayna ise 45 milyona yaklaşan nüfusu, Avrupa Birliği ile Rusya Federasyonu arasındaki önemli coğrafi konumu ve kayda değer ekonomik potansiyeli ile dünyanın dikkatini üzerine çekmektedir. Birleşmiş Milletler (UN), BM, Avrupa Konseyi, AGİT, BDT, DTÖ, GUAM, KEİ, AvET, KEİ gibi pek çok bölgesel ve ul...;

Meriç ile Karasu arasında bulunan ve Meriç, Rodop ve İskeçe illerinden oluşan bölgede, 1923 yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile bugün yaklaşık 150 bin Müslüman Türk yaşamaktadır. ;

Türkiye’nin 7 ana bölgesi ve 81 ilimizin her birinin akademik, sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınması ile Ülkemizin yapısal dönüşümüne stratejik, bilimsel, derinlikli katkılar sağlamak üzere kurumsal altyapısı oluşturulan TASAM Türkiye Mükemmeliyet Merkezleri’nin resmî internet sitesi açıldı.;

Avrupa, Karadeniz, Kafkaslar, Asya, Orta Doğu ve Afrika ülkeleri ile arasındaki tarihî, siyasi ve kültürel bağları, Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası alanda yükselen aktivitesi, NATO, AGIT ve CICA gibi örgütlerin önemli üyelerinden olması ve son dönemde geliştirdiği aktif dış politi...;

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar ve başarıyı...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Meritokrasi Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar...

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.

1982 Anayasası'nın defalarca değişikliğe uğramasına rağmen iskeletinin değiştirilememesi nedeniyle Türkiye'nin yeni bir anayasaya gereksinimi olduğu konusunda kamuoyunda genel bir konsensüs bulunmaktadır.

Bu rapor, Türk savunma sanayiinin gelişme sürecinin sürdürülebilirliginin ve ihracat potansiyelinin arttırılmasında, şekillendirilecek geleceğe uygun; insan sermayesi, yapı, süreç ve stratejilerin tasarlanmasına ışık tutmak, bu kapsamda alınabilecek tedbirleri saptamak maksadıyla hazırlanmıştır.