Türkiye, tarihten gelen dostane ilişkilerini yeni açılımlarla daha da geliştirmek maksadıyla, 2005 yılını "Afrika'ya Açılım Yılı" ilan etmiş ve bu kapsamda başta Başbakan Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere çok sayıda heyet Afrika ülkelerine üst düzey ziyaretler gerçekleştirmiştir.
Türkiye'nin gerçekleştirdiği bu girişim doğrultusunda, Türkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM ) 2005 yılı başından itibaren Doç.Dr. Ahmet KAVAS yönetiminde Afrika Çalışma Grubunu oluşturdu ve Afrika ile ilgili araştırma ve faaliyetlerine başladı. Bu kapsamda; yıl içinde hakemli "Stratejik Öngörü"dergisinde Afrika ile ilgili dört makale yayınladı, iki rapor hazırladı, "Osmanlı Afrika İlişkileri" ve "Yeni Yüzyılda Afrika" adlı iki kitap çıkardı ve iki konferans düzenledi.
TASAM 2005 yılında yaptığı bu çalışmaları, 23-24 Kasım 2005 tarihlerinde, İstanbul'da gerçekleştirdiği "1. Uluslararası Türk-Afrika Kongresi" ile en üst seviyeye taşıdı. TASAM, 1. Uluslararası Türk-Afrika Kongresi ile eş zamanlı olarak ilerde üst düzeylerde görev alacak bürokrat, öğretim üyesi, medya temsilcileri ve sivil toplum örgütleri temsilcilerinin iştirak ettiği Orta Asya ve Balkanlara yönelik etkileşim projesini gerçekleştirdi. Her iki faaliyetin İslam Konferansı Örgütü'nün İstanbuldaki kültürel organizasyonları ile etkileşimini sağladı. Üç faaliyetin koordinesi ile sağlanan sinerji, katılımcılara Türkiye'nin Afrika ülkeleri, İslam Ülkeleri, Orta Asya, Balkanlar ve Kafkaslar'a yönelik açılımlarını ve jeopolitik gücünü açıkça gösterdi.
Kongreye Dışişleri Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA), Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ve Fly Air destek sağladı.
TASAM'ın organize ettiği bu kongrenin hedefi; Türkiye ile Afrika arasında sınırlı da olsa var olan iktisadi, siyasi, askeri, sosyal ve kültürel ilişkileri daha da geliştirmek; mevcut problemler için çözüm önerileri üreterek ortadan kaldırılmalarına katkı sağlamak; ilişkilerin düzenlenmesinde yetkili resmi kurumlara, özel sektör temsilcilerine ve bireysel girişimcilere karar alma safhasında doğru ve gerçekçi görüşlerle yardımcı olacak bilimsel ve özgün veriler ortaya koymaktı. Bu hedeflere de büyük ölçüde ulaşıldı.
8 Yükselen Afrika ve Türkiye / Rising Africa and Tuıkey
Kongreye teşrif eden Türkiye Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Doç. Dr. Abdullah GÜL, Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Sayın Prof. Dr. Alpha Oumar KONARE, İslam Konferansı Genel Sekreteri Prof. Dr. Ekmeleddin İHSANOĞLU ve TİKA Başkanı Hakan FİDAN Afrika ile ilgili ülkemizde ilk defa düzenlenen bu uluslararası kongrenin başarı ile tamamlanmasına eşsiz katkı sağladılar. Ayrıca başlangıç aşamasından itibaren Ankara'da bulunan sekiz Afrika büyükelçisi adına duayenleri konumundaki Tunus Büyükelçisi Muhammed LESSİR, Cezayir, Fas, Güney Afrika, Libya, Mısır, Nijerya ve Sudan büyükelçileri böylesine bir kongrenin yapılması için gerekli olan desteği verdiler.
Ülkemiz adına büyük bir girişimin başlangıcı olan 1. Uluslararası Türk- Afrika Kongresi bin yıllık tarihi geçmişe sahip olduğumuz Afrika kıtasıyla yeniden buluşmamızı sağladı. TASAM bu ilk buluşmayı daha da ilerlere taşımak için kongrede kuruluşunu ilan ettiği "Afrika Araştırmaları Enstitüsü"nün kuruluş çalışmalarını tamamladı, önümüzdeki yıllarda yeni kongrelerin yapılmasını planladı ve yaptığı bu çalışmalarla ülkemizdeki Afrika araştırmalarının önünü açtı.
1. Uluslararası Türk-Afrika Kongresi'nde yapılan açılış konuşmaları, katılımcıların sundukları tebliğler bu kitapta toplanarak Afrika ile ilgilenen araştırmacıların, resmi ve özel sektör temsilcilerinin hizmetine sunuldu.
Ülkemizde böylesine önemli bir kongrenin yapılmasına katkı sağlayan Türkiye Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Doç. Dr. Abdullah GÜL'e, Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Sayın Prof. Dr. Alpha Oumar KONARE'ye, İslam Konferansı Genel Sekreteri Prof. Dr. Ekmeleddin İHSANOĞLU'na, TİKA Başkanı Hakan FİDAN'a, TÜBİTAK Başkanı Nüket YETİŞ'e ve Fly Air Genel Müdürü Mehmet Hasan ÇEBİ'ye, kongreye emeği geçen tüm TASAM ve Asya Grup personeline teşekkür ederim.
Kongre sonuçlarının Türkiye ve Afrika Ülkeleri arasındaki ilişkilerin hem nicelik hem de nitelik olarak üst seviyelere çıkarılmasına katkıda bulunacağını ümit ediyor, milletimize ve devletimize faydalı olmasını diliyorum.
