“Perfide Albion“ kıta Avrupa’sının 13. Yüzyıldan bu yana benimsediği bir deyim. Genellikle İngilizlerin, diplomasideki ikiyüzlülüğünü, uluslararası ilişkilerde benimsedikleri elçabukluğunu, nalıncı keseri gibi her işi, her menfaati kendileri için nasıl yonttuğunu, hilelerini ve tabiri caizse insanı sırttan bıçakladıklarını ifade etmek için kullanılıyor.
“Ahde Vefa“sı Olmayan bir Millet İmajı
Deyim hiç iyi bir çağrışıma sahip değil. Tarih boyunca Birleşik Krallık hanedanlarının ve İngiliz hükumetlerinin, nasıl kendi menfaatlerini kollamak saiki ile ittifaklara veya müttefiklerine ihanet ettiklerini hatırlatıyor ve onlarla yapılacak anlaşmalar konusunda, iyi niyetle yola çıkan ülkeleri uyarma amacı taşıyor.
Önyargı Sadece Türklere Karşı Değil
Sırtında yüzlerce yıllık bir tarihin yükünü, toplumsal hafızasında ise tatlı ve hoş anılardan çok acı ve kanlı mücadeleleri hatırlayan Avrupa’nın ön yargıları sadece Türklere karşı değil. Keltik kökenine rağmen “Perfide Albion“ bugün hala güvenilmeyecek insanları da tanımlayan Fransızca bir deyim. Zaten belki 17. yüzyıldan bu yana bu deyimi dilinde, en fazla Fransa kullanıyor. Öyleki deyim, bu ülkenin koyu katolik geçmişinden, laik düzenine adeta dini bir esinti gibi aktarılmış.
Kendini deniz ile kıtadan ayrılmış olarak hissetmenin cesareti ile, ihtiyaç duyduğunda canı istediği kadar Avrupa’ya yaklaşan Birleşik Krallık, genellikle siyasi ve ekonomik olarak kendi çıkarlarına aykırı gördüğü her durumda, kıtadan uzaklaşmayı, başka başka limanlara yelken açmayı bir açık gözlük kabul etmiş. Tabii sinirleri törpülemiş, kılıçların kınından çıkarılmasına da neden olmuş.
Fransa’nın Acı Deneyimleri
Augustin Louis de Ximénès’in 1793 de yazdığı “L'Ère des Français (Fransız Dönemi)“ adlı şiirde ihanetin Fransa üzerinde yarattığı nefret o denli büyük ki, yazar, “Şu kalleş İngilizlere, kendi sularında saldıralım“ bile diyecek kadar ileriye gidebiliyor. Çünkü İngiltere, o dönemde kendi monarşi’sinin de başına gelmesinden korktuğu için, tarihte bir yeni devir başlatan 1789 Fransız İhtilaline karşı tüm kıta Avrupası’nı Fransa’ya karşı saldırmaya kışkırtmış. İşte bu “alçakça“ teşebbüs, “Perfide Albion“’ deyiminin, 17. yüzyıldan 19. yüzyıla aktarılmasına ve bugün bile günlük kullanımda revaçta olmasına neden olmakla kalmamış, Birinci Dünya savaşı öncesi yıllardaki Almanya- İngiltere gerginliği nedeni ile, Almanca’daki yerini de almış ve korumuş.
ABD ve Türkiye’ye Yaklaşan bir İngiltere
Hızlı veya yavaş Brexit, Birleşik Krallık’ı bir şekilde, AB den ayıracak. AB mali perspektifleri açısından hesapların kapanması aslında pek kolay olmayacak. Siyasi zıtlaşmalar ekonomik ilişkilere yansımazsa, ticari bağların kolay gevşeyeceğini sanmıyorum. Ama kendisi Brexit yanlısı olmasa bile Brexit’i kucağında bulan Theresa May, şimdi ülkesine yandaş arayışında.
Başbakan May, Kanada’ya AB ile daha pek yeni bir anlaşma imzaladığı için, bu ülkenin genç ve dinamik başbakanına gitmek gibi bir acemiliği yapmadı. Ama hemen, İngiltere’ye karşı bir bağımsızlık savaşının küllerinden doğan ABD’ye ve yine geçmişte işgale yeltenip yenildiği Türkiye’ye yelken açarak, AB ile ortaya çıkabilecek ekonomik risklerin önünü almaya çalıştığını dünya âleme gösterdi. ABD ile olan 150 milyar dolarlık, Türkiye ile olan 16 milyar dolarlık ticaret hacmini arttırma ve tercihan bunu yaparken suyun akışını kendi yönüne çevirme amacında olduğunu hep karşılıklı çıkar teması ile süsledi. Yeni “Stratejik ortaklıkları“ güçlendirip, bunu en fazla savunma sanayi dallarına yansıtmak istediğini belirtti.
Aman Perfide Albion’a Dikkat
Son söyleyeceği sözü ilk söylemekte beis görmeyen Başkan Trump, işadamı olduğu ve hep ABD’nin çıkar önceliğine dikkat çektiği için, işi ihtiyatlı bir tavır ve AB’ye başkaldırı havasında yürütme eğiliminde. Ama AB’ye, fırsat bu fırsat bir çalım atmak isteyen Türkiye, 125 milyon dolarlık anlaşmayı övünçle takdim ediyor. ABD’den sonra ziyaret edilmiş olmanın ise gururunu taşıyor. Oysa Başbakan May, umduğunu bulamazsa, Türkiye’yi “demokrasiye bağlı kalmaması“ bahanesiyle hemen silkeleyebilir. Önemli olan Brexit dönemecinde İngiltere’nin, Kıbrıs’la veya bu konu dışında Türkiye’den başka neler beklediğinin bilinmesinde. Yoksa Türkiye 20. yüzyılın başında iyi tanıştığı Perfide Albion’u, yeni bir şeymiş gibi yeniden yaşayabilir ve bir kez daha aldatılabilir.
“Ahde Vefa“sı Olmayan bir Millet İmajı
Deyim hiç iyi bir çağrışıma sahip değil. Tarih boyunca Birleşik Krallık hanedanlarının ve İngiliz hükumetlerinin, nasıl kendi menfaatlerini kollamak saiki ile ittifaklara veya müttefiklerine ihanet ettiklerini hatırlatıyor ve onlarla yapılacak anlaşmalar konusunda, iyi niyetle yola çıkan ülkeleri uyarma amacı taşıyor.
Önyargı Sadece Türklere Karşı Değil
Sırtında yüzlerce yıllık bir tarihin yükünü, toplumsal hafızasında ise tatlı ve hoş anılardan çok acı ve kanlı mücadeleleri hatırlayan Avrupa’nın ön yargıları sadece Türklere karşı değil. Keltik kökenine rağmen “Perfide Albion“ bugün hala güvenilmeyecek insanları da tanımlayan Fransızca bir deyim. Zaten belki 17. yüzyıldan bu yana bu deyimi dilinde, en fazla Fransa kullanıyor. Öyleki deyim, bu ülkenin koyu katolik geçmişinden, laik düzenine adeta dini bir esinti gibi aktarılmış.
Kendini deniz ile kıtadan ayrılmış olarak hissetmenin cesareti ile, ihtiyaç duyduğunda canı istediği kadar Avrupa’ya yaklaşan Birleşik Krallık, genellikle siyasi ve ekonomik olarak kendi çıkarlarına aykırı gördüğü her durumda, kıtadan uzaklaşmayı, başka başka limanlara yelken açmayı bir açık gözlük kabul etmiş. Tabii sinirleri törpülemiş, kılıçların kınından çıkarılmasına da neden olmuş.
Fransa’nın Acı Deneyimleri
Augustin Louis de Ximénès’in 1793 de yazdığı “L'Ère des Français (Fransız Dönemi)“ adlı şiirde ihanetin Fransa üzerinde yarattığı nefret o denli büyük ki, yazar, “Şu kalleş İngilizlere, kendi sularında saldıralım“ bile diyecek kadar ileriye gidebiliyor. Çünkü İngiltere, o dönemde kendi monarşi’sinin de başına gelmesinden korktuğu için, tarihte bir yeni devir başlatan 1789 Fransız İhtilaline karşı tüm kıta Avrupası’nı Fransa’ya karşı saldırmaya kışkırtmış. İşte bu “alçakça“ teşebbüs, “Perfide Albion“’ deyiminin, 17. yüzyıldan 19. yüzyıla aktarılmasına ve bugün bile günlük kullanımda revaçta olmasına neden olmakla kalmamış, Birinci Dünya savaşı öncesi yıllardaki Almanya- İngiltere gerginliği nedeni ile, Almanca’daki yerini de almış ve korumuş.
ABD ve Türkiye’ye Yaklaşan bir İngiltere
Hızlı veya yavaş Brexit, Birleşik Krallık’ı bir şekilde, AB den ayıracak. AB mali perspektifleri açısından hesapların kapanması aslında pek kolay olmayacak. Siyasi zıtlaşmalar ekonomik ilişkilere yansımazsa, ticari bağların kolay gevşeyeceğini sanmıyorum. Ama kendisi Brexit yanlısı olmasa bile Brexit’i kucağında bulan Theresa May, şimdi ülkesine yandaş arayışında.
Başbakan May, Kanada’ya AB ile daha pek yeni bir anlaşma imzaladığı için, bu ülkenin genç ve dinamik başbakanına gitmek gibi bir acemiliği yapmadı. Ama hemen, İngiltere’ye karşı bir bağımsızlık savaşının küllerinden doğan ABD’ye ve yine geçmişte işgale yeltenip yenildiği Türkiye’ye yelken açarak, AB ile ortaya çıkabilecek ekonomik risklerin önünü almaya çalıştığını dünya âleme gösterdi. ABD ile olan 150 milyar dolarlık, Türkiye ile olan 16 milyar dolarlık ticaret hacmini arttırma ve tercihan bunu yaparken suyun akışını kendi yönüne çevirme amacında olduğunu hep karşılıklı çıkar teması ile süsledi. Yeni “Stratejik ortaklıkları“ güçlendirip, bunu en fazla savunma sanayi dallarına yansıtmak istediğini belirtti.
Aman Perfide Albion’a Dikkat
Son söyleyeceği sözü ilk söylemekte beis görmeyen Başkan Trump, işadamı olduğu ve hep ABD’nin çıkar önceliğine dikkat çektiği için, işi ihtiyatlı bir tavır ve AB’ye başkaldırı havasında yürütme eğiliminde. Ama AB’ye, fırsat bu fırsat bir çalım atmak isteyen Türkiye, 125 milyon dolarlık anlaşmayı övünçle takdim ediyor. ABD’den sonra ziyaret edilmiş olmanın ise gururunu taşıyor. Oysa Başbakan May, umduğunu bulamazsa, Türkiye’yi “demokrasiye bağlı kalmaması“ bahanesiyle hemen silkeleyebilir. Önemli olan Brexit dönemecinde İngiltere’nin, Kıbrıs’la veya bu konu dışında Türkiye’den başka neler beklediğinin bilinmesinde. Yoksa Türkiye 20. yüzyılın başında iyi tanıştığı Perfide Albion’u, yeni bir şeymiş gibi yeniden yaşayabilir ve bir kez daha aldatılabilir.
_jpeg_674fc3b2-f844-4a45-ba8b-dd7980a15fce.jpeg "Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2")
