YSK’nın Hukuka Aykırı Kararı, BDP ve İkiyüzlülük - II

Yorum

Adaylıkların reddine ilişkin ilk kararından sonra MHP hariç bütün siyasi kesimlerin şiddetli muhalefeti ve BDP yandaşlarının sokak gösterileri sonrası YSK’nın kararını geri alacağı belliydi. Kurul, ertesi gün bu yönde ilk işaretleri göndermişti. Merak edilen ise ilk kararı geri almanın gerekçesinin ne olacağı idi....

Adaylıkların reddine ilişkin ilk kararından sonra MHP hariç bütün siyasi kesimlerin şiddetli muhalefeti ve BDP yandaşlarının sokak gösterileri sonrası YSK’nın kararını geri alacağı belliydi. Kurul, ertesi gün bu yönde ilk işaretleri göndermişti. Merak edilen ise ilk kararı geri almanın gerekçesinin ne olacağı idi.

21 Nisan akşamı Kurul’un yeni kararı dağıtılırken muhtemelen basın mensuplarının metinden anladığı tek şey bir kişi hariç diğer onbir kişinin adaylıkları noktasında Kurul’un kararını geri aldığı oldu.

Çocukken ve ilk gençlik yıllarımda anlayamadığım bir ifadeyle karşılaştığımda bir acziyet duygusu ile doğruluğuna inanırdım. Hatta ifade ne kadar karmaşıksa bana o derece doğru gelirdi. Zamanla okuduklarımdan öğrendiğim şu oldu: gereksiz malumatfuruşlukla yüklü ya da kapalı cümleler kullananların aslında kendi zihinleri de karışıktır. Eğer zihinleri karışık değil ise ortada bir çarpıtma ya da kocaman bir yalan vardır. Hukuksal ifadeler bu duruma daha da açıktır. Çünkü hukuk sıradan vatandaşın içerisinde olduğunu düşünmediği ayrı bir dünya gibidir.

Şimdi gelelim konumuza… YSK’nın 21 Nisan tarihli şantaj ve tehditle sakatlanmış hukuka aykırı kararına…

***

Tekrar altını çizmek gerekir ki, Anayasa’nın 76. Maddesinde ifadesini bulan milletvekili seçimlerimde aday olabilmek için gerekli şartlar tartışma gerektirmeyecek kadar açıktır. Bunlar,

  • Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
  • 25 yaşını doldurmuş olmak,
  • Erkek adaylar için askerlik hizmetini yapmış olmak,
  • En az ilkokul mezunu olmak,
  • Kısıtlı olmamak,
  • Kamu hizmetinden yasaklı olmamak,
  • Taksirli suçlar hariç kasti suçlardan toplam 1 yıl ve daha fazla hapis cezası almamış olmak
  • ve bazı suçlardan hüküm giymemiş olmaktır. Bu çerçevede,
  • Zimmet, hırsızlık, rüşvet, kaçakçılık vb. yüz kızartıcı suçlardan,
  • Devlet sırlarını açığa vurmave
  • Terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından hüküm giymiş olanlar affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler. Bu kişilerin aldıkları mahkumiyetin süresi de önemli değildir.

Burada belirtilen sınırlamalar, -hak yoksunluğu hariç- süresiz yani ömür boyudur. Örneğin terör suçundan bir kez hüküm giymiş bir kişi hiçbir şekilde milletvekilleri seçimlerinde aday olamaz. Bu sınırlamanın süresiz/ömür boyu olması YSK kararında bir “sorun“ olarak ortaya konulmaktadır. Oysa bu bir sorun değildir. Ulusun bütününü temsil edecek olan milletvekillerinin belli niteliklere sahip olmasından doğal bir şey olamaz. Kaldı ki Avrupa ülkelerinin anayasal düzenlerinde de durum budur. Devlet memuru olabilmek için dahi kasti bir suçtan 6 aydan daha fazla hapis cezası almamış olmak koşulu varken milletvekili adaylığı için benzer koşulu aramak nasıl bir “sorun“ ya da “anti-demokratik“ uygulama olur? Ne zamandan beri demokrasi ile sorumsuzluk eş anlama gelir oldu? Hakimler ve Savcılar Kanunu, Avukatlık Kanunu, Noterlik Kanunu vb. pek çok kanun belirli suçlardan mahkum olanları affa uğramış bile olsalar belirli görevlere getirilmekten ya da belirli hakları kullanmaktan men etmektedir. Bu bir “sorun“ mudur?

YSK bu “sorun“u aşmak için kararında zorlama bir yol denemektedir. Bu yol “memnu hakların iadesi“dir:

Türk Ceza Kanunu’nun Madde 53(1) düzenlemesine göre“kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak; (…) seçme ve seçilme ehliyetinden ve diğer siyasî hakları kullanmaktan (…) yoksun bırakılır.

Aynı maddenin 2. Fıkrasına göre ise “kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz.“

Düzenlemeden de anlaşılacağı gibi hak yoksunluğu süresiz, ilanihaye değildir. Hak yoksunluğu yalnızca mahkum olunan hapis cezasının infazı tamamlanana kadardır.

YSK, zorlama bir yorumla hak yoksunluğu süreli olduğuna göre Anayasa’da kasti bir suçtan bir yıldan daha fazla hapis cezası almamış olma ve bazı suçlardan (terör dahil) hiç hüküm giymemiş olmaya ilişkin koşulların da süreli olduğu sonucuna varmaktadır. Oysa bu iki konu “kıyas-ı maalfarık“tır; elma ile armut dahi değildir. Anayasa koyucu abesle iştigal etmeyeceğine göre hak yoksunluğu bir koşul olarak zaten öngörülmüşken diğer sınırlamaları getirmekle irade edilen şey bütünü ile ortadadır. Kaldı ki anayasa “affa uğramış dahi olsalar“ ifadesi ile ilgili sınırlamanın süresiz olduğunu perçinlemiştir.

YSK’nın yorumuna göre terör suçundan hüküm giyen bir kişi mahkemeden “memnu hakların iadesi“ne ilişkin bir karar alırsa adaylığı mümkün olabilecektir. Peki aynı yol 6 aydan daha fazla hapis cezası almış olan bir kişinin devlet memuru ya da hakim, savcı, noter, avukat, mali müşavir vb. olabilmesi için de kullanılabilir mi? Ya da bugüne kadar kullanılmış mıdır? Kaldı ki Yeni Türk Ceza Kanunu’nun 53. Maddesi gereği bir mahkemenin “memnu hakların iadesi“ gibi bir karar almasının hukuki yolu da yoktur. Böyle bir müessese yeni kanunda düzenlenmemiştir.

Bir diğer gariplik de şudur: YSK’nın 19 Nisan tarihli ilk kararında adaylık başvurularının temel red gerekçesi ilgili kişilerin terör suçundan aldıkları mahkumiyetlerdir. İlk kararda belirtilmeyen bir eksiklik (memnu hakların iadesi yönünde alınacak mahkeme kararının eksikliği) nedeni ile ikinci kararla adaylıkların kabulü nasıl mümkün olabilir? Bu hukuken nasıl izah edilebilir?

Bu arada, Sabahat TUNCEL ile ilgili bir gün içerisinde alınan mahkeme kararının süratine şaşırmakla beraber karara saygı duymak gerekir. Sabahat TUNCEL, “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu“nun 32. Maddesinden yargılanmış ve 1 yıl 6 ay hapis cezası almıştı. Hüküm giydiği tarihte kanun ilgili suç için minimum cezayı 1 yıl 6 ay; maksimum cezayı ise 3 yıl olarak belirlemişti. Ne var ki mahkeme TUNCEL hakkındaki hapis cezasını ertelemişti. Hapis cezasının ertelenmesi af anlamına gelmediğinden bu ceza mahkumiyeti TUNCEL’in adaylığı önünde engel idi. Ancak aynı kanunda 22 Temmuz 2010 tarihinde yapılan değişiklikle cezada indirime gidildi (değişiklik suç için minimum cezayı 6 aya indirdi; maksimum ceza ise 3 yıl olarak kaldı). Kanun değişikliği kuşkusuz TUNCEL için lehe bir durum oluşturdu. Bir gün içerisinde inanılmaz bir süratle İstanbul 7. Asliye Ceza Mahkemesi kararı yeniden belirleyerek 6 aya indirdi. Böylece TUNCEL’in adaylığı önünde engel kalmadı.

***

Devlet, yürürlükte var olan hukuk kurallarından oluşan yapının kendisidir.

Bugün Türkiye’de 1982 Anayasası yerden yere vurulmakta; belirli siyasi çevrelerin iradeleri ile zıt düştüğü noktada Anayasa ve hukuk kuralları çabucak antidemokratik ilan edilmektedir. Dahası bu kavrayış kamu oyunda artık hakim bir kavrayış halini almıştır.

Demokrasi ve hukukun ne olduğunu Türkiye’de kim söylüyor artık? T.C Anayasası ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi mi? Yoksa sokaklar mı?

Bir not: İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi, gerek milletvekili adaylığı için gerekli koşulları ve gerekse seçim barajını Sözleşme’ye aykırı bulmamıştı…

Dr. Engin SELÇUK
TASAM Direktörü v
e
İ.Ü SBF Anayasa Hukuku Öğretim Üyesi

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2567 ) Etkinlik ( 173 )
Alanlar
Afrika 65 606
Asya 76 1000
Avrupa 13 616
Latin Amerika ve Karayipler 12 64
Kuzey Amerika 7 281
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1326 ) Etkinlik ( 44 )
Alanlar
Balkanlar 22 276
Orta Doğu 18 584
Karadeniz Kafkas 2 293
Akdeniz 2 173
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1280 ) Etkinlik ( 69 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 774
Türk Dünyası 16 506
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1940 ) Etkinlik ( 71 )
Alanlar
Türkiye 71 1940

Son Eklenenler