Arap Dünyası Özgürlüğün Bedelini Ödüyor

Yorum

Arap dünyası, uzun süredir Batılı ülkelerin sömürgesi altında kalmıştı. Halkının büyük çoğunluğu Müslüman olan bu ülkeler, en büyük değerleri olan özgürlüklerini toprak altında saklamak zorunda kaldılar. ...

Arap dünyası, uzun süredir Batılı ülkelerin sömürgesi altında kalmıştı. Halkının büyük çoğunluğu Müslüman olan bu ülkeler, en büyük değerleri olan özgürlüklerini toprak altında saklamak zorunda kaldılar. Müstemleke devletleri bu toprakları terk ettiklerinde, geriye kültürel mirasın yanında, farklı bir sömürü felsefesinin tezahürü olarak, diktatörleri bıraktılar. Böylece o toprak altında saklanan özgürlük ideali yeşeremedi. Görünüşte kendi içlerinden birisi olarak yönetimi ele alan liderlerin çoğunun, yine Batı güdümünde bir yönetim anlayışına sahip oldukları görüldü. Çoğunun yönetim biçimi halkçı olmakla birlikte, halkın yanında olmadılar. Hatta halkın aleyhinde icraatlarda bulundular. Kişisel veya ailevi refaha yönelik olan kendi iktidarlarını yürütmek, geleceklerini sağlama almak amacıyla, halkın duygu ve düşüncelerine ipotek koydular. Bir tür “halka rağmen halkçılık“ felsefesini uyguladılar. Milli ve manevi değerlerini yine kendi konumlarını sabitlemek için yozlaştırdılar. Bu tür bir anlayış ve uygulama, Orta Asya’dan Atlas Okyanusuna kadar uzanan İslam dünyasının genel görünümü haline geldi. Darbe veya hileli yollarla iktidara gelen liderler, halkın refah düzeyinin yükseltilmesinden çok, kendi çıkarları yolunda icraatlarda bulundular. Bu tür bir uygulama ise, Arap dünyasının yükselmesini, gelişmesini ve çağa ayak uydurmasını engelledi.

Ezici çoğunluğu Müslüman olan Arap halklarının önünde er önemli iki tane engel oluştu: Birincisi, yönetimdeki despotizminin ürünü olan düşünce özgünlüğünün kısıtlanması, hatta kaybolması; ikincisi ise, bir tür korkuyu da doğuran özgüvenin kaybolması.

Küresel bir yapıya bürünen dünyamızdaki oluşumlar, Arap ülkelerini de belli oranda kapsamıştır. Teknolojik gelişmeler günümüzde Afrika’nın en ücra köşelerine de ulaştı. Televizyon, telefon ve nihayet Internet gibi ulaşım teknolojisi, zorunlu olarak İslam ülkelerine de girdi. Bu gelişme ise, dünyaya kapalı, dar alanda siyaset yapan ve yönetim egemenliğinde hareket eden sistemleri zor durumda bıraktı. İçteki başarısızlıklar, yönetimdeki zafiyetler ve liderlerin zoraki karizmatik yapıları zedelenmeye başladı. İletişim teknolojisi sayesinde “Takke düştü ve kel göründü“. Toplumlar küresel dünyada kendi yerlerini görmeye başladı. Dünya ile birlikte gelişmeleri takip etmek zorunluluğu doğurdu. Bu ise halkın silkinmesine ve despot yönetimlerin sıkışmasına yol açtı.

1911 yılında Şam Emeviye Camisinde Said Nursi’nin dar anlamda cemaate, geniş bağlamda ise Arap dünyasına hitaben yapmış olduğu nutukta, onların önündeki en büyük engelin baskı ve zorbacılık olduğunu söylüyordu. Nursi, daha sonraları bu eserinin bütün İslam dünyasına yönelik bir hutbe olduğunu vurgulamıştır. Yaklaşık yüz yıl öncesine ait bu hutbede, İslam dünyasının içerisinde bulunduğu problemlerden sıyrılmasının imkânı anlatılmakta ve bunların başında da hürriyet kavramı işlenmektedir. Zira yazara göre istibdat, farklı türevleriyle bünyede sürekli yaygınlaşan hastalık gibidir.

Arap dünyasındaki son gelişmeleri bu veriler doğrultusunda okuyacak olursak, bu oluşumlar, o yörelerdeki özgürlük sıçramaları olarak kabul edilmelidir. İletişim araçları, sivil kuruluşlar arası ilişkiler gibi etkenler sonucu, dünyanın küresel yüzüyle tanışan Arap âlemi, gelişmelerden etkilenmeye başlamıştı. Bu bağlamda bu değişim hareketlerini, dış kaynaklı olarak taşı yerinden oynatma şeklindeki bir yaklaşım, tutarlı görünmemektedir. Bu hareketler iç dinamizmin dışa vurumudur. Özgürlük rüzgârının o yakaların en ücra köşelerine de ulaşmasının bir göstergesidir.

Aynı zamanda bu gelişme mensup oldukları dinin bir verisi olarak özgürlük düşüncesine sahiplenmeye çalışmalarının bir tezahürüdür. Elbette dış mihrakların tamamen etkisiz olduğu ileri sürülemez ama bu daha çok katkı mahiyetindedir.

Arap dünyasındaki gelişmelere en büyük katkı Türkiye’den sağlanmıştır. Türkiye’nin jeo-stratejik, politik, ekonomik ve kültürel konumu, böyle bir atağa olan kapasitesini gösteriyordu. Ama Türkiye öncelikle içteki dinamizmi engelleyen, bağlayan ve derin despotizmin temsilcisi olan oluşumları çözmeye ve onların yapısını bozmaya çalıştığından beri, dışarıda da şahlanmaya geçmiştir. Önyargılı ve duygusal yaklaşımlardan uzak olarak realiteyi okumaya çalışırsak, mevcut yönetim kadrosu ve biçimiyle Türkiye bir çok alanda büyük başarılara imza atmaktadır.

Bernard LEWIS 1994 yılında kaleme almış olduğu makalesinde, “Why Turkey is the Only Muslim Democracy?“ diye soruyor ve bunun cevabını vermeye çalışıyordu. Bu yıllarda yazar, Türkiye’nin başta Arap âlemi olmak üzere İslam dünyası için yegâne model olduğu vurgularken, özenle “Civil Society“ konumuna değiniyordu. Ona göre Türkiye halkı özgürlüğüne kavuşuyor ve bunun bedelini kolay ödememiştir. Yazarında üzerinde haklı olarak durduğu gibi, bütün vesayet, baskı ve zorbalık sistemi, özgürlük karşıtı bir yapıda olup, her türlü gelişim, yenilik ve açılımlara engeldir. Zira zorbalıkta, bir ülkeyi zora ve baskıya dayanarak yönetmek, istibdat etmek, her istediğini ve dilediğini yaptırmak isteyen kimsenin kapasitesi doğrultusunda bir oluşum söz konusudur. O nedenle zorbalıkta, kıyıcılık ve zalimlik vardır.

Özgürlüğün önündeki en büyük engel olan despot anlayış ve yönetim altında yaşayan halkların maruz kaldığı zararlı nitelikler şunlardır: Gelecek kaygısı ve iyi gelişmelere karşı ümitsizlik. Yönetime güvensizlik, doğruluğun kendisine zarar vereceğini düşünmek ve devlet kademelerindeki idareciler için yalanın onların en önemli bir niteliği olduğunu özümsemek. Sürekli düşmanlık duygularını kabartmak ve sonunda himmetini kendisine özgü kılmaya karar vererek, sosyal bir varlık olduğunu unutmak. Nitekim Seymour HERSH’in de ifade ettiği gibi, Arap dünyasındaki son gelişmeler, halkın kendilerine vurulan prangalara karşı bir çıkış hareketidir. Bazı Batı devletleri ve İsrail, despotizm altında yönetilen ülkelerin genel geçer süreci doğrultusunda, bu özgürlük eylemlerine ihtimal vermemişlerdi. Onlara göre önde gelen bazıları cezalandırıldığında, halk korkar ve evlerine dönerlerdi.

Her alanda olduğu gibi siyasi alanda da Arap dünyasının gelişmesi, halkın özgürlüğüyle paraleldir. Bu hem insani hem de dini bir zorunluluk ve ihtiyaçtır. Arap dünyasındaki bundan sonraki gelişmeler, özgürlük algılamasıyla orantılı olarak gelişecektir. Ancak dışarıdan ithal edilen hürriyet, özgürlük değildir. İstibdadın daha yumuşak başka bir versiyonudur. Burada en büyük misyon Türkiye’ye düşmektedir. Zira HERSH’in de vurguladığı gibi, ABD, İsrail ve AB bölgenin kaybedeni, Türkiye ise kazananıdır.

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2763 ) Etkinlik ( 223 )
Alanlar
TASAM Afrika 77 647
TASAM Asya 98 1106
TASAM Avrupa 23 649
TASAM Latin Amerika ve Karayip... 16 67
TASAM Kuzey Amerika 9 294
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1406 ) Etkinlik ( 54 )
Alanlar
TASAM Balkanlar 24 297
TASAM Orta Doğu 23 623
TASAM Karadeniz Kafkas 3 297
TASAM Akdeniz 4 189
Kimlikler ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1304 ) Etkinlik ( 78 )
Alanlar
TASAM İslam Dünyası 58 786
TASAM Türk Dünyası 20 518
TASAM Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2053 ) Etkinlik ( 83 )
Alanlar
TASAM Türkiye 83 2053

Bugünkü konu Türkçe. Hakikaten bizim için en önemli meseledir Türkçe. Çünkü Türk milleti dediğin topluluk bir dil etrafında oluşmuştur. Bunu Batı’da Jean-Paul Roux diye Türklerin tarihini yazan Fransız tarihçi kitabının başlarına koymuştur: “Türkler dil etrafında oluşmuş bir millettir.“ Bugün birbir...;

Doğu Afrika’nın jeopolitik konumuyla ilişkili olarak Ortadoğu, Körfez ve Hint- Pasifik stratejik alanlarıyla entegrasyonu bölgede yabancı aktörlerin askerî varlıklarının önemli bir nedenini meydana getirmektedir. Yabancı askerî varlıklar; çoğunlukla terörle mücadele, barış operasyonlarına destek, il...;

Stratejik konumu ve doğal kaynakları nedeniyle önemli bir rekabet alanı olan Afrika, 21. yüzyılda çok sayıda aktörün, kapsamlı politikalar geliştirdiği ve zirveler organize ettiği kıta olarak dikkat çekmektedir.;

Uluslararası düzenin Ukrayna ve Filistin'de cereyan eden çatışmalarla küresel bir karmaşa dönemine girmesiyle mevcut sorunlara çözüm üretme yeteneği de zayıflıyor. Bu durum, küresel ticaret ve tedarik zincirlerinde artan bir dengesizliğe yol açıyor. Kızıldeniz’de yaşanan tıkanma ve Rusya-Ukrayna sav...;

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu senedi olan Lozan Antlaşmasının imzalanmasından sonra Montrö Boğazlar Sözleşmesine kadar olan süreçte Türk Deniz Kuvvetlerinin yeniden yapılanması bizzat Atatürk tarafından ön plana çıkarılmıştır. Öncelikle çekirdek bir donanma sonrasında kendi gemilerimizi yapmak ve b...;

Gürcistan, yumuşak kıvrımlı ulu dağların ve bu dağlar arasındaki vadilerde gürül gürül akan nehirlerin ülkesi. İnsanın diline Kafkasların İsviçre’si demek geliyor. Ama hiçbir zaman İsviçre kadar huzurlu olmadığını hatırlayınca vaz geçmekten başka çare kalmıyor. Onlarca dil veya lehçenin onlarca fark...;

Resmi Güvenlik Yardımı'nın (OSA) tanıtımı ve Kalkınma İşbirliği Şartı'nın revizyonu, Japon dış yardım politikalarında savunma ve ekonomik güvenliğe vurgu yaparak önemli bir değişikliği işaret ediyor.;

Editör: Dalia Ghanem - Türkiye'nin dünyanın çeşitli bölgelerindeki ayak izi genişlemiştir. Bu durum, sadece ekonomik anlamda değil, ülkenin eğitim girişimleri veya Afrika, Orta Doğu, Güney Kafkasya ve Batı Balkanlar'daki izleyiciler arasında Türk televizyon dizilerinin popülaritesi gibi yumuşak gücü...;

10. İstanbul Güvenlik Konferansı (2024)

  • 21 Kas 2024 - 22 Kas 2024
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2024 Dönem 1

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programları ile katılımcılara stratejik yönetim ve liderlik alanlarındaki yeniliklerin aktarılması, Türkiye ve dünyadaki gelişmeler ışığında ulusal ve uluslararası güvenlik stratejileri konularında çok yönlü analiz, sentez ve değerlendirmeler yapabilmelerine, çözüm önerileri, farkındalık ve gelecek öngörüleri geliştirmelerine destek sağlanması amaçlanıyor.

  • 20 Oca 2024 - 10 Şub 2024
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Millî Savunma ve Güvenlik Akademisi Sertifika Programı | 2023 Dönem 1

21. yüzyıl güvenlik sorunlarının dönüşümünü takip edebildiğimiz bir dönem olarak dikkat çekmektedir.

  • 11 Kas 2023 - 02 Ara 2023
  • Cumartesileri 10.00-13.30 (Çevrimiçi) -
  • İstanbul - Türkiye

Türkiye - AB İlişkilerinin 60. Yılı ve Geleceği Konferansı

  • 24 Eki 2023 - 24 Eki 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Doğu Akdeniz Programı 2023-2025

  • 17 Tem 2023 - 19 Tem 2023
  • Sheraton Istanbul City Center -
  • İstanbul - Türkiye

2. İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

9. İstanbul Güvenlik Konferansı (2023)

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul Kent Üniversitesi Kağıthane Kampüsü -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Devlet geleneğimizde yüksek emsalleri bulunan Meritokrasi’nin tarifi; toplumda bireylerin bilgi, bilgelik, beceri, çalışkanlık, analitik düşünce gibi yetenekleri ölçüsünde rol almalarıdır. Meritokrasi din, dil, ırk, yaş, cinsiyet gibi özelliklere bakmaksızın herkese fırsat eşitliği sunar ve başarıyı...