Küresel Kamu Diplomasisinde Türk Diasporası: 2023 Perspektifi

Makale
KÜRESEL KAMU DİPLOMASİSİNDE TÜRK DİASPORASI:
2023 PERSPEKTİFİ

Küresel kamu diplomasisinde Türk diasporasının olası rolünü incelemeden önce oturum başlığında yer alan iki kavram (kamu diplomasisi ve diaspora) üzerinde durmak istiyorum.

Kamu diplomasisi amaçları, uygulama yöntem ve araçları bakımından farklı algılama ve anlamlandırmalar yaratması yüzünden birçok araştırmacı tarafından farklı biçimlerde tanımlanmaktadır. Bu bağlamda kamu diplomasisini anlamanın en iyi yolu kimin, kime, neden ve nasıl kamu diplomasisi uyguladığının tespit edilmesidir. Kamu diplomasisinin uygulayıcıları kamu diplomasisini yöneten/koordine eden kurum ile koordinasyon halinde sivil toplum kuruluşları, özel sektör, çıkar ve baskı grupları, diaspora, göçmenler, siyasi parti ve siyasi oluşumlar, muhatabı yabancı halklar, uygulanma nedeni tanıtma (aşina hale getirme vs.), etkileme (kabul edilme, kalpleri kazanma vs.) ve ikna (algıyı değiştirme, imaj ve marka oluşturma vs.), uygulanma şekli ise bilgi verme (kültür diplomasisi vs.) ve ilişki kurma (muhatabı dinleme vs.)’dır.

Kamu diplomasisi özellikle Soğuk Savaş sonrasında önem kazanmıştır. Uluslararası sistemin değişen yapısı, farklılaşan tehdit algılamaları, uluslararası aktörlerin çeşitlenmesi, ülkeler ve toplumlar arasındaki karşılıklı bağımlılık ve etkileşimin artması sonucunda iç ve dış politika ayrımının iyice ortadan kalkmasıyla kamuoylarının karar vericiler üzerindeki etkisinin daha da hissedilir hale gelmesi kamu diplomasisi yöntem ve araçlarının geliştirilmesine sebep olmuştur.

Öte yandan diaspora yukarıda da bahsi geçtiği gibi kamu diplomasisinin uygulayıcılarından biridir. Ancak diaspora kavramı da oldukça tartışılan ve araştırmacılar tarafından üzerinde uzlaşı sağlanamayan bir kavramdır.

Uluslararası Göç Örgütü diasporayı “vatanından ayrıldığı halde vatanıyla bağlarını sürdüren etnik ve ulusal toplum üyeleri“ şeklinde tanımlayarak birbirinden farklı özelliklere sahip oldukça büyük bir kitleyi diaspora kavramı içinde değerlendirmiştir. Bu durumda ele alacağımız konu açısından öncelikle bu çok geniş kitlenin farklı özelliklerini ortaya koyacak biçimde sınıflandırılmasını sağlayarak kamu diplomasisinin uygulanmasında üstlenecekleri rolleri ona göre incelemektir.

Bu çerçevede üç farklı diasporadan bahsedilebilir; tarihe dayalı diaspora (vatanları ile ataları vasıtasıyla kurulan bağa dayalı); geçici veya kalıcı yerleşikliğe dayalı diaspora (öğrenciler, iş adamları, serbest meslek sahipleri vs.) ve daha önce yurtdışında yerleşik olmaya dayalı diaspora (emekliler, eğitimini tamamlayıp dönenler vs.).

Tüm bu kavramsal açıklamalardan sonra küresel kamu diplomasisi bağlamında Türkiye’nin 2023 yılı temel hedeflerini de küresel boyutta Türkiye’nin çıkarlarına hizmet edecek biçimde bir ortam yaratmak, yabancı halklara kendini tanıtmak, onları ikna etmek ve etkilemek suretiyle olumlu bir imaj ve marka yaratmak olarak değerlendirirsek Türk diasporasının (yukarıda bahsi geçen özellikle ilk iki kategoride yer alan) bu anlamda rolünün oldukça önemli olacağı açıktır. Ancak diasporanın pozitif katkı sağlayabilmesi için öncelikle kamu diplomasisini yöneten/koordine eden kurumların diaspora ile birlikte hareket etmeyi kolaylaştıracak ve bu işbirliğini etkin kılacak biçimde bir strateji belirlemesi, bunun karşılığı olarak da diasporaların bulundukları ülkelerde varlıklarını hissettirebilecek şekilde işbirliği ve örgütlü hareket etmeleri gerekmektedir.

En basit haliyle diasporalar belli bir ülkede kamu diplomasisi kurumlarının o ülkenin dilini bilen kişiler olarak ihtiyaçlarına kolayca cevap verebilmeleri, hedef kitlenin belirlenmesi bağlamında söz konusu ülke içinde saha çalışması yapabilmeleri, kamuoyu ve beklentileri hakkında bilgi toplayabilmeleri, vatanları ile doğrudan ilişki kurabilmeleri (ticaret, turizm vs.) dolayısıyla önemli birer kamu diplomasisi uygulayıcılarıdırlar.

Ancak kamu diplomasisinin uzun vadeli etkileme, uzun vadeli ilişki kurma ve karşılıklı güven oluşturma boyutuna ulaşması temel amaçsa o durumda öncelikle kamu diplomasisini yöneten/koordine eden kurumların hedef ülkedeki diasporanın niteliklerini öğrenmesi ve bilmesi (kategorilere göre strateji belirleme), uygulamadaki hedef, öncelik ve araçları doğru şekilde belirlemesi ve bunu diasporaya iletebilmesi ve söz konusu diaspora ile paylaşılmış değerler ve amaçlar üzerinden ve sağlam bir kurumsal yapı inşa ederek koordinasyonu sağlaması gerekmektedir.

Bunun karşılığında diasporanın da ortak amaçlar (olayları kişileştirmeden) etrafında örgütlenebilmesi, sistematik bir etki yaratabilmek için ortak değerler üretebilmesi, söz konusu kamuoyuna karşı güvenilirliği (fanatik ve uzlaşmaz olmaması) öncellemesi ve yaptıklarını görünür kılacak etkinlikler (medyanın davet edilmesi, Türk günleri vs.) düzenlemesi önemlidir.

2023’e doğru ilerlerken Türkiye’de önemi yeni yeni anlaşılmaya başlanan kamu diplomasisinin, Türk diasporasının bulundukları ülkelerdeki kamuoylarını etkileme gücünün de farkına varılmasıyla daha etkin uygulanır hale geleceği kuvvetle muhtemeldir.

Doç. Dr. Esra HATİPOĞLU
Marmara Üniversitesi, Türkiye


Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2708 ) Etkinlik ( 222 )
Alanlar
Afrika 77 639
Asya 98 1077
Avrupa 22 637
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 288
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1379 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 293
Orta Doğu 22 606
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 184
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1292 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2046 ) Etkinlik ( 82 )
Alanlar
Türkiye 82 2046

Ekonomik, siyasi, askeri ve kültürel güçlerin oluşturduğu bir Dünya Düzeni vardır. Bu düzen ufak değişimler gösterse de kolay kolay değişmez. Büyük güçler siyasi, ekonomik güçlerini koruyabilmek ve hatta geliştirmek amacıyla zaman zaman bazı girişimlerde bulunurlar. ;

ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in Mısır’la başlayan Orta Doğu gezisinde, Mısır ve İsrail arasındaki barışın ve özellikle Abraham konjonktürünün, bölgedeki gelişmelerden olumsuz etkilenmesi endişesi hissedildi. Orta Doğu uzlaşmadan çok çatışmanın olduğu bir bölge. ;

Uluslararası mecrada bir “Türkiye Markası“ hâline gelen Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi, TASAM 2004-2023 Faaliyet Raporu’nu yayımladı.;

Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bugüne ABD’nin büyük stratejisinin ne olması gerektiği konusunda yoğun bir tartışma yaşanmaktadır. Özellikle 11 Eylül olayları, Irak Savaşı ve 2008 küresel finansal krizinin etkileriyle ABD dış politikasının tarihsel motiflerinden biri olan izolasyonist eğilimin yeni b...;

Komşu kıyılara sahip devletlerin Deniz Yetki Alanı (DYA) yan sınırının belirlenmesi her zaman sorunlu olmuştur. Genelde sınırın denizle birleştiği noktayı merkeze alan bir açı genişliği başlangıçta olmasa bile ilerleyen zaman içinde denizde veya karada meydana gelen topografik değişiklikler nedeniyl...;

Büyük güçlerin siber uzay ve siber güvenlik stratejileri 21. yüzyılın başlarında somut olarak şekillenmeye başlamıştır. Ancak bu stratejilerin temeli ABD ve SSCB'nin Soğuk Savaş dönemi boyunca tecrübe ettikleri uzay ve silahlanma yarışının bir sonucu olarak atılmıştır.;

ABD'nin Trump döneminden itibaren Afrika ile daha az ilgilendiği, Fransa’nın ise her geçen gün güç kaybettiği bir ortamda, uluslararası alanda yalnızlığa itilen Rusya, Afrika’da etkinliğini artırmaya yöneldi.;

İlk kez 2015 yılında düzenlenen ve bu yıl dokuzuncusu gerçekleştirilecek İstanbul Güvenlik Konferansı 2023, TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından “Ekosistemde Stratejik Dönüşüm: İklim, Gıda, Demografi, Meritokrasi, Ekonomi, Sağlık, Eğitim, İstihdam, Aile-Gençlik ve Şehir Güvenl...;

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.