Haftalık Ekonomi Ve Finans Bülteni...16-21 Mayıs 2005

İç piyasalar:

TCMB Mayıs ayının birinci dönemine ilişkin Beklenti Anketi sonuçlarını açıkladı. Nisan ayı ikinci dönem anketinde %7,5 olarak çıkan TÜFE bazındaki yılsonu enflasyon beklentisi Mayıs ayının ilk anketinde %7,6 olarak belirlendi. Yılsonu GSMH büyüme beklentisi %5,5’ten %5,6’ya, cari açık hacmine ilişkin beklenti ise 14 milyar 963,9 milyon dolardan 15 milyar 178,3 milyon dolara yükseldi.

Merkez Bankası 10 Mayıs Salı günü kısa vadeli faiz oranlarının 0,5 puan indirildiğini açıkladı. Böylece, borçlanma faiz oranı %15’ten %14,5’e, borç verme faiz oranı ise %19’dan %18,5’e çekildi.

Hazine 9 Mayıs Pazartesi günü 273 gün vadeli iskontolu bono ihalesi düzenledi. Basit faizin %16,61, bileşik faizin ise %16,94 düzeyinde belirlendiği ihaleye toplam nominal 1 milyar 545.8 milyon YTL teklif gelirken, nominal 1 milyar 245,8 milyon YTL, net 1 milyar 107,8 milyon YTL’lik satış yapıldı. Bonoların geri ödemesi 8 Şubat 2006 tarihinde yapılacak. Aynı gün Hazine 210 gün vadeli kağıttan kamu kuruluşları ve piyasa yapıcı bankalara toplam 425,9 milyon YTL’lik net satış gerçekleştirdi.

10 Mayıs Salı günü Hazine 2 ihaleye daha çıktı. 546 gün vadeli iskontolu tahvil ihalesine nominal 2 milyar 245,9 milyon YTL’lik teklif gelirken, nominal 833,6 milyon YTL, net 656,5 milyon YTL satış yapıldı. Geri ödemenin 8 Kasım 2006 tarihinde yapılacağı ihalede basit faiz %17,99, bileşik faiz ise %17,26 düzeyinde oluştu.

Aynı gün düzenlenen 6 ayda bir değişken faiz ödemeli devlet tahvili ihalesinde 872,6 milyon YTL’lik teklife karşın, nominal 657,3 milyon YTL, net 684,8 milyon YTL’lik satış gerçekleşti. İhalede dönemsel faiz %10,01 oldu. Tahvillerin geri ödemesi 17 Şubat 2010 tarihinde yapılacak.

Nisan ayında Hazine nakit dengesi 3,4 milyar YTL açık verirken, faiz dışı fazla 803 milyon YTL oldu. 2005 yılının Ocak – Nisan döneminde toplam hazine nakit açığı 9,3 milyar YTL, faiz dışı fazla ise 6,9 milyar YTL olarak gerçekleşti.

TMSF, kendisine kaynak sağlamak amacıyla ihraç edilen Özel Tertip Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS)’nden doğan Hazine alacaklarını ödemeye başladı. Fon’un 1997 yılından sonra yönetim ve denetimi altına aldığı bankaların çözümlemesinde kullandığı DİBS’lerden oluşan borcunun 2 milyar YTL’lik kısmının 13 Mayıs Cuma gününden itibaren 4 taksit halinde ödeneceği duyuruldu. Diğer geri ödeme tarihleri 24 Mayıs, 3 Haziran ve 10 Haziran olarak belirlenirken, TSMF’nun tahsilat performansının yükselmesi ve Fon kaynaklarının verimli kullanımı sayesinde Hazine’ye olan borçların iadesi sürecinin önümüzdeki dönemlerde artarak devam edeceği belirtildi.

Geçtiğimiz hafta İMKB ağırlıklı olarak dış gelişmelere bağlı bir seyir izlerken, yurtiçi gelişmeler de piyasalarda etkili oldu. Haftaya %1 oranında bir düşüşle başlayan Borsa Merkez Bankası’nın yaptığı faiz indirimine rağmen, A. Öcalan davasına ilişkin AİHM’nin vereceği kararın tedirginliğiyle Salı ve Çarşamba günleri gerilemeye devam etti. IMF ile anlaşmanın imzalanması ve Fransa’da yapılacak AB Anayasası referandumunda ibrenin “Evet” oyuna döndüğü yönündeki izlenimlerin etkisiyle toparlanan Borsa Perşembe ve Cuma günleri sırasıyla %1,83 ve %0,84 oranında değer kazandı. Hisse senedi fiyatlarındaki haftalık ortalama artış oranı ise %1,5 olarak gerçekleşti.

Haftaya 1.3600’den başlayan dolar Cuma günkü kapanış itibariyle 1.3700’ye yükselirken, Pazartesi açılışta 1.7400 olan Euro ise Cuma günkü kapanışta 1.7300’e indi. Böylece, bir önceki hafta sonuna göre doların Türk Lirası karşısında %1,1 oranında değer kazanmasına karşın, Euro %0,86 oranında değer yitirdi.

İMKB Tahvil ve Bono Piyasası’nda ağırlıklı ortalamalara göre çeşitli vadelerdeki kağıtların haftalık net getiri oranı %0,25 ile %0,35 arasında değişirken, ortalama faizin %15,2 dolayında seyrettiği İMKB Repo – Ters Repo Pazarı’nda haftalık reponun net getirisi %0,22 oldu.

Dış piyasalar:

OPEC Mayıs ayında günlük üretim hacmini 30,3 milyon varile çıkaracağını duyurdu. Son 25 yılın en yüksek üretim miktarını ifade eden bu rakama Irak petrollerini dahil olmadığı açıklandı. ABD ekonomisindeki iyileşme belirtileri nedeniyle doların diğer yabancı paralar karşısında güçlenmesi ve ABD’nin petrol stoklarında görülen artışın da etkisiyle uluslararası piyasalarda petrol fiyatları 48 dolar sınırının altına indi.

IMF’ye müracaat eden Arjantin bu yıl vadesi gelen borçlarının ertelenmesi isteğinde bulundu. Konunun İcra Direktörleri Kurulu’nca ele alınacağı bildirildi.

Geçtiğimiz hafta uluslararası piyasaların seyrini etkileyen en önemli gelişme, kuşkusuz, ABD’nin ekonomik verilerindeki iyileşme sinyalleriydi. Mart ayı dış ticaret açığının bir önceki aya göre %9,2 oranında azalarak, 55 milyar dolara inmesi piyasalarca sürpriz olarak karşılandı. Zira yüksek petrol fiyatları ve Çin’den yapılan tekstil ithalatındaki artışın etkisiyle dış açıkların daha da büyüyeceği tahmin edilmekteydi. FED’in para politikaları alanında sergilediği tutarlılık ve enflasyon beklentisinin azalması, ABD Hazine bonolarına olan talebin artması ve Nisan ayı tarım dışı istihdam ve perakende satış hacmi verilerinde görülen iyileşme de doların konumunu sağlamlaştıran önemli faktörler olarak öne çıktı. Sonuçta hafta başında 1.2840 olan Euro – Dolar paritesi Cuma günkü kapanışta 1.2635’e geriledi.

Nasdaq Borsası hariç, dünyanın önemli menkul kıymet borsaları geçen hafta düşüşle kapandı.

Önümüzdeki haftanın gündemi ve muhtemel gelişmeler:

Yasal Uyarı: Bu raporda sunulan fikirler raportörün kendi fikirleridir ve bağlı bulunduğu kurumları hiçbir şekilde yasal sorumlu kılmaz. Geleceğe yönelik açıklamalar tahmin niteliğinde olup gerçek ya da tüzel kişilerin yatırımlarına tek başına temel oluşturmaması tavsiye edilir. Bu tahminler doğrultusunda yapılacak yatırımların kayıpla sonuçlanması halinde raportör ya da bağlı olduğu kurumlar suçlanamaz.

TASAM Ekonomi Çalışma Grubu