TASAM ve Hatay Valiliği işbirliği ile gerçekleştirilen ’Irak’ gündemli Uluslararası Ortadoğu Kongresinin açılış konuşmalarını Hatay Valisi Mehmet Celalettin Lekesiz, Türkiye Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) Başkanı Süleyman Şensoy, Mısır Ankara Büyükelçisi Abderahman Salaheldın, Arap Devletleri Birliği Misyonu’ndan Büyükelçi Mohamed El Fatah Nacırı ve İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Dr. Mostafa Dolatyar yaptı.
Türk-Asya Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) Başkanı Süleyman Şensoy, Irak gündemli Ortadoğu Kongresi’nin Hatay’da yapılıyor olmasının önemli olduğunun altını çizdi.
TASAM Başkanı Süleyman Şensoy’un Uluslararası Ortadoğu Kongresi’nde yaptığı açış konuşması (tam metin) için TIKLAYINIZ.
Şensoy, "Bilindiği üzere Irak menfaat çatışmalarının merkezi konumundadır" sözleriyle başladığı konuşmasında Ortadoğu’nun dünyanın merkezi bir bölgesinde bulunduğunu ve bu bölgede en önemli olgunun ilişkilerin korunması olduğunu söyledi.
ORTADOĞU EKSENİN KAYDIĞI YER DEĞİL, DENGE BULDUĞU YERDİR
Ortadoğu “doğal kaynaklar için bir rekabet alanı, üç dinin merkezi ve çıkış noktasıdır“ diyen Şensoy, aynı zamanda kutsal paradigmalarla çevrili olan bölgede şu anda ABD’nin Irak’ı işgal etmesinin de reel bir açıklamasının bulunmadığını kaydetti.
Türkiye’de son zamanlarda eksen kaymasından söz edildiğini hatırlatan Şensoy Öncelikleri doğru sıralanmış Türk dış politikasında Ortadoğu eksenin kaydığı yer değil, denge bulduğu yerdir. Irak’ın geleceği bizim geleceğimizdir. Bütün bölge ülkelerinin geleceğidir.
Ortadoğu’nun geleceği için şu tespitin altının çizilmesi gerekiyor; Irak’ın geleceğinin istikrarsızlaşması öncelikle Irak halkı olmak üzere bölgedeki bütün taraflar için önemli riskler içerirken, istikrarı yine öncelikle Irak olmak üzere Ortadoğu ülkeleri için büyük fırsatları da beraberinde getirecektir. Bu durum ilkini Hatay’da yapacağımız Uluslararası Ortadoğu Kongresi’nde konunun “Irak“ olması stratejisini de anlaşılır kılmaktadır. Irak konusunda önceliklerin belirlenmesi ve uzun vadeli politikaların oluşturulması sürecinin en önemli aşamalarından biri, Türkiye ve bölge ülkelerinin Irak’a hangi parametreler çerçevesinde yaklaşması gerektiğinin saptanmasıdır. Bunu takiben, Türkiye ve bölge ülkelerinin söz konusu parametrelerde karşı karşıya olduğu risklerin ve fırsatların karar alıcılara katkı amacı ile açıklıkla tartışılması, bu noktalarda nasıl bir siyaset izleneceğine dair açık bir uzlaşma sağlanması ve kamuoyu ile paylaşılması gerekmektedir. Aynı bağlamda bölgede bulunan ülkeler ve etkinlik gösteren aktörlerin sivil temsilcilerinin görüşlerinin dinlenmesi karşılıklı etkileşime ve Türkiye’nin güçlü inisiyatifine kamu diplomasisi yolu ile önemli bir kazanım sağlayacaktır“ ifadelerini kullandı.
HATAY; MEDENİYETLERİN MERKEZİ
Kongre’ye katılan Mısır Ankara Büyükelçisi Abderahman Salaheldın, Hatay’ın dinlerin, medeniyetlerin merkezi olduğunu söyledi.
Hatay’da Ortadoğunun tarihini gördüklerini söyleyen Büyükelçi Salaheldın, “Hatay’da Ortadoğu’nun tarihini görmekteyiz. Burada dinlerin, ırkların, barış içinde yaşadığını görüyoruz. Irak’ta Hatay’daki örnek barış, kardeşlik, hoşgörü ortamını hayata geçirmeli bununla beraber istikrarı ve barışı sağlamalıdır. Irak’a karşı uygulanan ekonomik ambargolar kaldırılmalı bunun için de dost ve kardeş temsilciler gerekli kararları almalı, örnek modeller ortaya koymalı ve siyasi akımları belirlemelidir“ şeklinde konuştu.
Arap Devletleri Birliği Misyonu adına Büyükelçi Mohamed El Fatah Nacırı ise yaptığı konuşmada, Irak’ın Ortadoğu’da önemli bir bölgede bulunduğunu söyledi.
Irak’ta sağlanacak barış ile bölgede istikrarın sağlanacağının altını çizen Nacırı, “Karşılıklı aktivasyon önemli. Şu an bölgede hem politik kriz hem de demokrasi krizleri yaşanmaktadır. Arap Devletleri ligi bölgesel bir teşkilat, geçmişte yedi ülkenin bir araya gelmesi ile kurulan birlik bugün 22 Arap ülkesini kapsamaktadır“ dedi.
NACIRI: IRAK HAK ETTİĞİ KONUMA YÜKSELTİLMELİDİR
ulusal barışın tüm Arapları içine aldığını söyleyen Arap Devletleri Birliği Misyonu adına Büyükelçi Mohamed El Fatah Nacırı, “Irak hak ettiği konuma yükseltilmelidir. Bugün burada ulusal uzlaşı için kongre düzenlenmiş bulunmaktadır. Irak’ın istikrarı çok önemlidir. Bu anlamda Türkler ve Araplar arasında çok güçlü işbirliği mevcuttur“ dedi.
IPIS’den Araştırma ve Eğitim Bakan Yardımcısı, İran adına Hatay’da gerçekleştirilen Uluslararası Ortadoğu Kongresi’ne katılan Dr. Mostafa Dolatyar Irak için en iyisini dilediklerini belirtti.
Konuşmasında güvenlik sorununa değinen Dolatyar, “Güvenlik Irak sınırları içinde sağlanmalıdır. Sosyal, kültürel, ekonomik gruplar bu sınırlar içerisinde yer bulmalı. Komşu ülkelerde bu gelişmeden yeterli payı almalılar“ dedi.
Toplantıya ev sahipliği yapan Hatay Valisi Mehmet Celalettin Lekesiz böylesine bir toplantıyı Hatay’da yapmanın özel bir önemi olduğunu belirtti.
Lekesiz, “Hatay tarımı, ticareti, demir çelik sektörü, sınır ili olması, farklı kültürlere sahip dil, din, etnik kökene, kültüre sahip bir şehir olması ile özel bir yere sahiptir. Bu anlamda böylesine özel ve güzel kente tüm konuklarımız hoş geldiniz“ dedi.
VALİ LEKESİZ: TÜRKİYE ÖNEMLİ BÖLGESEL GÜÇ
Hatay’ın Mezopotamya’nın Asya ve Avrupa’ya hem kara ve hem de deniz yoluyla açılan jeostratejik önemdeki kapılarından birisi olduğunu aktaran Lekesiz şehrin Şattül Arap’tan Akdeniz’e kadar olan havzanın zenginliğinin geçiş yollarından biri olmakla kalmadığını bölgenin kültürünü de bünyesinde barındırdığını söyledi.
Türkiye ile Irak halkı arasında tarihi bağların bulunduğunu da aktaran Lekesiz, “Hem sınır komşumuz, hem de dost ve kardeş ülkeyle ilişkilerimizi önümüzdeki süreçte daha da arttıracağımıza inanıyorum. Irak şu an yeni bir süreçten geçiyor. Kültürel ve ticari anlamda yapılacak projeleri değerlendirerek ilişkilerimizi güçlendirebiliriz. Bundan hepimiz kazanacağız. Amacımız hem ülkemizin büyümesi hem de barış ve istikrar içerisinde Irak’ın gelişmesi ve kalkınmasıdır“ dedi.
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın girişimleri ile vize muafiyeti komşu ülkeler ile işbirliğini arttırdığını söyleyen Lekesiz, “2009 yılının 10 aylık sürecinde Suriye’ye yolcu giriş çıkışı 950 bin kişi, 2010 yılı yolcu giriş çıkışı 2 milyon 150 bin kişi olarak tespit edilmiştir. Bu anlamda Türkiye önemli bir bölgesel güçtür“ diye konuştu.
Yapılan açılış konuşmalarının ardından Irak temalı kongredeki ilk oturumda “Bir Uluslar arası Güvenlik Sorunsalı Irak“ konusu Hawai Üniversitesinden Prof. Dr. İbrahim Aoude, Londra Ekonomi Okulundan Prof Dr. Fawaz Gerges, Marmara Üniversitesinden Doç Dr. Gülden Ayman, Thomas More Enstitüsünden Dr. Jean-Sylvestre Mongrenıer ve ORSAM Başkanı Dr. Hasan Kanbolat tarafından tartışmaya açıldı. Bugün ve yarın devam edecek kongrede beş ayrı oturumda daha Irak teması işlenecek.
Kongrede TASAM Başkanı Süleyman Şensoy tarafından Hatay Valisi Mehmet Celalettin Lekesiz’e ev sahipliği ve DOĞAKA Genel Sekreteri Erdoğan Serdengeçti’ye ise verdiği katkılardan ötürü anı plaketi verildi.
