Türkiye’nin Kuzey Irak Politikası ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani’nin Türkiye Ziyareti

Makale

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani 3-6 Haziran tarihleri arasında çalışma ziyareti için Türkiye’ye geldi. Bu ziyaret gerek Barzani’nin dokuz sene aradan sonra Türkiye’ye yaptığı ilk ziyaret olması, gerekse Türkiye’nin Kuzey Irak politikası açısından anlamlı. ...

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani 3-6 Haziran tarihleri arasında çalışma ziyareti için Türkiye’ye geldi. Bu ziyaret gerek Barzani’nin dokuz sene aradan sonra Türkiye’ye yaptığı ilk ziyaret olması, gerekse Türkiye’nin Kuzey Irak politikası açısından anlamlı. ABD’nin işgali sonrasında Irak’ta yeni yapılanma, Iraklıların ulusal meclislerini oluşturdukları ve egemenliği devraldıkları 15 Ekim 2005 Anayasa referandumu ve 15 Aralık seçimleriyle oluştu. Irak’ta oluşan bu yeni yapı Türkiye’nin Kuzey Irak politikasında değişikliklere neden olmuştur. Bu bağlamda, Ankara doksanlar boyunca kırmızı çizgisi olarak tanımladığı Kuzey Irak’ta bağımsız bir Kürt devleti kurulma endişesini bir yana bırakarak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile ilişkilerini gözden geçirmiş, ekonomik ve kültürel açılımlara yönelmiştir.
2005 Referandumu sonrası Kürdistan Demokratik Parti Lideri Barzani’nin Hükümet Başkanı sıfatıyla ABD’ye çağrılması, gerek hükümet yetkilileri gerekse askeri yetkililer tarafından kabul görmüştür 1. Bu süreçten sonra Türkiye de Barzani’yle Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı sıfatıyla diyalog başlatmıştır. Türkiye’nin KBY’ ye yönelik politikasındaki belirgin değişimin Milli Güvenlik Kurulu’nun 24 Nisan 2008 toplantısındaki kararlara yansıdığı görülmüştür. MGK’nın bu toplantısında, “Irak genelinde meydana gelen gerilimleri, Irak’ta milli mutabakatın temelini oluşturan yasama alanındaki faaliyetler ile Irak’ın bölgede yerini yeniden alabilmesine yönelik konular değerlendirilmiş; bu bağlamda Türkiye’nin tüm Iraklı grup ve oluşumlarla istişarelerin sürdürülmesinin yararlı olacağı mütalaa edilmiştir“.
2 MGK’nın bu kararlarını açıklamasının ardından, Ahmet Davutoğlu ve Irak Özel Temsilcisi Murat Özçelik Kuzey Irak ziyaretinde KBY Başbakanı Neçirvan Barzani ile 1 Mayıs 2008’de görüşmüştür. Bu görüşmeden sonra KBY Başkanı Mesud Barzani, Türkiye ile KBY arasındaki psikolojik engellerin ortadan kalktığını dile getirerek, artık yeni adımlar atılmasını beklediklerini vurgulamıştır.3 Ayrıca Kürt Bölgesel Yönetiminin Türkiye’den beklentileri KBY ile diplomatik ilişkilerin geliştirilmesi ve Erbil’de temsilcilik açılması, Türkiye’nin bölgedeki ekonomik faaliyetlerinin artması ve petrolün Ceyhan üzerinden uluslararası piyasaya sürülmesi 4 şeklinde ifade edilmiştir.
Bu gelişmelerin ardından, Mesud Barzani Kürt Bölgesel Yönetimi Başkanı sıfatıyla Türkiye’ye ilk ziyaretini birkaç gün önce gerçekleştirdi. Barzani, Ankara’da ilk önce Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, ardından da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile görüştü. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise KBY Başkanı Mesud Barzani’yi İstanbul’da Huber Köşkü’nde kabul5 etti . Barzani, Türkiye ile Kuzey Irak Özerk Kürt Yönetimi arasındaki ilişkilerin rayına oturduğunu belirterek, sorunların çözümünün temelinin ekonomik olduğunu belirtti6 . Ayrıca, Türkiye ile KBY İlişkilerini daha da geliştirmek için her türlü işbirliğine açık olduklarını da dile getirdi. Dışişleri Bakanı Davutğolu ise Türkiye ile Kuzey Irak arasında tam bir ekonomik entegrasyonu vurguladı ve THY’nin Erbil seferlerinin en kısa zamanda başlaması, Ziraat Bankası ve İş Bankası’nın Erbil’de şube açması için çalışıldığı dile getirerek, ortak perspektifi tehdit eden en önemli hususun terör faaliyetleri olduğunu ve KBY’nin son dönemde teröre karşı güvenlik konusundaki işbirliğinden Türkiye’nin memnuniyet duyduğunu açıkladı7 . Barzani, Türkiye ziyareti sırasında TÜSİAD başkanı ile de bir araya geldi. Barzani ve beraberindeki heyetle yaptığı görüşme sonrasında TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner, Kürt Bölgesel Yönetimi ile ilişkilerin bir üst düzeye taşınması için, Irak Çalışma Gurubu’nun tekrar devreye sokularak, hızlı bir şekilde ticari ve yatırım ilişkilerini ilerletmek üzere çalışmaya başlama kararı aldıklarını dile getirdi 8 .Boyner’in açıklamaları Türkiye’nin KBY ile ekonomik ilişkilerini daha da geliştireceğini göstermektedir.
Irak Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesud Barzani’nin Türkiye ziyaretinden Türkiye’nin Kürt Bölgesel Yönetime yönelik politikasının ekonomi ağırlıklı geliştiğini, terörle mücadele konusunda da Barzani’nin Türkiye’ye destek mesajı verdiğini söyleyebiliriz. Bu bağlamda, Türkiye’nin Kuzey Irak politikası, askeri ve güvenlik konularından ziyade siyasi ve ekonomik açılımlar çerçevesinde şekillenmektedir. Türkiye’nin Kuzey Irak Yönetimiyle geliştirmiş olduğu ekonomik ilişkilerin siyasi ve güvelik alanlarındaki ilişkilere nasıl yansıyacağını ilerleyen süreçlerde gözlemleyeceğiz.


Referanslar
Hadi Uluengin, “Komutan ve Değişen “ , Hürriyet, 3 Kasım 200
Murat Yetkin, “Yeni Irak-Kürt Siyaseti Şekilleniyor“, Radikal, 3 Kasım 2005.
http://www.mgk.gov.tr/Turkce/basinbildiri2008/24nisan2008.htm, 24 Nisan 2008.
“Barzani: Psikolojik Engel Kalktı“, CNNTürk, 7 Mayıs 2008.
Bahar Bakır ve Namık Durukan, “Barzani Genel Af İstedi“, Milliyet, 16 Ekim 2008. “Huber’de kabul,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
Sedat Ergin, “Barzani: PKK’ya Teessüf ederim,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
“Barzani: Her türlü İşbirliğine Hazırız“, Hürriyet, 3 Haziran 2010.
“TÜSİAD, Barzani’yle görüştü, ’İlişkileri hızla ilerletme kararı aldık’ dedi,“ Radikal, 6 Haziran 2010.


Müge Alaçam, Marmara Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi, muge.alacam@yahoo.com

1. Hadi Uluengin, “Komutan ve Değişen “ , Hürriyet, 3 Kasım 2005, Murat Yetkin, “Yeni Irak-Kürt Siyaseti Şekilleniyor“, Radikal, 3 Kasım 2005.
2. http://www.mgk.gov.tr/Turkce/basinbildiri2008/24nisan2008.htm, 24 Nisan 2008.
3. “Barzani: Psikolojik Engel Kalktı“, CNNTürk, 7 Mayıs 2008.
4. Bahar Bakır ve Namık Durukan, “Barzani Genel Af İstedi“, Milliyet, 16 Ekim 2008.
5. “Huber’de kabul,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
6. Sedat Ergin, “Barzani: PKK’ya Teessüf ederim,“ Hürriyet, 6 Haziran 2010.
7. “Barzani: Her türlü İşbirliğine Hazırız“, Hürriyet, 3 Haziran 2010.
8. “TÜSİAD, Barzani’yle görüştü, ’İlişkileri hızla ilerletme kararı aldık’ dedi,“ Radikal, 6 Haziran 2010.

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2708 ) Etkinlik ( 221 )
Alanlar
Afrika 76 639
Asya 98 1077
Avrupa 22 637
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 288
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1379 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 293
Orta Doğu 22 606
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 184
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1292 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2046 ) Etkinlik ( 82 )
Alanlar
Türkiye 82 2046

ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in Mısır’la başlayan Orta Doğu gezisinde, Mısır ve İsrail arasındaki barışın ve özellikle Abraham konjonktürünün, bölgedeki gelişmelerden olumsuz etkilenmesi endişesi hissedildi. Orta Doğu uzlaşmadan çok çatışmanın olduğu bir bölge. ;

Uluslararası mecrada bir “Türkiye Markası“ hâline gelen Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi, TASAM 2004-2023 Faaliyet Raporu’nu yayımladı.;

Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bugüne ABD’nin büyük stratejisinin ne olması gerektiği konusunda yoğun bir tartışma yaşanmaktadır. Özellikle 11 Eylül olayları, Irak Savaşı ve 2008 küresel finansal krizinin etkileriyle ABD dış politikasının tarihsel motiflerinden biri olan izolasyonist eğilimin yeni b...;

Komşu kıyılara sahip devletlerin Deniz Yetki Alanı (DYA) yan sınırının belirlenmesi her zaman sorunlu olmuştur. Genelde sınırın denizle birleştiği noktayı merkeze alan bir açı genişliği başlangıçta olmasa bile ilerleyen zaman içinde denizde veya karada meydana gelen topografik değişiklikler nedeniyl...;

Güvenlik kavramı, insanların değişen ihtiyaçları göz önüne alınarak değişirken, beraberinde Uluslararası İlişkiler alanını da dönüştürmektedir. Tarihten bu yana süre gelen konvansiyonel güvenlik, terörizm ve organize suç gibi sorunların yanında gelişme, cinsiyet, iklim, pandemi gibi yeni konular da ...;

Büyük güçlerin siber uzay ve siber güvenlik stratejileri 21. yüzyılın başlarında somut olarak şekillenmeye başlamıştır. Ancak bu stratejilerin temeli ABD ve SSCB'nin Soğuk Savaş dönemi boyunca tecrübe ettikleri uzay ve silahlanma yarışının bir sonucu olarak atılmıştır.;

ABD'nin Trump döneminden itibaren Afrika ile daha az ilgilendiği, Fransa’nın ise her geçen gün güç kaybettiği bir ortamda, uluslararası alanda yalnızlığa itilen Rusya, Afrika’da etkinliğini artırmaya yöneldi.;

İlk kez 2015 yılında düzenlenen ve bu yıl dokuzuncusu gerçekleştirilecek İstanbul Güvenlik Konferansı 2023, TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından “Ekosistemde Stratejik Dönüşüm: İklim, Gıda, Demografi, Meritokrasi, Ekonomi, Sağlık, Eğitim, İstihdam, Aile-Gençlik ve Şehir Güvenl...;

9. İstanbul Güvenlik Konferansı (2023)

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul - Türkiye

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2

  • 20 Eki 2022 - 20 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 1

  • 06 Eki 2022 - 06 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 03 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.