Türk Dış Politikası Ve Orta Doğu Sorunu

Yorum

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin (TASAM ) her ay düzenlemekte olduğu Ankara toplantılarının ikincisi, 26 Aralık günü Ankara Temsilciliğinde yapıldı. Akademisiyenlerin konuşmacı olarak katıldıkları toplantıda, çok sayıda basın mensubu, araştırmacı, dış politika uzmanı, öğrenci ve emekli büyükelçi yer aldı....

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin (TASAM ) her ay düzenlemekte olduğu ‘ Ankara toplantılarının ikincisi, 26 Aralık günü Ankara Temsilciliğinde yapıldı. Akademisiyenlerin konuşmacı olarak katıldıkları toplantıda, çok sayıda basın mensubu, araştırmacı, dış politika uzmanı, öğrenci ve emekli büyükelçi yer aldı.

Ana tema şu idi : Bugünlerde Türkiye Orta Doğu’da , alışılmışın ötesinde faal gözüküyor. Dışişleri Bakanının yanında, Başbakan ve hatta Cumhurbaşkanı düzeyinde sık iş ziyaretlerine şahit oluyoruz.

Olup biteni dışarıdan izleyen katılımcı kesim adına, cevap aranan başlıca sualler şunlar oldu :

-Ne yapmak istiyoruz ?, hangi temel rolleri benimsiyoruz ?

-Ne kadar yapabiliyoruz ?

- Çabalarımız bölgede ne gibi sonuçlar doğuruyor ?

-Bölgedeki ve bölge dışındaki güçler bu faaliyetimizi nasıl karşılıyorlar ?

O bölge ki, belli başlı büyük aktörler bizden çok önce yerlerini almışlar. Amerikanın açık ve değişmeyen desteğinde İsrail ötedenberi zaten orada. Amerika Birleşik Devletleri 2003 de Irak’ı işgalle, bölgeye her anlamda artık iyice yerleşmiş halde. Avrupa Birliği ise, iktisadi ve ticari işbirliğinin adeta tekelini elinde bulunduruyor. Arap aleminin ananevi sözcüsü Mısır da, tabiatiyle aktörler arasında. Bu durumda, bizim kendimize mevcutların yanında, münasip üçüncü veya dördüncü sırada bir yer bulmamız ve bununla yetinmemiz gerekiyor.

Bizim açık sloganımız belli; bölgede barış ve istikrarı sağlamak. Ancak çevre, bizim aslında ne ile ilgilendiğimizi çok iyi biliyor. Bu da iç şüphe yok ki, güvenliktir. Özellikle Irak’taki gelişmeler, Kuzey Irak’ta özerk bir yönetime, tüm çabalarımıza rağmen, işgalci Amerikanın müsaha edegelmesi , öte yandan, içeride etnik bir grubun, etrafta olup bitenlerden de cesaret alarak, son zamanlarda iyice ayağa kalkımış olması, bizim için doğal olarak güvenliği ön plana çıkarmıştır. Bütün çabaların arkasındaki temel motif, özetlemek gerekirse, yangının bize sirayetini olabildiğince önlemekten ibarettir. Şimdiye kadar bunun ne kadarını yapabildik ? Orta Doğu politikasına bir bilanço çıkarılacaksa, kanımca, önce bu suale cevap vermek gerekecek.

Orta Doğu denilen labirent içinde sonuç almak veya en azından yolumuzu belirleyebilmek için, hiç şüphe yok ki ‘ müdahil ‘olmak gerekiyor. Ancak sadece bölge ülkeleri değil, fakat önceki yerleşikler acaba buna hazır mı ? belli değil. Netekim resmi temaslar sırasında gelişmeleri, gösterilen ananevi Arap nezaketinden soyutladığımızda, bize bırakılmak istenilenin, ne müdahil ve ne de ne arabuluculuk olduğunu, olsa olsa ‘ kolaylaştırıcı’ lıkta kaldığımızı görüyoruz. Bununla da, içeride dostlar alışverişte görsün’ün dışında, ne kadar yol alabiliriz ?

Bütün bunlar bize şunu bir kere daha hatırlatıyor; Türk dış politikasının sözde durgun ve statükocu kaderini yeni ivmelerle, kendilerine göre cesurca adımlarla değiştirmek isteyenler, yolun sonunda gelip ‘ realizm ‘ duvarına dayanacaklardır. Cumhuriyetle özdeş dış politika, kuruluş yıllarının tüm olumsuzluklarına rağmen, sadece realist olduğundan ötürü saygındı. Türkiyemiz elbette kendini tüm olası tehlikelerden mutlaka korumalıdır. Ancak bunu yaparken, imkan ve kabiliyetini hesapsızca harcayıp, açık ve muhataralı denizlere yelken açarak, sonunda yorgun argın limana geri dönmek zorunda kalmamalıdır. Ama ‘maksud hüsnü şerh, kalanı bahanedir’ deniliyorsa, söyleyeek fazla bir şey kalmıyor. ( asula@ttmail.com)

(E) Büyükelçi Dr. Mustafa AŞULA’nın yazısı 30 Aralık, 09 tarihli DÜNYA Gazetesi’nin Yorum / İnceleme sayfasında yayınlanmıştır.

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2708 ) Etkinlik ( 222 )
Alanlar
Afrika 77 639
Asya 98 1077
Avrupa 22 637
Latin Amerika ve Karayipler 16 67
Kuzey Amerika 9 288
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1379 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 293
Orta Doğu 22 606
Karadeniz Kafkas 3 296
Akdeniz 3 184
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1292 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 511
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2046 ) Etkinlik ( 82 )
Alanlar
Türkiye 82 2046

Ekonomik, siyasi, askeri ve kültürel güçlerin oluşturduğu bir Dünya Düzeni vardır. Bu düzen ufak değişimler gösterse de kolay kolay değişmez. Büyük güçler siyasi, ekonomik güçlerini koruyabilmek ve hatta geliştirmek amacıyla zaman zaman bazı girişimlerde bulunurlar. ;

ABD Dışişleri Bakanı Blinken’in Mısır’la başlayan Orta Doğu gezisinde, Mısır ve İsrail arasındaki barışın ve özellikle Abraham konjonktürünün, bölgedeki gelişmelerden olumsuz etkilenmesi endişesi hissedildi. Orta Doğu uzlaşmadan çok çatışmanın olduğu bir bölge. ;

Uluslararası mecrada bir “Türkiye Markası“ hâline gelen Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi, TASAM 2004-2023 Faaliyet Raporu’nu yayımladı.;

Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bugüne ABD’nin büyük stratejisinin ne olması gerektiği konusunda yoğun bir tartışma yaşanmaktadır. Özellikle 11 Eylül olayları, Irak Savaşı ve 2008 küresel finansal krizinin etkileriyle ABD dış politikasının tarihsel motiflerinden biri olan izolasyonist eğilimin yeni b...;

Avrupa’da aşırı sağın içinde bulunduğumuz son 40 yılda bir yükseliş yaşadığını söylemek mümkündür. Aşırı sağın bu yükselişinde hem iç hem dış pek çok dinamik bulunmaktadır. Bu dinamiklerin anlaşılması için öncelikle aşırı sağın anlamlandırılması ve son yıllarda aşırı sağın yükselişine neden olan siy...;

Komşu kıyılara sahip devletlerin Deniz Yetki Alanı (DYA) yan sınırının belirlenmesi her zaman sorunlu olmuştur. Genelde sınırın denizle birleştiği noktayı merkeze alan bir açı genişliği başlangıçta olmasa bile ilerleyen zaman içinde denizde veya karada meydana gelen topografik değişiklikler nedeniyl...;

Büyük güçlerin siber uzay ve siber güvenlik stratejileri 21. yüzyılın başlarında somut olarak şekillenmeye başlamıştır. Ancak bu stratejilerin temeli ABD ve SSCB'nin Soğuk Savaş dönemi boyunca tecrübe ettikleri uzay ve silahlanma yarışının bir sonucu olarak atılmıştır.;

İlk kez 2015 yılında düzenlenen ve bu yıl dokuzuncusu gerçekleştirilecek İstanbul Güvenlik Konferansı 2023, TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü (MSGE) tarafından “Ekosistemde Stratejik Dönüşüm: İklim, Gıda, Demografi, Meritokrasi, Ekonomi, Sağlık, Eğitim, İstihdam, Aile-Gençlik ve Şehir Güvenl...;

6. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul - Türkiye

9. İstanbul Güvenlik Konferansı (2023)

  • 23 Kas 2023 - 24 Kas 2023
  • İstanbul - Türkiye

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 2

  • 20 Eki 2022 - 20 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

Afrika 2063 Ağı İstişare Toplantısı 1

  • 06 Eki 2022 - 06 Eki 2022
  • Çevrimiçi - 14.00

6. Türkiye - Körfez Savunma ve Güvenlik Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu

  • 04 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Ramada Hotel & Suites by Wyndham İstanbul Merter -
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “ABD Hegemonyasına Meydan Okuyan Çin’in Zorlu Virajı; Güney Çin Denizi” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Küresel Rekabet Penceresinden Pasifik Adaları” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Çin-Japon Anlaşmazlığında Doğu Çin Denizi Derinlerdeki Travmalar” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.