İmralı Cezaevi ve İnfaz Koşulları

Makale

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 3’ncü maddesine göre “hiç kimse işkenceye, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya cezalara tabi tutulamaz”. Bu maddenin yaygın uygulama alanlarından birini de özgürlükten alıkonulma yerleri oluşturmaktadır. ...

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 3’ncü maddesine göre “hiç kimse işkenceye, insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya cezalara tabi tutulamaz“. Bu maddenin yaygın uygulama alanlarından birini de özgürlükten alıkonulma yerleri oluşturmaktadır. Özgürlükten alıkonulmuş kişilerin (tutuklu, hükümlü gibi) barınma yerlerinin ne gibi özelliklere sahip olması gerekeceği, bu kişilere nasıl davranılacağı ve onların hangi haklara sahip olacağına ilişkin Birleşmiş Milletler Mahpusların Islahına İlişkin Temel İlkeler başta olmak üzere çeşitli uluslararası örgütlerce bir takım ilkeler konulmuş ve sözleşmeler yapılmıştır. Avrupa Kıta’sında da Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin “Avrupa Cezaevi Kuralları“ adlı tavsiye nitelikli (R (2006) 2 nolu kararı ve Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi çerçevesinde oluşturulmuş “Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi“ (AİÖK) genel raporlarında cezaevlerine yönelik bir takım standart ilke ve öneriler belirlenmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), cezaevlerine ilişkin ihlâl iddialarında özellikle AİÖK’nin gerek ülkeye ilişkin ziyaretler raporlarında, gerek genel raporlarında ortaya koymuş olduğu standartları, öneri, ilke ve yaklaşımları dikkate almakta ve bu organın değerlendirmelerine sıkça göndermelerde bulunmaktadır. AİÖK, “İmralı Yüksek Güvenlikli Cezaevi“ni bugüne kadar çeşitli defalar “ziyaret“te bulunmuştur. İlki Mart 1999, ikincisi Eylül 2001, üçüncüsü Şubat 2003, dördüncüsü ise Mayıs 2007 ziyaretleridir. Özellikle 2007 ziyareti, Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi’nin 7/1 maddesi çerçevesinde (“durumun gerekli kıldığı hallerde“) “düzenli olmayan“ (ad hoc) kapsamında yaptığı ziyarettir. Bu ani ziyaretin nedeni Öcalan avukatları tarafından 1 Mart 2007’de Roma’da düzenlenen basın toplantısında dile getirilen cezaevi koşullarının ağırlığı, izolasyon (tecrit) ve özellikle de ağır metaller verilerek (krom ve stronsiyum gibi) zehirlenmeye çalışıldığına ilişkin iddialardır. Bu ziyarette, İmralı Cezaevi’nin genel olarak yeniden değerlendirilmesi yanı sıra Öcalan’la çeşitli görüşmeler ve söyleşilerde bulunulmuştur. Komite, bu ziyaretine ilişkin raporunda cezaevinin fiziksel koşullarına ilişkin birkaç husus dışında herhangi bir olumsuz kanaatte bulunmamıştır. Sadece sportif amaçlı kullanabileceği, bazı spor ekipmanlarıyla donatılmış bir mekândan yararlanabilmesi, zamanının çoğunu geçirdiği odasında bir tv bulundurabilmesi imkânı tanınmasına yer verilmiştir. Fiziksel mekân koşulları dışında İmralı Adası’na zaman zaman hava durumuna da bağlı ulaşım güçlükleri dikkate alındığında yapılamayan ziyaretlerin yerine geçmek üzere daha fazla ziyaret imkânı sağlanabilmesi; aile bireyleriyle telefon görüşmesinden yararlanabilmesi; disiplin soruşturmalarına avukatının katılabilmesi ve disiplin dosyalarının avukatınca görülebilmesi yönündeki kısıtlamalara son verilmesi yönünde önerilere yer verilmiştir. Ziyaret raporlarının hepsi AİÖK’nin resmi sitesinde yayımlanmıştır ve herkese de açıktır.

Diğer yandan bilindiği üzere Öcalan avukatları aracılığıyla AİHM’ne çeşitli iddialara dayalı olarak başvuruda bulunulmuştu. Bu iddialardan biri de İmralı Cezaevi ve infaz koşullarına ilişkindi. Mahkeme, kararında İmralı Cezaevi koşullarının 3’ncü madde ihlâli oluşturduğuna ilişkin iddiayı reddederken şu gerekçelere yer vermiştir: “Güvenlik, disiplin veya koruma sebepleriyle diğer mahkumlarla temasın yasaklanması, tek başına insanlık dışı muamele veya ceza teşkil etmez (Büyük Daire Karar, pr. 191). Başvuran, büyük ve silahlı bir bölücü hareketin lideri olarak, Türkiye’de ülkenin en tehlikeli teröristi olarak görülmektedir. Yakalanmasından dolayı gösterilen tepkiler ve kendi hareketi içinde ortaya çıkan görüş ayrılıkları, hayatının gerçekten risk altında olduğunu göstermektedir. Destekçilerinin, başvuranın cezaevinden kaçmasını sağlamak isteyecekleri makul bir varsayımdır. Bu şartlar altında, Türk makamlarının başvuranı alıkoymak için olağanüstü güvenlik önlemleri alınmasını gerekli görmüş olmaları anlaşılabilir makul bir durumdur (Karar, pr. 192). Başvuranın hücresinin, eleştiriye mahal vermeyecek şekilde döşendiği tartışmasızdır. Mahkeme, CPT’nin raporlarında da belirttiği üzere, başvuranın tek başına bulunduğu hücrenin, bir mahkûm için yeterince büyük olduğunu ve bir yatak, bir masa, bir koltuk ve bir kitaplık ile tefriş edildiğini not etmektedir. Hücrede, klima, yıkanma ve tuvalet tesisatı, doğal ışık alan ve iç avluya bakan bir pencere de bulunmaktadır. Başvuranın, ciddi ve düzenli sağlık kontrollerinden geçirildiği görülmektedir. AİHM, bu koşulların AİHS’nin 3’ncü maddesine göre herhangi bir sorun ortaya koymadığı kanısındadır (Karar pr. 193).


İmralı açısından AİÖK’nin üzerinde durduğu ve takip ettiği en hassas konu izolasyon sorunudur. Çünkü, AİÖK’nin ve Mahkeme’nin, henüz Öcalan yokken dahi ortaya koymuş olduğu yaklaşım şudur: “Tamamen duyusal (sensoriel) ve sosyal izolasyon, bir arada kişiliği ortadan kaldırıcı uygulama olup güvenlik ya da başka gerekçelerle haklı kılınamayacak bir insanlık dışı muamele oluşturur“. Henüz İmralı infaz biçiminin sosyal ve duyusal (birlikte) izolasyon boyutuna varmış olduğuna ilişkin resmî bir tespitte bulunulmamıştır. Ancak, görece bir sosyal izolasyonun olduğuna değinilmiş ve ileride bunun duyusal izolasyonu da tetikleyebileceğine dikkat çekilerek bu durumun uzatılmaması, bu izolasyonun etkilerinin azaltılabilmesi bakımından da çeşitli imkânlardan yararlandırılmasının uygun olacağı (tv’den yararlanma, aile bireyleriye telefonlaşabilme imkânı gibi) belirtilmiştir. 13.10.2008 tarihinde dönemin Adalet Bakanı sayın Mehmet Ali Şahin’le CPT yetkilileri arasında “Yüksek Düzeyde Görüşme“ gerçekleştirilmiştir. Basına açıklanmamakla birlikte bu görüşmede, Öcalan’ın İmralı’da dokuz yıldır süregelen tek başına infaz ve CPT’nin izolasyon konusundaki yerleşik yaklaşımları üzerinde durulduğu bilinmektedir. Nitekim son zamanlarda İmralı’da gerçekleştirilen mekânsal değişim ve oraya yapılan mahkûm sevkiyatının arkasında da bu gereklerin karşılanması yatmaktadır.


Sonuç olarak İmralı Cezaevi, fiziksel mekânın taşıdığı özellikler yönünden uluslararası standart ve ilkelere uygunluğu Avrupa organlarınca da ortaya konulmuştur. Hiçbir rapor ve kararda geçmişte de iddia edildiği üzere cezaevinin fiziksel imkânlarına ve Öcalan’ın infaz koşullarına yönelik ciddî nitelikte bir standart dışılıktan söz edilmemiştir. Kaldığı odanın fiziksel imkânları, özellikleri, mahkûmun dış dünya ile iletişimi, avukatıyla görüşme imkânları, sağlık kontrolleri, beslenme ve hijyen koşulları, AİHM’in bugüne kadarki cezaevleri hakkındaki kararlarındaki yaklaşıma tamamen uygundur. AİÖK’nin izolasyon kaygılarına yönelik raporlarda altını çizmiş olduğu hususlar ise cezaevinin yeni düzenlenişiyle önemli ölçüde karşılanmıştır.


İmralı’ya ait koşulları eleştirenlerin Fransa’da ömür boyu hapis cezasını çekmekte olan Çakal Carlos lâkaplı Ramirez Sanchez’in kaldığı cezaevine ait AİÖK’nin değerlendirmelerine de bakabilirler. İmralı ile ilgili daha önceleri de benzeri iddialar ortaya atılmış (örneğin zehirlenme hadisesi) ve hemen ardından da gerilim yaşatılmıştır. Bu politika kanaatimizce kimseye bir şey kazandırmadığı gibi iyi niyetli girişim ve açılımları da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Herkesin ve özellikle siyasi aktörlerin daha da sorumluluk bilinci içerisinde hareket etmeleri hepimizin yararına olacaktır.

Bu içerik Marka Belgesi altında telif hakları ile korunmaktadır. Kaynak gösterilmesi, bağlantı verilmesi ve (varsa) müellifinin/yazarının adı ile unvanının aynı şekilde belirtilmesi şartı ile kısmen alıntı yapılabilir. Bu şartlar yerine getirildiğinde ayrıca izin almaya gerek yoktur. Ancak içeriğin tamamı kullanılacaksa TASAM’dan kesinlikle yazılı izin alınması gerekmektedir.

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2689 ) Etkinlik ( 219 )
Alanlar
Afrika 74 633
Asya 98 1064
Avrupa 22 638
Latin Amerika ve Karayipler 16 68
Kuzey Amerika 9 286
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1370 ) Etkinlik ( 52 )
Alanlar
Balkanlar 24 291
Orta Doğu 22 600
Karadeniz Kafkas 3 297
Akdeniz 3 182
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 1293 ) Etkinlik ( 77 )
Alanlar
İslam Dünyası 58 781
Türk Dünyası 19 512
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2037 ) Etkinlik ( 81 )
Alanlar
Türkiye 81 2037

BM Genel Sekreter’i Antonio Guterres’in “Dünyanın buna her zamankinden daha fazla ihtiyacı vardı” ifadesi ile 22 Temmuz’da imzalanan, ilk etapta 120 gün boyunca uygulanacak, sonra yenilenecek olan Tahıl Koridoru Anlaşması’nı, her ne kadar, Rusya’nın Odesa saldırısı izlediyse de, dünya tahıl borsalar...;

Jeopolitik, siyasi coğrafyadan doğan bir bilim dalıdır. Bu bilim, siyasi coğrafyanın devletlere sağladığı avantaj ve dezavantajları inceler. Jeopolitik kavramı üzerinde uzlaşılmış kısa bir tanım yoktur. Jeopolitik, devletlerin coğrafi özellikleriyle siyasetleri arasındaki ilişkileri inceleyen bilim ...;

Arktik Okyanusu son dönemlerde uluslararası siyasetin öne çıkan bölgelerinden birisi hâline gelmiştir. Dev buz kütlelerinin küresel ısınmayla birlikte büyük bir ekolojik değişim dönemine girmesi hem Kuzey Kutup Dairesi’ne hem de kıyıdaş ülkelere yeni fırsatlar sunarken, aynı zamanda bu fırsatları ko...;

Tarihte ilk millî marşlar Tanrı'ya adanmış ilahilerdir (örneğin, Hint şiirindeki Veddler). Daha sonra kurtuluş mücadelelerinde halka ilham vermek ve ulusal bilinci uyandırmak gibi amaçlar doğrultusunda millî marşlar ortaya çıkmıştır. Millî marşlar içeriğine ve müzikalitesine bağlı olarak didaktik ve...;

Dünyanın en değerli teknoloji şirketlerinden Google, Microsoft ve IBM son on yıl içerisinde Afrika kıtasına ciddi yatırımlar yaparak ilgiyi bu yöne çekmiştir. Kıtadaki ilk araştırma merkezini 2013 yılında Nairobi’de açan IBM, 2016 yılında Johannesburg ile yatırımlarını sürdürmüştür. ;

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı ;

BRAINS2 TÜRKİYE; ‘Biyoteknoloji’, ‘Robotik’, ‘Yapay Zekâ’, ‘Nanoteknoloji’, ‘Uzay’ ve ‘Stratejik Hizmetler’ alanlarında pazar, ekosistem ve kapasite geliştiren, Türkiye merkezli çok programlı bir marka/inisiyatiftir. Küresel ekonomide yeni iş modeli ve çok boyutlu güç dağılımını dönüştüren bu temel ...;

Eski çağlardan beri insanlar ihtiyaç duydukları ancak üretemedikleri mal veya hizmetleri elde etmek için farklı yollara başvurmuşlardır. Başlangıçta ihtiyaçların örtüşmesi esasına dayalı olarak kullanılan takas yöntemi, zamanla yerini farklı ödeme şekillerine bırakmıştır. Takas yöntemi takip edilere...;

İstanbul Siber-Güvenlik Forumu

Bilgi teknolojilerinin hızlı gelişimi, aynı büyüklükteki güvenlik sorunlarını beraberinde getirmiştir. İnternetin ilk yıllarında bilgi güvenliğinin üç önemli bileşeni olan “erişilebilirlik, gizlilik, bütünlük” kavramlarından “erişilebilirlik” öne çıkmış; önce internetin gelişmesi ve işletilmesi düşünülmüş, “gizlilik ve bütünlük” geri planda kalmıştır.

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • DTB Hilton İstanbul Topkapı Otel -
  • İstanbul - Türkiye

6. Türkiye - Körfez Savunma Ve Güvenlik Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

5. Türkiye - Afrika Savunma Güvenlik Ve Uzay Forumu

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

4. Denizcilik Ve Deniz Güvenliği Forumu 2022

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

8. İstanbul Güvenlik Konferansı (2022)

  • 03 Kas 2022 - 04 Kas 2022
  • Harbiye Askerî Müzesi ve Kültür Sitesi -
  • İstanbul - Türkiye

Dünya Türk Forumu Akil Kişiler Kurulu Toplantısı 5

Dünya Türk Forumu Akil Kişiler Kurulu’nun beşinci toplantısı 25 Mayıs 2023 tarihinde İstanbul’da 6. Dünya Türk Forumu marjında gerçekleştirilecektir.

  • 14 Haz 2023 - 14 Haz 2023
  • İstanbul - Türkiye

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “TEKNOLOJİK ÜRETİMDE BAĞIMSIZLIK SORUNU; NTE'LER VE ÇİPLER ÜZERİNDE KÜRESEL REKABET” isimli stratejik raporu yayımladı

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in hazırladığı “Sri Lanka’nın Çöküşüne Küresel Siyaset Çerçevesinden Bir Bakış” isimli stratejik raporu yayımladı.

Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi TASAM, Dr. Cengiz Topel MERMER’in uzun araştırmalar sonunda hazırladığı “MYANMAR; Büyük Oyunun Doğu Sahnesi” isimli stratejik raporu yayımladı

İngiltere’nin II. Dünya Savaşı sonrasında Hint Altkıtası’ndan çekilmek zorunda kalması sonucunda, 1947 yılında, din temelli ayrışma zemininde kurulan Hindistan ve Pakistan, İngiltere’nin bu coğrafyadaki iki asırlık idaresinin bütün mirasını paylaştığı gibi bıraktığı sorunlu alanları da üstlenmek dur...

Gündem 2063, Afrika'yı geleceğin küresel güç merkezine dönüştürecek yol haritası ve eylem planıdır. Kıtanın elli yıllık süreci kapsayan hedeflerine ulaşma niyetinin somut göstergesidir.

Geçmişte büyük imparatorluklar kuran Çin ve Hindistan, 20. asırda boyunduruktan kurtularak bağımsızlıklarına kavuşmuş ve ulus inşa sorunlarını aştıkça geçmişteki altın çağ imgelerinin cazibesine kapılmıştır.

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) ilişkilerinin bugünü ve geleceğinin ele alındığı Avrupa Birliği Sempozyumu, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi (TASAM) ile Türk Avrupa Bilimsel ve Eğitimsel Araştırmalar Vakfı (TAVAK) işbirliğinde 02 Şubat 2018’de İstanbul Taksim Hill Otel’de gerçekleştirildi.

Bu rapor, Türk savunma sanayiinin gelişme sürecinin sürdürülebilirliginin ve ihracat potansiyelinin arttırılmasında, şekillendirilecek geleceğe uygun; insan sermayesi, yapı, süreç ve stratejilerin tasarlanmasına ışık tutmak, bu kapsamda alınabilecek tedbirleri saptamak maksadıyla hazırlanmıştır.