1916 yılında William E. Boeing tarafından kurulan Boeing şirketi, iki dünya savaşı arasında özellikle askeri alanda üretimde bulundu. Dönemin en büyük bombardıman uçaklarının üreticisi olması açısından da Boeing, Amerikan savunma sanayisinde bugün de önemli bir şirket konumundadır. Özellikle 1980’li yıllar sonrası sivil havacılığın gelişme göstermesiyle birlikte bu alanda da yatırımlar yaparak dünyanın en büyük sivil uçak üreticisi konumuna gelmiştir.
AB’nin koyduğu bir takım kısıtlamalar, kotalar ve sınırlamalar ister istemez iki ülke arasındaki ilişkileri etkileyecek. Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliğinden kaynaklanan bir bağımlılığı zaten mevcut. Halihazırda Türkiye-Rusya ticari-ekonomik ilişkilerinde Gümrük Birliğinden kaynaklanan bazı sınırlamalar zaten mevcut.
Geçici İdari Yasa’nın yerini alacak olan yeni Anayasa’nın hazırlanma süreci, Irak’ın son günlerdeki en önemli gündem maddesini oluşturmaktadır. Irak’ta tırmanan olayların, adeta bir iç savaş boyutuna ulaşması, Irak’ın yeni anayasasının başarılı bir şekilde hayata geçirilmesinin Irak halkı açısından kader tayin edici olduğu açıktır.
960’lardan beri Suriye siyasal yaşamındaki en güçlü siyasi organizasyon olarak ülkeyi yöneten Baas Partisi, beş yıllık bir aradan sonra Haziran başında dört gün süren genel kongresini gerçekleştirdi. Baas Kongresi’nde Suriye’nin geleceğini şekillendirecek siyasi ve ekonomik reformların tartışılacağı ve bir reform paketinin ortaya konulacağı bekleniyordu. Baas Kongresi’nin son günü, delegeler hükümete tavsiye niteliğinde kararları içeren bir bildiriyi sundu.
Bilindiği gibi Birleşmiş Milletler Örgütü üye devletlerin egemenlik haklarının eşit olduğu ilkesine dayanan bir örgüt olsa da pratikte durum böyle olmamaktadır. Örgütün en temel iki kolu olan Genel Kurul ve Güvenlik Konseyi’nde bu durum çok açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Tüm üye devletlerin tek oya sahip olarak temsil edildikleri Genel Kurul sadece tavsiye niteliğinde karar alabilen bir organ iken barış ve güvenliğin korunması alanındaki asıl örgütsel kararları Güvenlik Konseyi almaktadır.
1996 yılında anayasada başkanlık sistemin yerleştirilmesi ve güçler dengesinin devlet başkanı lehine bozulması yönünde değişiklikler yapılmasıyla Kırgızistan’da siyasal yapı demokratik unsurları içeren otoriter bir yöne doğru kaymaya başlamış, Akayev’in daha sonraki uygulamaları bu yönelimi pekiştirmiş ve O’nun demokratik kişiliğini zedelemiştir.
Şanghay İşbirliği Örgütü, tamamen Çin’in insiyatifi doğrultusunda kurulmuş olup Türkmenistan hariç Orta Asya bölgesini içine almaktadır. Gerçekte söz konusu örgüt, Çin’in bölgedeki güç boşluğunu doldurmaya yönelik bir hamlesi olarak görülmektedir.
İran’da yaşan en yoğun etniklerden birisi Türklerdir. Türkler de genel olarak İran’ın kuzey batısında yaşamaktadırlar. Siyasi literatürde bu bölgeye Güney Azerbaycan adı verilmektedir. Burada yaşayan Türkler milli haklarını elde etme mücadelesinde kültürel ve demokratik yolları izlemektedirler. Buna örnek olarak her yıl gerçekleştirilen Babek kalesi yürüyüşüdür.
Türkiye-Rusya arasındaki askeri-teknik alandaki işbirliği Soğuk Savaşın bitiminden ve SSCB’nin çöküşünden sonra yeniden başladı. Rusya ile askeri alanda teknik işbirliği yapan ve silah alımı gerçekleştiren ilk NATO ülkesi Türkiye’dir. Türkiye’nin Rusya’dan askeri malzeme alması bazı NATO ülkelerinin tepkisini çekmiştir.
Bu sene Afrika için verilen Live 8 konserleri 1985’teki Live aid konserlerinin bir devamıydı ve daha kapsamlıydı. Her iki organizasyonda da amaç, kıtadaki yoksulluğun önüne geçmek ve gelişmiş ülkelerin liderlerine bu tepkilerini iletebilmekti. İrlandalı şarkıcı Bob Geldof’un ön ayak olduğu konserler “Adalete doğru uzun yürüyüş” başlığıyla dünyanın birçok yerine ulaştı.
Bugün üzerinde durmaksızın hâkimiyet mücadelesi verilen bu topraklar, bin yıllar önce de aynı mekânda beraber yaşayan iki halk tarafından bir türlü paylaşılamamıştır. Geçmişe uzandığımızda, karanlık çağlardan itibaren Yahudilerin bu alanda yaşadıklarını, medeniyetler kurmuş olduklarını görürüz. Filistin bölgesinde bu dönemlerden günümüze kadar kalmış olan insan fosilleri incelendiğinde, içlerinde Yahudilere de ait olan kalıntılar bulunmuştur.
Nitekim ABD’nin Irak’a askeri müdahalesi sonrasında bölgede ortaya çıkan belirsiz ortam ve İran’ın nükleer programı ile gerginleşen ABD-İran ilişkilerinin gündemde olduğu döneme rastlayan İran 9. dönem Cumhurbaşkanlığı seçimleri İran halkının önceliklerini ve tam olarak ne istediklerini yansıtması açısından büyük bir önem arz etmiştir.
Bu nedenle bu saldırıları sadece 11 Eylül sonrası dönemin koşulları çerçevesinde ve bu dönemde dünya genelinde ciddi bir tehdit olarak algılanan terörizm sorunu kapsamında değerlendirmek yetersiz kalacaktır. Sağlıklı bir analiz yapabilmek için daha öncesine gitmek,
İnsan haklarının geçmişini aslında ilk insandan başlatmak mümkündür. Çünkü, insan hakları, insanla birlikte varolmuştur. Yaşam hakkı, beslenme hakkı, yerleşme hakkı, ifade ve ibadet özgürlüğü, ilk sahip olunan haklardan bazılarıdır. Daha sonra insanlar topluluk halinde yaşamaya, şehirler kurmaya başladığında yeni haklar ortaya çıkmıştır.
Dünyadaki üretimin üçte birini gerçekleştiren Çin’de ekonomik liberalleşme 21.yy’ a damgasını vuran en önemli gelişmelerden birisidir. 1970’li yılların sonuna kadar dünya ticaretindeki payı %1’in altında seyrederken bu oran 2004 yılında %6’ya ulaşmıştır.
Bu düzenlemelerin ilki 1948 yılında BM çerçevesinde yürürlüğe giren Soykırım Sözleşmesidir. Kavramın ifade ettiği fiiller tarih boyunca işlenmiş olsa da kavramın kendisi ancak İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra icat edilmiştir.
Hazar Havzası, Basra Körfezi ve Sibirya’dan sonra dünyanın üçüncü büyük petrol bölgesidir. Bu konuda tam bir rakam ileri sürülememekle birlikte, Hazar Havzası’nda ortalama 163 milyar varil petrol rezervi olduğu düşünülmektedir.(1) Dünya genelinde yaşanan hızlı nüfus artışı ve sanayileşme ile birlikte başta petrol olmak üzere enerji kaynaklarına olan ihtiyacın giderek arttığı bir dönemde yaşamaktayız.
Irak’ta hala ABD askeri gücünün bulunmasının yanlış olmadığını, aksine bu gücün Iraklılara bağımsızlık ve demokrasi için yardım ettiğini belirten Bush, bu ülkeden çıkmak için kesin bir tarih söylemedi. Bu da aynı, AB’nin Türkiye için müzakerelerin ucunu açık bırakması gibi bir durum olarak görünüyor. Ama dünya kamuoyunun tepkisini çekmemek ve halkın desteğini arttırmak için bu, üstü kapalı olarak geçiştirildi.
Dönem Başkanlığı görevi ülkeler için hiçbir zaman kolay olmamıştır. Her ne kadar Konsey, Parlamento ve Komisyon’un egemen olduğu karar alma mekanizmalarında Başkan’ın görev ve yetkileri az görünse de, bunları azımsamak büyük bir yanlış olur.
ABD’nin bölgede büyük Ortadoğu projesi çerçevesinde gerçekleştirmek istediği plan çerçevesinde, bir taraftan kendi güvenliğini sağlama amacı, diğer taraftan da bu ülkeleri demokratikleştirme iddiaları, İran-Türkiye ilişkilerini farklı boyutlara taşımayabilir. Bu nedenle Türkiye’nin bölgede İran üzerinde nasıl bir politika izlemesi gerektiği de tartışma konusudur.
