8. Türkiye- Afrika Savunma Güvenlik ve Uzay Forumu; “Afrika Güvenlik Mimarisi ve Türkiye“ ana temasıyla TASAM Millî Savunma ve Güvenlik Enstitüsü tarafından 28 Kasım 2025 tarihinde, Wish More Hotel İstanbul’da yapılan 11. İstanbul Güvenlik Konferansı eş-etkinliği olarak birlikte icra edilmiştir.
Forum’a çeşitli ülke ve bölgelerden, farklı alan ve sektörlerden konuşmacı ve protokol katılımı sağlanmıştır. Farklı ülkelerinden diplomatik temsilciler ve delegasyonlar da yer almıştır. Forum’da yerli/yabancı uzmanlar, akademisyenler ve diplomatlar tarafından konuşma ve sunumlar gerçekleştirilmiştir. Türkiye, Asya, Avrupa, Amerika ve Afrika ülkelerinden ilgili otoriteler de Forum’da temsil edilmiş, tüm oturumlar kurumsal olarak takip edilmiştir.
Forum’da önem taşıyan şu konular ele alınmıştır; “Afrika 2063 Güvenlik Savunma ve Uzay Vizyonu Ortaklık Perspektifleri“, “Afrika Birliği Yapay Zekâ Stratejisi“, “Afrika Deniz Güvenliği ve Türkiye“ , “Somali Cibuti Libya Sudan Orta Afrika Cumhuriyeti Mali’de Türk Askerî Varlığı ve Yeni Ufuklar“, 4. Türkiye - Afrika Ortaklık Zirvesi Güvenlik İş Birliği için Perspektifler“, “Savunma Sanayii: Kara, Deniz, Hava, Uzay, Polis, Jandarma, İstihbarat, Stratejik Sektörler“
Forum’da ortaya konan aşağıdaki tespit ve önerilerin, mevcut kazanımları/kurumları yükseltecek bir vizyonla, ilgili tüm otoritelerin ve kamuoyunun dikkatine sunulması kararlaştırılmıştır:
Forum’a çeşitli ülke ve bölgelerden, farklı alan ve sektörlerden konuşmacı ve protokol katılımı sağlanmıştır. Farklı ülkelerinden diplomatik temsilciler ve delegasyonlar da yer almıştır. Forum’da yerli/yabancı uzmanlar, akademisyenler ve diplomatlar tarafından konuşma ve sunumlar gerçekleştirilmiştir. Türkiye, Asya, Avrupa, Amerika ve Afrika ülkelerinden ilgili otoriteler de Forum’da temsil edilmiş, tüm oturumlar kurumsal olarak takip edilmiştir.
Forum’da önem taşıyan şu konular ele alınmıştır; “Afrika 2063 Güvenlik Savunma ve Uzay Vizyonu Ortaklık Perspektifleri“, “Afrika Birliği Yapay Zekâ Stratejisi“, “Afrika Deniz Güvenliği ve Türkiye“ , “Somali Cibuti Libya Sudan Orta Afrika Cumhuriyeti Mali’de Türk Askerî Varlığı ve Yeni Ufuklar“, 4. Türkiye - Afrika Ortaklık Zirvesi Güvenlik İş Birliği için Perspektifler“, “Savunma Sanayii: Kara, Deniz, Hava, Uzay, Polis, Jandarma, İstihbarat, Stratejik Sektörler“
Forum’da ortaya konan aşağıdaki tespit ve önerilerin, mevcut kazanımları/kurumları yükseltecek bir vizyonla, ilgili tüm otoritelerin ve kamuoyunun dikkatine sunulması kararlaştırılmıştır:
- Afrika kapsamlı uluslararası askerî stratejilerin Kıta’daki bölgesel güvenlik krizlerini beslediğine dair kaygılar dikkate alınmalıdır. Afrika‘nın, gerek genel olarak endüstrideki gerekse dar kapsamda savunma sanayiindeki mevcut sorunlar nedeniyle askerî kapasitesini gereği gibi güçlendirememesinin; aşırı müdahaleci ve yeni sömürgeci eğilimlere zemin hazırladığı yönünde güçlü görüşler mevcuttur. Afrika kıtasında “terör“ motifinin kaynaklar üzerinde “rekabet hâlindeki devletlerin sistematik manipülasyonlarının baskı aracı“ olarak uzun bir süre daha kullanılmaya devam edeceği de anlaşılmaktadır.
- Göç sorununun da başlıca nedenlerinden olan kalkınma ve güvenlik sorunlarına yönelik “yapısal uyumu“ önceleyen politikaların ise ters etki yaparak siyasi ve iktisadi krizleri beslediği görülmektedir. Sosyoekonomik dönüşüm güvenlikten bağımsız olmadığı gibi; bilim, teknoloji ve inovasyondan da bağımsız değildir. Türkiye’nin; savunma, güvenlik, bilişim ve uzay araştırmaları alanında da Kıta’nın 2063 gelecek vizyonuyla uyumlu ve karşılıklı kapasite gelişimine katkı sağlayacak stratejik nitelikli yeni projeler potansiyeli oldukça yüksektir. Türkiye terörizm, iç savaş, darbeler, sınır aşan suçlar ve iklim değişikliğinin yol açtığı olumsuzluklar gibi çeşitli güvenlik tehditleriyle karşı karşıya olan kıta devletlerini güvenlik ve askerî alanlarda desteklemektedir.
- Afrika’da barış ve istikrarın sağlanması için Türkiye, BM’nin katılım davetiyle Mali ve Orta Afrika Cumhuriyeti’ndeki “Çok Boyutlu Entegre İstikrar Misyonlarına“ katılmıştır. Bu misyonlar haricinde Türk askeri Türkiye’nin en büyük deniz aşırı tesisi olan Somali’deki askerî üste (TÜRKSOM) de görev almaktadır. Diğer yandan Türkiye Afrika devletlerinin neredeyse yarısıyla askerî ve savunma alanlarında anlaşma imzalamıştır.
- Türk Savunma Sanayii’nin gelişen teknolojisi ve ihracata açılmasıyla beraber çeşitli güvenlik sorunları olan Afrikalı devletler kısa sürede Türk savunma sanayii ürünleriyle yakından ilgilenmeye başlamıştır. Öyle ki bir yıl içinde bile yaklaşık 4 kat ihracat artışı sağlanmıştır. Afrika’dan Burkina Faso, Cezayir, Çad, Fas, Gana, Kenya, Mali, Moritanya, Nijer, Nijerya, Senegal, Somali, Ruanda ve Uganda Türkiye'den muhtelif silah, askerî araç ve malzeme ithal etmiştir.
- Gelinen noktada Türkiye artık Kıta’ya insani yardımlarda bulunan bir kamu diplomasisi aktöründen siyasi ve askerî konularla da ilgili yüksek politikaya sahip bir aktör olma durumuna gelmiştir. Türk Savunma Sanayii’nde hızla yaşanan kararlı teknolojik gelişmelerin bu durumdaki katkısı da büyüktür. Kıta’nın genel güvenlik atmosferi ve ülkelerin siyasi, askerî ve sosyoekonomik yapıları Türk savunma Sanayii ürünlerinin Kıta’ya ihracatı için uygun koşulları sağlamaktadır. Ancak diğer yandan Türkiye Afrika’ya yönelik ilişkilerinin geleceği açısından Kıta’nın güvenlik meselelerini yakından ve detaylı olarak takip etmek zorundadır.
