Sıklıkla Napolyon'a atfedilen ve bir vecize haline gelen “düşmanın hata yaparken onu asla rahatsız etme” şeklindeki sözler Çin’in Ortadoğu konusundaki sessizliğini anlamak açısından bize anlamlı bir başlangıç noktası sunabilir. İran savaşının giderek derinleştiği ve kaotik bir hal aldığı şu günlerde Çin’in yaklaşımı pasif bir tutumdan ziyade “hesaplanmış bir stratejiye” işaret ediyor. Peki İran savaşı Pekin için gerçekten ne anlama geliyor?
1914'teki ilk sürgün, Tiflis Kral Naibi Vorontsov Daşkov’un (ailesi Daşkov soyadının gösterdiği gibi Çar hizmetline giren Altınordu Hanlıklar soylularındandır) tarafından güvenlik gerekçesi ile gerçekleştirilmiştir.
Silah kontrolü girişimlerinde, askeri alanda yapay zekanın (YZ) sorumlu bir şekilde uygulanmasına yönelik temel bir hedef, endüstrinin katılımıdır. Ancak bu süreçlerde "endüstriyi" kimin temsil etmesi gerektiğine, özel sektör YZ tedarik zincirinin hangi şirketlerinin veya segmentlerinin politika bağlamı için önemli olduğuna çok az dikkat edilmektedir.
Silah kontrolü girişimlerinde, askeri alanda yapay zekanın (YZ) sorumlu bir şekilde uygulanmasına yönelik temel bir hedef, endüstrinin katılımıdır. Ancak bu süreçlerde "endüstriyi" kimin temsil etmesi gerektiğine, özel sektör YZ tedarik zincirinin hangi şirketlerinin veya segmentlerinin politika bağlamı için önemli olduğuna çok az dikkat edilmektedir.
Silah kontrolü girişimlerinde, askeri alanda yapay zekanın (YZ) sorumlu bir şekilde uygulanmasına yönelik temel bir hedef, endüstrinin katılımıdır. Ancak bu süreçlerde "endüstriyi" kimin temsil etmesi gerektiğine, özel sektör YZ tedarik zincirinin hangi şirketlerinin veya segmentlerinin politika bağlamı için önemli olduğuna çok az dikkat edilmektedir.
Küresel jeopolitik 2. Dünya savaşından sonraki en kapsamlı dönüşüm içerisinde. ABD’nin Avrupadan çekilme niyetini ortaya koymasından sonra Avrupanın geleceği konusundaki tartışmalar hızlandı.
INRAIL, Orta Koridor'un en kritik darboğazlarından biri olan İstanbul Boğazı geçişini hızlandırarak Türkiye’yi yalnızca transit bir aktör olmaktan çıkarıp işlevsel bir lojistik ve jeostratejik merkeze dönüştürebilecek süreci tetikleyebilir.
Umut Vakfı’nın son 12 yıllık verileri, adeta bir iç savaş bilançosunu andırıyor: Basına yansıyan 41 bin 420 silahlı şiddet olayı, 26 binin üzerinde can kaybı ve 38 binden fazla yaralı...Sadece 2025 yılında; 3 bin 422 olayda 2 bin 225 kişi hayatını kaybetti, 3 bin 167 kişi yaralandı. Bu olayların 2 bin 784’ünde ateşli silah, 638’inde ise kesici ve delici aletler kullanıldı.
Münih güvenlik raporu yayınlandığı tarihlerde raporun bir özetini yapmış ama ne anlama geldiği ve ileriye dönük neler olabileceği bağlamında bir şerh düşmemiştim.
Bu yazıda Batı’nın ontolojik yorgunluğunu, yaşanan siyasi tıkanmayı, kurumsal aşınmayı ve derin çaresizlik duygusunu bahse konu rapor üzerinden analiz etmeye çalışacağım.
ABD, Trump ile beraber 'stratejisi olmayan güç kullanımı' aşamasına girmiş durumda. Savruk ve bir o kadar kontrolden çıkmış bir yaklaşım izleniyor.
Kısa süre önce yayınladıkları ulusal güvenlik stratejisinde altını iftiharla çizdikleri "esnek realizm" ve "güç yoluyla caydırıcılık" gibi kavramların bugün esamesi bile okunmuyor. Ya da bu kavramların yanlış yorumlandığına şahit oluyoruz.
Amerikan medyası Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmadan İran savaşını bitirmeye hazır olduğunu yazmıştı.
Trump’ın sözcüsü Leawitt, ABD’nin hedeflerine ulaştığını, Rubio’da ‘şöyle ya da böyle Hürmüz bir gün açılacak” diyerek Trump kararının sinyallerini vermişlerdi.
Açık olmak gerekirse, NATO'nun "fabrika ayarlarına dönmesi" otomatik olarak ABD'nin büyük stratejisinin başarısını garanti etmeyecektir, ancak Trump 2.0'ın küresel güç oyununun bir parçası olarak bu bağlamda anlaşılmalıdır.
Açık olmak gerekirse, NATO'nun "fabrika ayarlarına dönmesi" otomatik olarak ABD'nin büyük stratejisinin başarısını garanti etmeyecektir, ancak Trump 2.0'ın küresel güç oyununun bir parçası olarak bu bağlamda anlaşılmalıdır.
Devasa uçak gemileri ve gelişmiş savaş uçakları hâlâ üstünlük sembolü mü, yoksa yüksek maliyetli ve savunmasız hedeflere mi dönüştüler? Ucuz bir dron, milyar dolarlık bir savunma sisteminin "gözünü kör edebiliyorsa", gücün gerçek oranı nerededir?
Pekin Üniversitesinden Zhu Zhaoyi’nin "Ortadoğu savaşının sıradan insanlarla ne ilgisi var?" başlıklı yazısı savaşın ekonomik etkilerine odaklanıyor.
Zhu: "Küresel ekonomide jeopolitik risk artık 'düşük ihtimalli kara kuğu' olmaktan çıktı."
Uzun zamandır birçok İranlı politika yapıcı ve İranlı olmayan düşünce kuruluşu analisti, İran'ın stratejik derinliğinin Suriye ve Lübnan'da yattığını düşünmekteydi. Ancak "İran Savaşı" duvara farklı bir ders yazdı.
Michael Pillsbury'nin temel savı, Çin’in yüzyıllık bir stratejik ufukla hareket ettiği ve nihai hedefinin ABD’nin yerini almak olduğu yönünde. “Yüzyıllık Maraton: Çin’in Amerika’yı Küresel Liderlikten İndirme Stratejisi" isimli kitaba yakından bakalım.
ABD'nin kısa süre önce yayınladığı "Ulusal Savunma Strateji Belgesine" göre 'ABD, bu dünyanın şimdiye kadar gördüğü en güçlü orduya sahip'.
Ancak böyle bir güce sahip olsa da ABD, bitmek bilmeyen savaşlar ve ulus inşasına varan çabalardan bıkmış durumda. Belgede bu açıkça vurgulanırken bunun bir "geri çekilme" ya da "izolasyon" olmadığı da hassaten belirtilmiş.
Harvard Kennedy School, kendi mezunu olan ve 2020-2025 yılları arasında MI6 istihbarat servisini yöneten Richard Moore’u ağırladı. Moderatör koltuğunda ise "Tukidides Tuzağı"nın fikir babası Graham Allison vardı. Söyleşiden öne çıkanlara yakından bakalım.
Söyleşi üç başlık üzerinden ilerledi: Birincisi kariyer konuları. İkincisi, bir istihbarat örgütü olarak MI6 nedir ve ne yapar? Üçüncüsü ise dünyada olup bitenler hakkındaki gözlemler.
Batı'nın "rüya sarayı" çöküyor mu? "Batı, Küresel Güney'e had bildirirken aslında kendi jeopolitik sonunu mu hazırlıyor?" Mahbubani'nin Foreign Affairs'te yayımlanan "The Dream Palace of the West" makalesi, sistem krizini ve Batı'nın körlüğünü irdeliyor.
Makale, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb'ın "yeni dünya düzenini Küresel Güney'in belirleyeceği" tezine* bir yanıt niteliğinde.
Almanya Başbakanı Merz, Münih Güvenlik Konferansında konuştu. "Dünya düzeninin yeniden şekillendiği bu dönemde tereddüt en büyük lükstür ve biz böyle bir lükse sahip değiliz."
Merz'in konuşmasından öne çıkan hususlara yakından bakalım.
"Yıkım Halinde" başlıklı Münih Güvenlik Raporu yayınlandı. Rapora göre dünya, bir "yıkım siyaseti" dönemine girmiş bulunuyor. Raporda öne çıkan hususlara yakından bakalım.
Beyaz Saray Ekonomik Danışmanlar Konseyi tarafından "Yapay Zeka ve Büyük Ayrışma" başlıklı bir rapor yayınlandı. Rapora göre yapay zeka; 21. yüzyılın yeni Sanayi Devrimi ve “İkinci Büyük Ayrışma"nın tetikleyicisi olabilir. Bahse konu rapora yakından bakalım.
Ortadoğu’da bu girişime karşı durabilecek tek ülke, Türkiye Cumhuriyeti’dir. Türkiye bir Ortadoğu devleti haline getirilmeden, bölgede emperyalizmin beklentisine uygun bir düzen kurulamaz. Irak, Suriye ve Lübnan’da yaşananlar, ABD-İsrail’in İran planları, Türkiye’nin yalnızlaştırılarak Batı emperyalizminin projelerine engel olamayacak hatta onlara destek olacak şekle sokulmasına yönelik adımlardır.
Pentagon tarafından yayınlanan yeni Ulusal Savunma Strateji Belgesi, Washington’un küresel güç dengesindeki önceliklerini yeniden tanımlıyor. Çin ile makul bir barış dönemi hedeflenirken tüm sorumluluk müttefiklere yıkılıyor. Öne çıkan başlıklara yakından bakalım:
Belge, Kore Yarımadası'ndaki dengelerde tarihi bir değişimi işaret ediyor: Pentagon, Kuzey Kore'yi caydırma konusunda artık "daha sınırlı" bir rol öngörüyor.
