ABD'de Borç Tavanı Sorunu

Makale

2013 takviminde hızla ilerliyoruz. ABD, kredi derecelendirme kuruluşlarının atmaca gibi bekledikleri bir ortamda, hala borç tavanı sorununu çözebilmiş değil....

2013 takviminde hızla ilerliyoruz. ABD, kredi derecelendirme kuruluşlarının atmaca gibi bekledikleri bir ortamda, hala borç tavanı sorununu çözebilmiş değil. Ancak ABD hep çözümleri yumurta kapıya gelince üretmek, geçici bütçeleri kalıcıymış gibi yürürlükte tutabilmek yeteneğine sahip gözüküyor.

 

Gönülsüz de olsa Uzlaşma Zorunlu

Görevi bir hafta içinde halefine devredecek olan Hazine Bakanı Geithner, 31 Aralık 2012 itibarı ile ülkenin yaklaşık 17 trilyon Dolarlık borç tavanına çarptığını ilan ederek, eğer bir şekilde, yeni borçlanma imkânı yaratılamazsa Mart sonunda ülkenin başını taştan taşa çarpacağını bir kez daha hatırlattı. Çünkü 27 Mart 2013 de artık mali takati kalmayan Federal hükümet çalışanlarına bile maaş ödeme aczi içine düşecek.

Bu tabii Amerika için bir ilk olmayacak. Daha önce, yurt dışı temsilciliklerinin bile kapısına kilit vurarak, “belirsiz bir süre için kapalıyız” tabelası asan bir Amerika’yı birkaç kez gördük. En son 1995 yılı sonu ve 1996 başında bu hale düştüklerinde, kaygı yine başkalarına düştü. Onlar bu zorluktan tere yağdan kıl çeker gibi sıyrılıp, izleyen 10-11 yılı yani 2006-2007 ye kadar refah içinde geçirdiler. Eminim Başkan olan Bill Clinton, geleceğe, geçmiş deneyiminden kaynaklanan güvenle bakan o dönemde eli taşın altındaki kişi olarak Obama’yı yüreklendiriyordur şu sıralar.

 

Borç Tavanından önce Uzlaşma Tabanı Gerek

Aslında ABD nin yılan hikâyesine dönen mali sorunlarının çözümü konusunda, Demokratlar arasında bile çatlak sesler çıksa bile, esas uzlaşma arayışı Cumhuriyetçileri tatmin etmek için var. Üstelik bunu önce Cumhuriyetçiler kendileri bulacak ve buldukları çözümü pazarlığa sürecek. Ama sabit bir uzlaşma zeminini doğal hale getiren bir kaç temel etken zaten mevcut: Bunlar şöyle özetlenebilir:

Korkutan bir tempo ile hızla akan zaman, adeta saatli bombanın tik takları gibi bomba imha ekibinin acilen güvenlik bölgesindeki yerini almasını gerektiriyor.

İş başına geçecek ekip, itibar kazanmak için kişisel imzayı bile değiştirmek zorundan kalan bir sekreterin önderliğinde çözüm üretmek ve bunu “taze” imza ile “ıslatmak” gibi yüksek bir motivasyona sahip.

Akan zaman elbette,  senato ve temsilciler meclisi üyelerinin de maaş ödemelerini tehlikeye attığı için, ulusal sorun, giderek aynı zamanda kişisel sorunla örtüşüyor.

ABD zor zamanlarda ülke çıkarını siyasi rekabetin üzerinde tutarak, daima dünyaya “birleşirsek ayakta kalır, parçalanırsak yıkılırız”(United we stand, divided we fall) seçeneğinde, her zaman birinciyi seçtiğini dünyaya bir kez daha gösterecektir.

Bu 4 temel içgüdünün oluşturduğu zeminde çeşitli seçenekleri, “borç tavanını yükseltip”, federal harcamaları azalmanın yollarını aramak için seferber edecekler. İşte şimdiden sonra tanık olacağımız çabalar bu başlığa yönelik olacak. Önümüzdeki günlerde, evin içini halefine temizleyip devretmek amacında olan Geitner, Virjinya’da yapılacak 3 günlük toplantıda,  parti grupları ile birlikte seçenekleri “en uygun” yasal çerçeveye oturtmaya çalışacaklar.  

 

Günlük Çözümlerden Dönemlik Çözüme

Hikâyedekinden farklı olarak uçuruma yaklaştıkça keçiler boynuz tokuşturmaktansa, uzlaşmayı seçecek ya, artık ilk aşamadaki günlük hesaplardan, Obama’nın 2. döneminin tümünü kapsayacak formülleri aramaya başlayacaklar. Reform paketlerinin federal harcama içindeki durumu ile ABD Federal Rezerv Bankasının, yatırım ve istihdam yaratmak için sürdürdüğü piyasa fonlamasını da mevzubahis edebilirler. Ama ona müdahale edemezler.

 

Hain Kurttan Kim Korkar?

Evet, başta belirttiğim gibi kredi değerlendirme kuruluşları alesta bekliyor. Eğer bir uzlaşma çıkmaz ise şu birkaç gün içinde, ABD nin kredi notunu indirecekler. Ama ABD nin umurunda mı bu? Hayır. O yasal çerçeve arıyor uzlaşmaya. Uzlaşmaya yasal yaklaşımı, kurtların diş göstere göstere ulumalarına tercih ediyor. Hukuk devleti olma azim ve kararlılığı gösteren o ülkede, eğer tüketici güveni uzlaşmanın sesine duyarlı ise bence ABD durgunluğa da girmez. 

85 milyar Dolarlık lık bir savunma bütçesi kesintisi, borç tavanı yükselmeye karşı Obama yönetiminin sunduğu ilk yem olacak. İkinci kısıntı ise muhtemelen göçmen programları üzerinden olacak. Orta sınıf aile, küçük işletmeler, sağlık ve eğitimi pek masaya yatırmaya yanaşmayacaklardır.

 

Yüksek Borç Tavanı, Borç Kazığı veya  Batağı Olmamalı

ABD de veriler daima zamanında yayınlanır. Ne erken, ne de geç. Son değerlendirmelere göre, ABD ekonomisi %2,6(2012 beklentisi%3) oranında büyüyor. Sınai büyüme genel büyüme ile at başı gidiyor yani%2.5. Tüketici fiyatları %2.1 ile artıyor. Özllikle büyüme daha yüksek olsaydı iyi olurdu. Ama bunlar sorunlu değerler değil.

Buna karşılık ABD de  işsizlik hala %7. 8. Bu oran %5 e düşmeksizin FED fonlamayı kesmeyeceğini ve faizleri yükseltmeyeceğini zaten açıkladı. FED fonlamalarının adı zaten « mali kolaylaştırma » harcama değil. Bütçe açıkları, GSYİH nın %7.0 si. Cari açıklarını ise çoktan %3 civarına indirmeyi başardılar.

Bu tüketiciye güven vermesi gereken bir tablo. Bunlara Ohio’da kurtarılan otomotiv sanayi, canlanmaya başlayan konut piyasasını da ekleyecek olursak, yeni yönetim, yelkenini tüketici güveni ile şişirmeyi sürdürecektir. Bu borç tavanını yükseltmek için alınacak kararın, ABD ekonomisini borç batağına sürüklemesine engel olacaktır. Görelim Başkan Obama resmen ikinci defa göreve gelmezden önce uzlaşma çizgileri ne uzunlukta ve kalınlıkta olacak?.

 

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 4724 ) Etkinlik ( 164 )
Alanlar
Afrika 64 1100
Asya 68 1679
Avrupa 13 1316
Latin Amerika ve Karayipler 12 135
Kuzey Amerika 7 494
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2741 ) Etkinlik ( 42 )
Alanlar
Balkanlar 23 564
Orta Doğu 15 1117
Karadeniz Kafkas 2 645
Akdeniz 2 415
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3096 ) Etkinlik ( 72 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 1999
Türk Dünyası 19 1097
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3264 ) Etkinlik ( 61 )
Alanlar
Türkiye 61 3264