Ahuramazda ve Ahriman Mücadelesinden Beklenen Bir “İran Baharı” mı?

Makale

Hürmüz Boğazının ağızında kıyasıya bir güç mücadelesi var. Dünyanın “şeytan” ilan ettiği İran’ın, Boğazı kapatma tehdidine karşı, Birleşik Arap Emirlikleri, ABD nin mutlak desteğini alarak, yeni bir boru hattı ile petrol sevkiyatına başladı....

Hürmüz Boğazının ağızında kıyasıya bir güç mücadelesi var. Dünyanın “şeytan” ilan ettiği İran’ın, Boğazı kapatma tehdidine karşı, Birleşik Arap Emirlikleri, ABD nin mutlak desteğini alarak, yeni bir boru hattı ile petrol sevkiyatına başladı. Amaç, İran’ın, 1 Temmuz’dan itibaren etkinlik kazanan yeni yaptırımlara karşı misilleme yaparak, dünya petrol piyasalarını altüst etmesini engellemek. Aslında zaten, İran petrollerinin akışı durduğu zaman petrol fiyatlarının sadece %10 artacağı iddia ediliyordu. Bu iddia spekülatif adımları frenlemede etkili olmuş olmalı ki, mevsim etkilerinin olumlu etkisi ile birlikte fiyatların patlaması engellendi. Ama 1 Temmuz’da bir kere ok yaydan çıktı. On binlerce istisna bile olsa, İran yeni yeni yaptırımlara muhatap artık.

 

Ahriman Kim?

İran devletinin atası olan Pers İmparatorluğunda yaygın bir din olan Zerdüşt’lükte, Ahriman kötülüğü veya şeytanı temsil eder. Şimdi İran dünyanın gözünde sadece nükleer zenginleştirme projelerinden vazgeçmemesi, Buşehr, Natanz veya başka yerlerdeki tesisleri uluslar arası gözlemcilere açmaması dolayısı ile değil, bir başka “şeytan”olan Suriye’ye verdiği destekten dolayı da özellikle Amerika’nın indinde yüz kere, bin kere şeytan. İslam devrimi bile ondaki “Ahriman”’ı yok edemediği için, şimdi bilgi ve beceri tanrısı yani “Ahuramazda”, ona karşı mücadelede. Tabii bu durumda günün birinde mitoloji yeniden yazılacak olursa, Ahuramazda, ABD ve dünyadaki ve Hint Okyanusundaki müttefikleri olarak şahıslandırılabilecek. Ne yazık ki, Ahriman ve Ahuramazda, şimdi mücadeleye, hem de Hürmüz boğazında girmiş bulunuyor.

 

Bitmek Tükenmek Bilmez Yaptırımlar

İran, özellikle 1979 yılından beri sayısız yaptırımın muhatabı. Kimi sıkça delinen, kimi zaten uygulanmayan veya uygulanmasına imkân bulunmayan bu yaptırımlar, genellikle, ticari, askeri, mali ve genel ekonomik nitelik taşıyor. Tabii geçmişi bu kadar uzaklara gidince İran halkı da artık yaptırımlarla yatıp, yaptırımlarla kalktığı için bunlarla haşır neşir. Zaten dümeni iyi tutanın hiç kaybetmediği şu garip dünyada, bir kaybeden varsa, o da zaten her zaman kaybeden gariban İran halkı.   24 Haziran 2010 yılında ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisinden geçen CISADA (Comprehensive Iran Sanctions, Accountability, and Divestment Act of 2010) Obama’nın imzasından Temmuz 2010 da çıktığında peşembenin gelişi çarşambadan belli olmaya başlamıştı. Sanıyorum, bu oldukça geniş kapsamlı yaptırım manzumesi ile ABD güç gün ve zamanlarda, İran’a karşı artık daha neler neler yapılacağını hesaplamaya başlamıştı.

 

“İlahi Komedi 2012” Gerçek mi Oluyor?

26.1.2012 tarihinde TASAM sitesine yazdığım yazının alt başlıklarından biri, “İlahi Komedi 2012” idi.  O yazıda, İran’a karşı akıllı yaptırım uygulama kararı alan ve bunu 6 ay öncesinden ilan eden AB, ABD ve müttefiklerinin,  “karanlıkta yolunu iyiden iyiye kaybettiği düşünülen İran’a zorluk çektirerek, önce Ahmedinecad’ı sonra İran halkını, “ilahi kurtuluşa” eriştirmek amacı taşıdığını ifade etmiştim. 24 Ocak 2012 de AB nin İran’a 1 Temmuz 2012 den itibaren uygulayacağı yaptırımların ayrıntıları, Birliğin resmi gazetesinde yayınlanmıştı.  Bunlar, İran’dan ham petrol alımı ve sevkiyatının, bu ülkeye mali hizmet, sigorta, ofis malzemesi, İran enerji şirketlerine eğitim hizmeti vermenin ve bu şirketlerden enerji hisseleri almanın yasaklanacağını duyuruyordu. Ama bu yasakların büyük bir kısmının yürürlüğe girmesinin neredeyse Ağustos’u bulacağı belliydi. Üstüne üstlük, bu konular kapsamında olup da, üye ülkelerin İran ile 26 Temmuz 2010 dan önce imzalamış olduğu  anlaşmalara dayananlar varsa, bunlar yaptırım kapsamında bile olmayacaktı. Ama dünya Ahmedi Necat’ın bir tehdidini hem ciddiye aldı, hem de unutmadı.



Şimdi “Ahuramazda”, “Ahriman”’a Ne Yapmak İstiyor?

Aslında İran’ın “Hürmüz Boğazını kapatırım” tehdidi de en az dünyanın o meşhur “akıllı yaptırımlar” kadar akıl yoksunuydu. Nitekim yayınlanan listelerin başında artık İran’dan petrol alınmayacağı yazıyordu. İran’dan yine beklenen tepki gelmedi. Dedim ya İran bu işe alışık. Yani bir yaptırım arsızı olmuş durumda. Ama bir de petrolünü nasılsa Çin’e, Japonya’ya satabileceğini hesaplıyordu.  Gelin görün ki olan oldu. İran’dan hem korkup çekinen, hem de İran’ı günahları kadar sevmeyen Körfez ülkeleri, bilgi-teknoloji ve Amerikan donanmasının sert gücünün desteğini aldılar. Ahır zaman “Ahriman”ı İran’a karşı, birer ahır zaman “Ahuramazda”sı olarak, üstelik Hürmüz Boğazının ağzında bir yeniyi hayata geçirdiler. Şimdi orada 370 km uzunluğunda, yani oldukça kısa yeni bir petrol boru hattı var. Bu boru hattı günde 1,5 milyon varillik petrol sevkiyatını, Hint Okyanusunun bağrına doğrudan akıtabilecek.

 

Hürmüz’de Bahar Beklemek

Amaç Hürmüz’e alternatif yaratmak ve İran’ın tehditlerini boşa çıkarmak. Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri artık Hürmüz dışında bir yolla dünyaya petrol sevk etme imkânına kavuştu. Eğer Suudi Arabistan da bir şekilde Hürmüz'den paçasını kurtarabilirse, artık İran ‘ın komşularına karşı açık askeri tehditten başka çaresi mi kalıyor? Buna kalkışır mı? Bu kadar çılgın olabilir mi? Umarım Hürmüz’ü ateşe vermez. Ama şimdi bir de Boğazın açılımı, ABD askeri ablukasının etkisine girerse, İran Uzak Doğuya da ihracat yapmakta da zorlanacaktır. Bu, İran’ı kadim “ulusal onur “projesinden caydırır mı? Bunu göreceğiz. Suriye desteğinden, Hamas desteğinden caydırır mı?  Bunu da göreceğiz. Ama Hürmüz den vazgeçen Arap komşuları refah içinde yüzerken, satmakta zorlandığı petrolü içerek yaşayamayacak olan İran halkı, bir “İran Bahar”ı başlatabilir mi?   İşte asıl amacın, daha doğrusu beklenenin bu olduğunu sanıyorum. Ne pahasına olursa olsun.
 

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 4724 ) Etkinlik ( 164 )
Alanlar
Afrika 64 1100
Asya 68 1679
Avrupa 13 1316
Latin Amerika ve Karayipler 12 135
Kuzey Amerika 7 494
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2741 ) Etkinlik ( 42 )
Alanlar
Balkanlar 23 564
Orta Doğu 15 1117
Karadeniz Kafkas 2 645
Akdeniz 2 415
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3096 ) Etkinlik ( 72 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 1999
Türk Dünyası 19 1097
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3264 ) Etkinlik ( 61 )
Alanlar
Türkiye 61 3264