Rusya ile Barışmak için Ne Lazım?

Yorum

Sanki bir devir kapandı. Bir yenisi başlıyor. “Komşularla sıfır sorun” diye diye tüm yakın ve uzak komşularla yolları ayırıp, aradaki köprüleri atıp, kendimizi o ...

Sanki bir devir kapandı. Bir yenisi başlıyor. “Komşularla sıfır sorun” diye diye tüm yakın ve uzak komşularla yolları ayırıp, aradaki köprüleri atıp, kendimizi o “değerli yanlızlık”ın” derin ve karanlık mahzenine hapsetmiştik. Şimdi zorunlu barış dönemi için o mahzenin kapısını aralayıp, etrafı  kollama zamanı.
 

Gerekli ve Yeterli Koşulları Tartmak

Her komşu ile ilgili bir yeni yaklaşım, her açılan delik, çatlayan duvar ve akan çatı için yeni bir onarım planı gerekiyor. Bu güne kadar kırılan kiremitleri değiştirmek için alınacak önlemler de cabası. Özellikle 2010 yılından bu yana tarümar edilen ilişkilerin yeniden başlatılması kolay olmayacak.
 
Öncelikle gerekli olan geleneksel çizgiye ihtiyatlı bir geri dönüş. Ancak “yurtta sulh, cihanda sulh” a yeniden direksiyon çevirirken, “yurtta artık sulh biraz zor, ama biz şimdi yine cihana bakalım”  temel düşünce olmamalı.
 
Yeterli koşular için karşılıklı çıkarları kollamak, bunların baskısını hissedince önlem alındığını değil, ortak çıkarların önemine vurgu vurmak önemli. Birinin ilk adımı atması gerekiyordu ve gerekiyor. Bunun Türkiye tarafından atılması da  zorunlu. Ama bunu yaparken verilecek yeni tavizleri enine boyuna düşünmek gerek.
 

Tavizin En Fazlası Rusya’ya

Mısır, İran, Irak ne bekler? Kuzey Irak Yarı Otonom Kürt Bölgesi ile ilgili, İran’ı da cezbedecek ne gibi teklifler olabilir? ABD ile soğuyan ilişkiler, bu ülke yeni bir döneme hazırlanırken nasıl yeniden normalleşir? AB ve özellikle Almanya Türkiye’ye hangi koşullarda güvenir? soruları önemli.
 
Ama asıl Rusya ile ilişkileri yeniden rayına oturtmak için Türkiye ne verir? Daha fazla ne kadar verir? Bunları vermeye ne zaman ve hangi maliyetleri sineye çekerek başlar? sorularını acilen cevaplamak gerekli. Bana kalırsa, atılan ilk adıma olumlu cevap veren Rusya, her şeyden önce Türkiye’den, düşüreşlen uçağı nedeni ile, Türkiye’nin İsrail’den talep ettiği koşulları talep edecektir. Özür ve tazminat.
 
 
Dahası da Cabası

Rusya ile gerilen ilişkilerden, Türkiye büyük bir ihracat pazarı ve turist kaybetti. Rusya’nın finans ve mütahitlik sektörlerindeki payını zora soktu. Rusya’da çalışan Türk işçilerinin yoluna dikenli teller gerdi. Bir de Rusya’nın Türkiye’deki ve Türkiye ile birlikte yapmayı tasarladığı projeleri inkıtaa uğrattı veya yön değiştirtdi. Bu gelişmelerden Rusya’nın da kaybı büyük. Ama işi boyuta göre düşünecek olursak Türkiye’nin kaybı daha büyük. Hele gelecek kış doğal gaz ile kaygular galebe çalarsa nükleer santral yapımının duraksamasına sevinip, bunun 22 milyar dolarlık yatırım değerine sırt çeviren çevre dostu lobiler, şimdiden üşüyecek olan ayaklarının derdine düşebilir.
 

Ah bir Sakalım Olsaydı!

Yazdıklarım kaale alınır mıydı bilmiyorum. Ama dedim ya ben dış ilişkiler açısından yeni bir dönem başladığı varsayımı ile aklıma gelen ve içime doğan şeyleri bir kez daha yazmak istiyorum.
 
 Pazarlık gücü Türkiye’den yana değil artık. Bir kere Rusya Güneyde de sınır komşumuz. Sonra Akdeniz’de Türkiye’nin atacağı çıkar odaklı her işbirliğine, bu çıkar doğal gaz ile ilgili ise karşı. Tabii bu Türkiye’nin İsrail, Kıbrıs ve Mısır ile ilgili hamlelerine de kısıtlama getiriyor.
 
Rusya Yunanistan’ı parmağında oynatmak için çeşitli hamleler yaparak Trans Adriatik hattını da geciktirmeye çalışıyor. Ama Yunanistan’a yatıım, proje, ticaret ve turist vaad ediyor.
 
Ermenistan politikasını Azerbaycan’ı kendisine daha yaklaştıracak şekilde yeniden gözdn geçiriyor. Bütün bunlar Rusya’nın  uzatılan elini sıkarken, düşürülen uçakla ilgili koşullar dışında Türkiye’den daha fazla şeyler talep edeceğinin işareti.
 

Kırmızı Çizgisi Suriye İse

Demek ki önce Rusya Türkiye’den özellikle Suriye politikasını bir kere daha düşünmesini, Rusya’nın Suriye’deki varlığını kayırsız şartsız kabul etmesini ve Orta Doğu’da kurduğu ittifakları yeniden değerlendirmesini isteyecek. Bunun dışındaki taleplerini ise Karadeniz, Kırım ve Ukrayna üzerinden açıklayacağını tahmin etmek hatalı olmaz. Biz şimdiden hazırlıklı olalım da.Yoksa sıcak bir dostluk eli uzatmak çok zor değil.
 

Alanlar

Kıtalar ( 5 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 4724 ) Etkinlik ( 164 )
Alanlar
Afrika 64 1100
Asya 68 1679
Avrupa 13 1316
Latin Amerika ve Karayipler 12 135
Kuzey Amerika 7 494
Bölgeler ( 4 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 2741 ) Etkinlik ( 42 )
Alanlar
Balkanlar 23 564
Orta Doğu 15 1117
Karadeniz Kafkas 2 645
Akdeniz 2 415
Kimlik Alanları ( 2 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3096 ) Etkinlik ( 72 )
Alanlar
İslam Dünyası 53 1999
Türk Dünyası 19 1097
Türkiye ( 1 Alan )
Aksiyon
 İçerik ( 3263 ) Etkinlik ( 61 )
Alanlar
Türkiye 61 3263